<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" xmlns:georss="http://www.georss.org/georss">
<channel>
<title>Аналитика - Международные инвестиции и аналитика – InternationalInvestment.biz​</title>
<link>https://internationalinvestment.biz/ka/</link>
<language>ka</language><item>
<title>თურქეთი ტურისტებისთვის იაფი მიმართულების სტატუსს კარგავს</title>
<link>https://internationalinvestment.biz/ka/tourism/8726-turketi-turistebistvis-iafi-mimartulebis-statuss-kargavs.html</link>
<pdalink>https://internationalinvestment.biz/ka/tourism/8726-turketi-turistebistvis-iafi-mimartulebis-statuss-kargavs.html</pdalink>
<guid>https://internationalinvestment.biz/tourism/8726-turketi-turistebistvis-iafi-mimartulebis-statuss-kargavs.html</guid>
<pubDate>Sun, 30 Aug 2026 13:02:17 +0300</pubDate>
<category>index</category>

<content:encoded><![CDATA[<p><strong>თურქეთი, რომელიც წლების განმავლობაში იზიდავდა ევროპელებს სუსტი ლირის, ხელმისაწვდომი კურორტებისა და პაკეტური ტურების დიდი ბაზრის კომბინაციით, 2026 წელს მაღალი ინფლაციის საპირისპირო ეფექტის წინაშე აღმოჩნდა. დასვენების ღირებულება იზრდება უფრო სწრაფად, ვიდრე უცხოელთა სარგებელი ეროვნული ვალუტის გაუფასურებისგან: უცხოელი სტუმრების ნაკადი შემცირდა გაზაფხულზე და ზაფხულის დასაწყისში, ბრიტანული ბაზარი ივლისში 11%-ით დაეცა, ხოლო ტურისტული შემოსავალი მეორე კვარტალში შემცირდა. ამასთან, ქვეყანა ჯერჯერობით ინარჩუნებს შემოსავლების მნიშვნელოვან მოცულობას თითოეულ მოგზაურზე დანახარჯების ზრდის წყალობით.</strong></p> <h2>ტურისტები სულ უფრო ხშირად ამჩნევენ ფასების ზრდას თურქეთში</h2> <p>ხმელთაშუა ზღვის ერთ-ერთი ყველაზე ხელმისაწვდომი საკურორტო მიმართულების ყოფილი რეპუტაცია ნაკლებად ცალსახა ხდება. Bloomberg-ს მოჰყავს ბრიტანული ოჯახის მაგალითი, რომელიც რეგულარულად ისვენებდა ქვეყანაში 2021 წლიდან: 2026 წლის ზაფხულში ტურისტებს მოუწიათ უარი ეთქვათ ჩვეულ კურორტზე ღირებულების ზრდის გამო, ხოლო ჰიდროციკლით 15-წუთიანი გასეირნება, რომელიც ერთი წლით ადრე დაახლოებით 20 ფუნტი ჯდებოდა, უკვე 90 ფუნტად იყიდებოდა. მოგზაურისთვის ეს კერძო მაგალითია, თუმცა სტატისტიკა აჩვენებს, რომ ფასების ზრდა მთელ სექტორს ეხება.</p> <p>მიზეზი მხოლოდ თურქული ლირის სისუსტეში არ არის. როდესაც შიდა ფასები იზრდება უფრო სწრაფად, ვიდრე ეროვნული ვალუტა უფასურდება დოლართან, ევროსთან ან ფუნტთან მიმართებაში, უცხოელი ტურისტი თანდათან კარგავს სავალუტო უპირატესობის ნაწილს. ლირა შეიძლება ნომინალურად უფასურდებოდეს, თუმცა ქვეყნის შიგნით საქონელი და მომსახურება უცხოურ ვალუტაში გადაანგარიშებით მაინც ძვირდება.</p> <p>2026 წლის ივლისში საშუალო კურსი შეადგენდა დაახლოებით 47 ლირას დოლარზე, წინა წლის 40,2 ლირასთან შედარებით — ნომინალური გაუფასურება დაახლოებით 17%-ით. სამომხმარებლო ფასები იმავე პერიოდში გაცილებით მეტად გაიზარდა. ეს სხვაობა ხსნის, თუ რატომ აღარ არის საკმარისი მხოლოდ დევალვაცია თურქული კურორტების ყოფილი სიიაფის შესანარჩუნებლად.</p> <h2>ინფლაცია თურქეთში 30%-ზე მაღალი რჩება</h2> <p>ოფიციალური სტატისტიკა აჩვენებს, რომ ივლისში სამომხმარებლო ფასები თურქეთში 31,75%-ით მაღალი იყო, ვიდრე ერთი წლით ადრე. სურსათი გაძვირდა 37,53%-ით, ტრანსპორტი — 30,83%-ით, საცხოვრებელი, კომუნალური მომსახურება და ენერგომატარებლები — 40,32%-ით. წლის პირველ შვიდ თვეში ფასების საერთო ინდექსი თითქმის 20%-ით გაიზარდა.</p> <p>ბიზნესის ხარჯების ზრდაც მაღალი რჩება. მომსახურების მწარმოებელთა ფასების ინდექსმა ივნისში წლიურად 31,84% მოიმატა, ხოლო უშუალოდ განთავსებისა და საზოგადოებრივი კვების სექტორში — 28,24%. სასტუმროებისა და რესტორნებისთვის ეს ნიშნავს ხარჯების ზრდას პერსონალზე, პროდუქტებზე, ენერგიაზე, იჯარაზე, ტრანსპორტსა და ობიექტების მომსახურებაზე, რომელთა ნაწილის გადატანაც საბოლოო ფასებში უწევთ.</p> <p>გამოდის ტურისტული ბაზრისთვის უჩვეულო კომბინაცია. ლირა ნომინალურ გამოხატულებაში სუსტი რჩება, თუმცა მაღალი შიდა ინფლაცია თანდათან ჭამს უცხოელთა სარგებელს. სწორედ ამიტომ, ფასები ევროში ან ფუნტში შეიძლება გაიზარდოს იმ ქვეყანაშიც კი, სადაც ეროვნული ვალუტა რეგულარულად უფასურდება.</p> <h2>თურქეთში ტურისტული ნაკადი ზედიზედ მესამე თვეა მცირდება</h2> <p>ფასების ზეწოლა უკვე დაემთხვა უცხოელთა ჩამოსვლის შემცირებას. 2026 წლის მაისში უცხოელი ტურისტების რაოდენობა წლიური გამოხატულებით 3,58%-ით შემცირდა და 4,86 მილიონი შეადგინა. ივნისში კლებამ დაახლოებით 4%-მდე აიწია, ხოლო ივლისში 0,27–0,3% შეადგინა.</p> <p>იანვარ-ივლისში თურქეთს 27,86 მილიონი უცხოელი ეწვია — 2,29%-ით ნაკლები, ვიდრე 2025 წლის იმავე პერიოდში. რუსეთმა შეინარჩუნა პირველი ადგილი 3,67 მილიონი ტურისტით, გერმანიამ მოგვცა 3,41 მილიონი, დიდმა ბრიტანეთმა — 2,12 მილიონი. ამ სამ ბაზარზე მოვიდა უცხოური ნაკადის დაახლოებით მესამედი.</p> <p>განსაკუთრებით შესამჩნევია ბრიტანული ბაზრის გაუარესება. ივლისში თურქეთს დიდი ბრიტანეთის 544 ათასი მოქალაქე ეწვია, ხოლო წლიურმა კლებამ 11%-ს მიაღწია. ჯერ კიდევ მაისში ბრიტანული ნაკადი თითქმის 10%-ით ეცემოდა.</p> <p>ეს მნიშვნელოვანია სანაპირო რეგიონებისთვის: ბრიტანელები ტრადიციულად შედიან ანტალიისა და ეგეოსის ზღვის კურორტების სასტუმროებისა და ტურისტული კომპანიების უმსხვილესი კლიენტების რიცხვში.</p> <h2>ანტალია და სტამბოლი ძირითად ნაკადს ინარჩუნებენ</h2> <p>უცხოელთა საერთო რაოდენობის შემცირების მიუხედავად, უმსხვილესი მიმართულებები აგრძელებენ მოთხოვნის დიდი ნაწილის კონცენტრირებას. 2026 წლის პირველ შვიდ თვეში სტამბოლმა 10,54 მილიონი უცხოელი სტუმარი მიიღო — საერთო ნაკადის თითქმის 38%. ანტალიას 7,76 მილიონი ეწვია, ანუ დაახლოებით 28%.</p> <p>შემდეგ მოდიოდა ედირნე 2,46 მილიონი უცხოელი ვიზიტორით, მუღლა 1,70 მილიონით და იზმირი 841 ათასით. ეს იმას ნიშნავს, რომ ღირებულების ზეწოლა განსაკუთრებით მგრძნობიარეა მცირე რაოდენობის უმსხვილესი ტურისტული ბაზრებისთვის, სადაც ერთდროულად არის თავმოყრილი ძვირადღირებული სასტუმროები, რესტორნები და გასართობი ობიექტები.</p> <p>ყველაზე შესამჩნევი პრობლემა ჩნდება საკურორტო რაიონებში. ტურისტს შეუძლია წინასწარ იყიდოს პაკეტი კონკურენტუნარიან ფასად, მაგრამ ჩამოსვლის შემდეგ წააწყდეს სასტუმროს გარეთ კვების, ექსკურსიების, პლაჟის სერვისების, ტრანსპორტისა და გართობის მაღალ ღირებულებას.</p> <h2>ტურიზმის შემოსავლები უფრო ნელა მცირდება, ვიდრე ტურისტების რაოდენობა</h2> <p>ვიზიტორთა რაოდენობა და შემოსავლები ჯერჯერობით განსხვავდება. 2026 წლის მეორე კვარტალში თურქეთიდან გამსვლელი ვიზიტორების რაოდენობა, რომელიც გამოიყენება ოფიციალური ტურისტული სტატისტიკის გამოსათვლელად, 5,1%-ით შემცირდა და 15,58 მილიონი ადამიანი შეადგინა. ტურისტული შემოსულობები შესამჩნევად ნაკლებად შემცირდა — 2,6%-ით, 15,87 მილიარდ დოლარამდე.</p> <p>ტურისტების საშუალო ხარჯმა 113 დოლარს მიაღწია ღამეში. განთავსებამ 11,7%-ით მეტი მოიტანა, ვიდრე წინა წელს, საკვებსა და სასმელებზე ხარჯები გაიზარდა 5,2%-ით. ამავდროულად, პაკეტური ტურებიდან შემოსულობები შემცირდა 5,5%-ით, ხოლო საერთაშორისო გადაზიდვებიდან — 6,1%-ით.</p> <p>ციფრები აჩვენებს მექანიზმს, რომელიც ჯერჯერობით მხარს უჭერს ინდუსტრიას: ტურისტები მცირდება, მაგრამ თითოეული დარჩენილი ვიზიტორი საშუალოდ მეტ ფულს ტოვებს.</p> <p>პირველი კვარტალი უფრო ძლიერი იყო — შემოსავლები გაიზარდა 4,2%-ით, 9,90 მილიარდ დოლარამდე. შედეგად, პირველ ნახევარწლეულში თურქეთმა მიიღო დაახლოებით 25,76 მილიარდი დოლარის ტურისტული შემოსავალი, თითქმის იმდენივე, რამდენიც ერთი წლით ადრე.</p> <h2>თურქეთი 2026 წელს რეკორდული სეზონის შემდეგ შეხვდა</h2> <p>კლება უფრო შესამჩნევი ჩანს წინა წლის შედეგების ფონზე. 2025 წელს თურქეთის ტურისტულმა შემოსავლებმა რეკორდულ 65,23 მილიარდ დოლარს მიაღწია, გაიზარდა რა 6,8%-ით. ვიზიტორთა რაოდენობა გაიზარდა 2,7%-ით, თითქმის 63,92 მილიონ ადამიანამდე. საშუალო ხარჯებმა მიაღწია 1 008 დოლარს ვიზიტორზე და 100 დოლარს ღამეში.</p> <p>პაკეტურმა ტურებმა მოგვცა შემოსავლების 28,2%, კვებამ და სასმელებმა — 21,1%, საერთაშორისო ტრანსპორტმა — 12,8%.</p> <p>სწორედ 2025 წლის მაღალი ბაზა ხდის ამჟამინდელი სეზონის მაჩვენებლებს მგრძნობიარეს. თურქეთი ჯერჯერობით არ განიცდის ტურისტული ინდუსტრიის კოლაფსს: ნაკადის შემცირება გამოიხატება ერთნიშნა პროცენტებით, ხოლო შემოსავლები ნარჩუნდება მაღალ დონეზე. თუმცა მიმართულებამ შეწყვიტა ავტომატურად ფასების კონკურენციის მოგება მხოლოდ სუსტი ლირის წყალობით.</p> <h2>თურქეთი იაფი ყველა კატეგორიაში აღარ არის</h2> <p>ქვეყნის ძვირად მოხსენიება დამატებითი დათქმების გარეშე ასევე არასწორი იქნებოდა. ცალკეულ სეგმენტებში თურქეთი ინარჩუნებს ძლიერ პოზიციას.</p> <p>საზაფხულო დასვენების ფასების კვლევამ, რომელიც Euronews-მა გააანალიზა, აჩვენა, რომ მარმარისი რჩებოდა ერთ-ერთ ყველაზე იაფ ვარიანტად ბრიტანული ოჯახებისთვის, განსაკუთრებით დასვენების შეძენისას «ყველაფერი შედის» სისტემით. პაკეტური შეთავაზებები თურქეთში ხშირ შემთხვევაში კვლავ იაფია შესადარებელ ვარიანტებზე ევროზონის პოპულარულ კურორტებზე.</p> <p>განსხვავება ჩნდება ჩამოსვლის შემდეგ. გართობა, ცალკეული რესტორნები, ალკოჰოლი, ექსკურსიები და ტურისტული ღირსშესანიშნაობები შეიძლება ღირდეს უკვე ევროპული მიმართულებების შესადარებლად ან მათზე ძვირიც.</p> <p>ამიტომ ბაზარი ფაქტობრივად გაიყო. ტუროპერატორს შეუძლია მიიღოს კარგი საკონტრაქტო ფასები მსხვილ სასტუმროებთან და შესთავაზოს კონკურენტული პაკეტი, თუმცა დამოუკიდებელი მოგზაური გაცილებით ძლიერად გრძნობს შიდა ინფლაციას.</p> <h2>თურქებიც ზრდიან მოგზაურობის ხარჯებს</h2> <p>მაღალი ფასები ეხება არა მხოლოდ უცხოელებს. მეორე კვარტალში თურქეთის მაცხოვრებლების ხარჯები საზღვარგარეთ მოგზაურობებზე გაიზარდა 7,4%-ით, 2,96 მილიარდ დოლარამდე, ხოლო საზღვარგარეთ მოგზაური მოქალაქეების რაოდენობა გაიზარდა 16,5%-ით, 3,43 მილიონ ადამიანამდე.</p> <p>ქვეყნის უზრუნველყოფილი მაცხოვრებლების ნაწილისთვის მეზობელი სახელმწიფოები — უპირველეს ყოვლისა საბერძნეთი — შეიძლება უფრო მიმზიდველად გამოიყურებოდეს ცალკეული სერვისების ღირებულებისა და ხარისხის თანაფარდობით.</p> <p>თუმცა თეზისი თურქეთში ყველა შიდა მოგზაურობის შემცირების შესახებ დაზუსტებას მოითხოვს. 2025 წლის შედეგებით შიდა მოგზაურობების რაოდენობა არ შემცირებულა, არამედ გაიზარდა 1,5%-ით, 67,85 მილიონამდე. ამასთან, ღამისთევების რაოდენობა შემცირდა 1,6%-ით, ხოლო ხარჯები გაიზარდა 32,4%-ით, 555,1 მილიარდ ლირამდე. მეორე კვარტალში ცალკე ნამდვილად შეინიშნებოდა ძლიერი კლება: მოგზაურობების რაოდენობა შემცირდა 13,9%-ით.</p> <p>სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, თურქებს არ შეუწყვეტიათ მოგზაურობა ქვეყნის შიგნით, მაგრამ ხარჯების ზრდა ცვლის დასვენების ხანგრძლივობას, სიხშირესა და სტრუქტურას.</p> <h2>ლირის რეალური გამყარება ცვლის ტურისტულ ეკონომიკას</h2> <p>უცხოელი მოგზაურისთვის მნიშვნელოვანია არა თავისთავად ნომინალური კურსი, არამედ გაცვლითი კურსისა და ადგილობრივი ფასების თანაფარდობა.</p> <p>თურქეთის ცენტრალური ბანკი განსაზღვრავს რეალურ ეფექტურ კურსს, როგორც ლირის ღირებულების მაჩვენებელს თურქეთსა და მის სავაჭრო პარტნიორებს შორის ფასების სხვაობის გათვალისწინებით. როდესაც შიდა ინფლაცია მნიშვნელოვნად აღემატება ვალუტის ნომინალური გაუფასურების ტემპს, ლირა შეიძლება ფაქტობრივად ძვირდებოდეს რეალურ გამოხატულებაში.</p> <p>სწორედ ასეთი ეფექტია ყველაზე მტკივნეული მომსახურების ექსპორტიორებისთვის, მათ შორის ტურისტული სექტორისთვის. სასტუმრო იღებს შემოსავლის ნაწილს ევროში ან დოლარში, მაგრამ მისი ხარჯების მნიშვნელოვანი წილი — ხელფასები, პროდუქტები, კომუნალური მომსახურება და შიდა გადაზიდვები — ყალიბდება თურქეთში და იზრდება ადგილობრივ ფასებთან ერთად.</p> <p>ამ ხარჯების დევალვაციით უსასრულოდ კომპენსირება შეუძლებელია: ლირის ძალიან სწრაფი ვარდნა თავად აძლიერებს ინფლაციას იმპორტირებული საქონლისა და ნედლეულის ღირებულების მეშვეობით.</p> <h2>სასტუმროები რენტაბელობაზე ზეწოლას აწყდებიან</h2> <p>სასტუმრო ბიზნესისთვის პრობლემა სტუმრების რაოდენობის უბრალო შემცირებაზე უფრო რთული ხდება. სასტუმროებმა ერთდროულად უნდა აკონტროლონ ფასები, რათა არ წააგონ საბერძნეთთან, ესპანეთთან, ეგვიპტესთან, ტუნისთან და სხვა კონკურენტებთან, და დაფარონ თურქეთის შიგნით სწრაფად მზარდი ხარჯები.</p> <p>Bloomberg-ს მოჰყავს Martı Otel İşletmeleri-ს თავმჯდომარის მოადგილის, ემრე ნარინის აზრი, რომელიც მიიჩნევს, რომ მთავარი რისკია სწორედ რენტაბელობის შენარჩუნება მიმდინარე ხარჯებისა და სავალუტო დინამიკის პირობებში. დამატებით ფაქტორად სეზონის დასაწყისში იქცა გეოპოლიტიკური გაურკვევლობა, რომელიც დაემთხვა ადრეული დაჯავშნის პერიოდს.</p> <p>კურორტებზე უკვე გაჩნდა კორექტირების ნიშნები. აგვისტოში ანტალიისა და მუღლას ცალკეული სასტუმროები ამცირებდნენ ფასებს, ცდილობდნენ რა თავისუფალი ნომრების შევსებას სეზონის სუსტი დასაწყისის შემდეგ; ამასთან, სტამბოლის ბაზარი უფრო სტაბილურად გამოიყურებოდა.</p> <p>ინდუსტრიისთვის ეს ნიშნავს, რომ თვითღირებულების ზრდა ყოველთვის არ შეიძლება სრულად გადავიდეს კლიენტზე: ტარიფების ძალიან ძლიერი ზრდა სწრაფად გადაამისამართებს მოთხოვნას სხვა ქვეყნებში.</p> <h2>ტურისტისთვის კონკურენცია უფრო მკაცრი ხდება</h2> <p>ევროპელი მოგზაურისთვის სულ უფრო მეტი ახლო შემცვლელია ხელმისაწვდომი. პლაჟზე დასვენებისთვის თურქეთი კონკურენციას უწევს საბერძნეთს, ესპანეთს, კვიპროსს, ბულგარეთს, ეგვიპტესა და ტუნისს. ქალაქის მოგზაურობების სეგმენტში — ცენტრალური და სამხრეთ ევროპის ათობით მიმართულებას.</p> <p>კომპანია Holiday Extras აფიქსირებდა ბრიტანული მოთხოვნის ნაწილის გადანაწილებას სლოვენიის, მონტენეგროსა და ტუნისის სასარგებლოდ. ეს განსაკუთრებით საჩვენებელია თურქეთისთვის: ქვეყანა რისკავს დაკარგოს არა საერთოდ ტურისტები, არამედ სწორედ ის აუდიტორია, რომლისთვისაც მთავარი არგუმენტი დაბალი ფასი იყო.</p> <p>ასეთი კლიენტი უკიდურესად მგრძნობიარეა ოჯახურ მოგზაურობაზე რამდენიმე ასეული ევროს სხვაობის მიმართ და უფრო მარტივად იცვლის მიმართულებას, ვიდრე პრემიუმ კლასის მოგზაური.</p> <h2>თურქეთი მოდელს მასობრივი ფასდაკლებიდან თითოეულ ტურისტზე შემოსავალზე ცვლის</h2> <p>სახელმწიფოს თვალსაზრისით სიტუაცია ჯერჯერობით კრიტიკულად არ გამოიყურება. ერთი მოგზაურის უფრო მაღალი ხარჯები ნაწილობრივ აკომპენსირებს ნაკადის შემცირებას, ხოლო ტურისტული სექტორი რჩება უცხოური ვალუტის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს წყაროდ.</p> <p>მაგრამ ასეთ მოდელს აქვს ზღვარი. საშუალო ჩეკის გაზრდა აუმჯობესებს ფინანსურ შედეგს მხოლოდ მანამ, სანამ ის არ იწყებს ვიზიტორთა რაოდენობის ძალიან სწრაფად შემცირებას.</p> <p>თურქეთისთვის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ბალანსი. ქვეყანა ფლობს უზარმაზარ სასტუმრო ფონდს, რომელიც აშენებულია მასობრივი საერთაშორისო ტურიზმისთვის. კურორტების დატვირთვის მნიშვნელოვანმა შემცირებამ შეიძლება გავლენა მოახდინოს ავიაკომპანიებზე, ტუროპერატორებზე, რესტორნებზე, ვაჭრობაზე, ტრანსპორტსა და დასაქმებაზე სანაპირო რეგიონებში.</p> <p>როგორც International Investment-ის ექსპერტები იტყობინებიან, ამჟამინდელი სიტუაცია არ ნიშნავს, რომ თურქეთი ევროპული სტანდარტებით ძვირადღირებულ მიმართულებად იქცა. უფრო არსებითი ცვლილება მდგომარეობს ყოფილი გარანტირებული ფასის პრემიის გაქრობაში: სუსტი ლირა აღარ უზრუნველყოფს ავტომატურად იაფ დასვენებას, თუ შიდა ფასები იზრდება 30%-ით და მეტით წელიწადში. თურქეთს შეუძლია შეინარჩუნოს პოზიციები მასშტაბური სასტუმრო ბაზრისა და «ყველაფერი შედის» სისტემის ხარჯზე, თუმცა ადგილზე ფასების შემდგომი ზრდა ზრდის ბიუჯეტური ევროპელი ტურისტების ეტაპობრივი წასვლის რისკს. ინდუსტრიისთვის ყველაზე საშიშია არა ჩამოსვლის მოკლევადიანი შემცირება, არამედ იმ ქვეყნის მრავალწლიანი იმიჯის დაკარგვა, სადაც დასვენების ხარისხი შესამჩნევად აღემატება მის ღირებულებას.</p> <h2>ხშირად დასმული კითხვები (FAQ): ფასები და ტურიზმი თურქეთში 2026 წელს</h2> <p>გახდა თუ არა თურქეთი ძვირი ტურისტებისთვის?</p> <p>თურქეთი რჩება დასავლეთ და სამხრეთ ევროპის ქვეყნების ნაწილზე იაფი რიგ კატეგორიებში, განსაკუთრებით პაკეტური ტურების შეძენისას. თუმცა რესტორნები, გართობა, ექსკურსიები და სხვა ხარჯები პოპულარული კურორტების შიგნით არსებითად გაიზარდა, ამიტომ კონკურენტებთან სხვაობა მცირდება.</p> <p>რატომ ძვირდება თურქეთი, თუ ლირა ეცემა?</p> <p>ლირა უფრო ნელა უფასურდება, ვიდრე იზრდება შიდა ფასები. თუ ვალუტა კარგავს, მაგალითად, ღირებულების დაახლოებით 17%-ს დოლართან მიმართებაში, ხოლო ფასები ქვეყნის შიგნით იზრდება 30%-ზე მეტით, ტურისტი დოლარით ან ევროთი მაინც აწყდება გაძვირებას.</p> <p>როგორია ინფლაცია თურქეთში 2026 წელს?</p> <p>ივლისში წლიურმა სამომხმარებლო ინფლაციამ 31,75% შეადგინა. სურსათი გაძვირდა 37,53%-ით, ტრანსპორტი — 30,83%-ით.</p> <p>რამდენი ტურისტი ეწვია თურქეთს 2026 წელს?</p> <p>იანვარ-ივლისში ქვეყანამ 27,86 მილიონი უცხოელი ვიზიტორი მიიღო, რაც 2,29%-ით ნაკლებია 2025 წლის ანალოგიური პერიოდის მაჩვენებელზე.</p> <p>რომელი ქვეყნები აძლევენ თურქეთს ყველაზე მეტ ტურისტს?</p> <p>2026 წლის იანვარ-ივლისში უმსხვილესი ბაზარი რუსეთი იყო 3,67 მილიონი ვიზიტორით. შემდეგ მოდიოდნენ გერმანია 3,41 მილიონით და დიდი ბრიტანეთი 2,12 მილიონით.</p> <p>მცირდება თუ არა ბრიტანული ტურისტული ნაკადი თურქეთში?</p> <p>დიახ. ივლისში ბრიტანელი ტურისტების რაოდენობა შემცირდა 11%-ით წლიდან წლამდე. მაისში კლება თითქმის 10%-ს შეადგენდა.</p> <p>რამდენს გამოიმუშავებს თურქეთი ტურიზმით?</p> <p>2026 წლის მეორე კვარტალში ტურისტულმა შემოსავლებმა შეადგინა 15,87 მილიარდი დოლარი, შემცირდა რა 2,6%-ით. მთელი 2025 წლის განმავლობაში ქვეყანამ მიიღო რეკორდული 65,23 მილიარდი დოლარი.</p> <p>გახდა თუ არა საბერძნეთი თურქეთზე იაფი?</p> <p>ეს დამოკიდებულია მიმართულებასა და მოგზაურობის ტიპზე. თურქული პაკეტები «ყველაფერი შედის» ჯერ კიდევ შეიძლება იყოს ბერძნულზე იაფი, თუმცა ცალკეულ კატეგორიებში ხარჯები საბერძნეთის შიგნით უკვე თურქეთის შესადარებელია ან მასზე დაბალია.</p> <p>რატომ მცირდება შემოსავლები უფრო ნელა, ვიდრე ტურისტული ნაკადი?</p> <p>ვიზიტორებმა დაიწყეს მეტის ხარჯვა ერთ მოგზაურობაზე და ღამეზე. მეორე კვარტალში საშუალო ხარჯები შეადგენდა 113 დოლარს ღამეში, რაც საშუალებას იძლევა ნაწილობრივ დაკომპენსირდეს სტუმრების რაოდენობის შემცირება.</p>]]></content:encoded>
</item><item>
<title>გარანტირებული შემოსავალი – გადამწყვეტი უპირატესობა მშენებარე უძრავი ქონების ბაზარზე</title>
<link>https://internationalinvestment.biz/ka/investments/7266-garantirebuli-shemosavali-gadamtskveti-upiratesoba-mshenebare-udzravi-konebis-bazarze.html</link>
<pdalink>https://internationalinvestment.biz/ka/investments/7266-garantirebuli-shemosavali-gadamtskveti-upiratesoba-mshenebare-udzravi-konebis-bazarze.html</pdalink>
<guid>https://internationalinvestment.biz/investments/7266-garantirebuli-shemosavali-gadamtskveti-upiratesoba-mshenebare-udzravi-konebis-bazarze.html</guid>
<pubDate>Thu, 26 Feb 2026 09:57:22 +0300</pubDate>
<category>index</category>

<enclosure url="https://internationalinvestment.biz/uploads/posts/2026-02/medium/sravnitelnaya_tablitsa.webp" type="image/webp" />
<content:encoded><![CDATA[<p dir="ltr">ყველა დეველოპერი ჰპირდება მყიდველებს ხელსაყრელ პირობებს «ყიდვის შემდეგ». როგორ განვსაზღვროთ ამ დაპირებების რეალურობა? დღეს ჩვენ გავაანალიზებთ ისეთ ოფციას, როგორიცაა «გარანტირებული შემოსავალი», რომელსაც შეუძლია დაანგრიოს დეველოპერთა დაპირებების მთელი პირამიდა.</p> <div><div class="dleplyrplayer" style="width:100%;max-width:600px;" theme="light"><video title="watch?v=lHQ7mvolTCo" preload="metadata" controls poster="https://internationalinvestment.biz/agency/wp-content/uploads/2026/05/1.jpg" ><source provider="youtube" src="https://www.youtube.com/watch?v=lHQ7mvolTCo"></video></div> <br><i>ამ ვიდეოში ვაჩვენებთ, თუ როგორ არის მოწყობილი გარანტირებული შემოსავალი უძრავ ქონებაში, როგორ მუშაობს ასეთი მოდელი საფრანგეთში, როგორ იყენებენ მსგავს მექანიკებს დიდ ბრიტანეთში და რატომ სთავაზობენ მსხვილი სტრუქტურები კერძო ინვესტორებს ფიქსირებულ საიჯარო შემოსავალს.</i></div> <div></div> <h2 dir="ltr">რა არის გარანტირებული შემოსავალი?</h2> <p dir="ltr">გარანტირებული შემოსავლიანობა — რა არის ეს სინამდვილეში? ეს არის შემოსავალი, რომელსაც ინვესტორი მიიღებს შეძენილი უძრავი ქონებიდან. ამ შემოსავლის დონეს ინვესტორს ჰპირდება სამშენებლო კომპანია — დეველოპერი. რამდენად დასაბუთებულია ეს დაპირება? ხომ არ არის ის უბრალოდ მარკეტინგული სვლა ან სულაც შეგნებული ტყუილი?</p> <p dir="ltr">განვიხილოთ მშენებარე სასტუმროს მაგალითი, რომელშიც იყიდება ნომრები. დეველოპერი ჰპირდება მყიდველებს «გარანტირებულ შემოსავალს». რა არის ეს? როგორ ყალიბდება? ვინ იძლევა მის გარანტიას?</p> <p dir="ltr">მაშ ასე, პროექტში არიან:</p> <p dir="ltr">- დეველოპერი</p> <p dir="ltr">- სასტუმროს ბრენდი</p> <p dir="ltr">- მმართველი კომპანია.</p> <h3 dir="ltr">ვინ იძლევა შემოსავლის გარანტიას: დეველოპერი, ბრენდი თუ მმართველი კომპანია?</h3> <p dir="ltr">გარანტირებული შემოსავალი — ეს არის დეველოპერის ვალდებულება. უკვე ამ ეტაპზე ინვესტორს შეუძლია გამორიცხოს ვარიანტების 90%. თავის პროდუქტში დარწმუნებული დეველოპერი იხდის გარანტირებულ შემოსავალს გადახდის მიღების მომენტიდან — უკვე მშენებლობის ეტაპზე. ასეთი შეთავაზებები მსოფლიო ბაზარზე ერთეულებია.</p> <p dir="ltr"><b>გარანტირებული შემოსავლის გადახდა გადახდის მომენტიდან, უკვე მშენებლობის ეტაპზე — ეს ცალსახად გარანტირებული შემოსავალია.</b></p> <p dir="ltr">რა თქმა უნდა, ეს პირობები უნდა იყოს გაწერილი ხელშეკრულებაში – წინააღმდეგ შემთხვევაში გარანტიები არ არსებობს.</p> <h3 dir="ltr">რის ხარჯზე უხდის დეველოპერი გარანტირებულ შემოსავალს ბრენდული სასტუმროს ნომრის მფლობელს?</h3> <p dir="ltr">ფაქტობრივად, მყიდველი აკრედიტებს დეველოპერს. მყიდველსა და დეველოპერს შორის პარტნიორობის ფინანსური მოდელი — იგივეა, რაც საბანკო. მხოლოდ დეველოპერი იღებს სესხს არა ბანკისგან, არამედ კლიენტისგან. ხოლო გარანტირებული შემოსავალი არის პროცენტის ანალოგი საბანკო დაკრედიტებაში. საქართველოში ბანკები დეველოპერებს აკრედიტებენ წლიური 12-15%-ით. ამიტომ დეველოპერისთვის უფრო მომგებიანია გადაუხადოს პროცენტი კლიენტს გარანტირებული შემოსავლის სახით წლიური 10%-ის დონეზე. თანაც გადაიხადოს გარანტირებული შემოსავალი ფულის მიღების მომენტიდან, მშენებლობის ეტაპზე — ისევე, როგორც დეველოპერი გადაუხდიდა ბანკს. ეს მოდელი ორმხრივად მომგებიანია. კლიენტი იწყებს მოგების მიღებას უკვე ყიდვის მომენტიდან, ჯერ კიდევ მშენებლობის დასრულებამდე. დეველოპერი კი ზოგავს ფულს ბანკისთვის პროცენტების გადახდაზე.</p> <p dir="ltr">ასეთი მოდელი — კლიენტზეა ორიენტირებული. კლიენტისთვის უფრო მომგებიანია, რომ დეველოპერმა პროცენტები მას გადაუხადოს და არა ბანკს. ასეთი მოდელი მათემატიკურად დასაბუთებულია. ამიტომ დეველოპერი, იყენებს რა კლიენტის ფულს და უხდის მას გარანტირებულ შემოსავალს ბანკის ნაცვლად, ამცირებს რისკებს როგორც თავისთვის, ასევე კლიენტისთვის. ხოლო დეველოპერი, რომელიც იღებს საბანკო სესხებს, ზრდის რისკებს როგორც თავისთვის, ასევე კლიენტისთვის.</p> <p dir="ltr">ამ მოდელის კრიტიკა ემყარება იმას, რომ გარანტირებულ შემოსავალს დეველოპერი უბრალოდ რთავს თავისი ობიექტის ღირებულებაში. ეს კრიტიკა უსაფუძვლოა და ადვილად გაბათილდება მათემატიკურად. თუ დეველოპერი ჰპირდება გარანტირებული შემოსავლის გადახდას ყიდვიდან ერთი წლის განმავლობაში, მაშინ ეს თანხა ნამდვილად შეიძლება უბრალოდ ჩაირთოს ობიექტის ღირებულებაში. მაგრამ <a href="https://wyndhamgrandbatumigonio.com/" target="_blank" rel="noopener external">Wyndham Grand Batumi Gonio</a>-ს შემთხვევაში დეველოპერი იხდის გარანტირებულ შემოსავალს. დეველოპერის ვალდებულება გადაიხადოს გარანტირებული შემოსავალი შედის ხელშეკრულებაში ხუთი წლის ვადით პროლონგაციის შესაძლებლობით. გარანტირებული შემოსავლის გადახდის ვალდებულება ერთი წლის განმავლობაში — ეს ობიექტის ღირებულების 10%-ია. ამ თანხის ჩართვა ღირებულებაში კიდევ შეიძლება. მაგრამ ვალდებულება გადაიხადოს გარანტირებული შემოსავალი ხუთი წლის განმავლობაში — ეს ღირებულების ნახევარია. ღირებულების წელიწადნახევრით გაზრდა შეუძლებელია — ასეთ შემთხვევაში იკარგება ნებისმიერი რენტაბელურობა, ინგრევა თავად ფინანსური მოდელი. მხოლოდ თავის ფინანსურ მოდელში და რეალურ შემოსავალში დარწმუნებულ დეველოპერს შეუძლია აიღოს მრავალწლიანი ვალდებულებები გარანტირებული შემოსავლის გადახდაზე. და ეს მოწმობს პროდუქტის მაღალ საიმედოობაზე. თუ დეველოპერი არ იღებს მრავალწლიან ვალდებულებებს გარანტირებული შემოსავლის გადახდაზე, ეს ნიშნავს რომ ის არ არის დარწმუნებული თავის პროდუქტში და თავის ფინანსურ მოდელში.</p> <h3 dir="ltr">რით არის უზრუნველყოფილი ხელშეკრულების პირობების შესრულება გარანტირებულ შემოსავალზე?</h3> <p dir="ltr">ხელშეკრულებაში გაწერილი პირობების შესრულება უზრუნველყოფილია კომპანია-დეველოპერის აქტივებით — არა მხოლოდ კონკრეტული ობიექტის, არამედ სხვა პროექტებით, მიწის ნაკვეთებით, მთელი ქონებით.</p> <p dir="ltr">მაგალითად, სასტუმრო კომპლექსის Wyndham Grand Batumi Gonio-ს დეველოპერი — European Village LCC – იხდის გარანტირებულ შემოსავალს გადახდის მიღების მომენტიდან, უკვე მშენებლობის ეტაპზე. ყველა ეს პირობა შეტანილია ხელშეკრულებაში.</p> <p dir="ltr">European Village ასევე არის პიონერი პრემიუმ მცირესართულიანი მშენებლობის სეგმენტში აჭარაში და საქართველოს მთელ ზღვის სანაპიროზე. პრემიუმ ვილების კომპლექსები, რომლებიც ამ კომპანიამ ააშენა, გახდა პირველი მსგავსი საინვესტიციო პროდუქტი ქვეყნის შავიზღვისპირეთში. ასეთი პროდუქტის მწვავე დეფიციტმა ქართულ ბაზარზე საშუალება მისცა კომპანიას გარანტირებულიყო შემოსავალი მრავალი წლის განმავლობაში. აგერ უკვე ხუთი წელია European Village აგრძელებს ამ ვილების მყიდველებისთვის წლიური 8%-ის ოდენობით გარანტირებული შემოსავლის გადახდას და ახანგრძლივებს გარანტირებული შემოსავლის ხელშეკრულებებს, რჩება რა ერთადერთ დეველოპერად საქართველოში, რომელიც მუდმივად უხდის გარანტირებულ შემოსავალს თავის კლიენტებს, რაც <a href="https://europeanvillage.info/ru/interview/" target="_blank" rel="noopener external">დასტურდება ვილების მფლობელების მიერ</a>. ეს არის მყიდველთა დადასტურებული საინვესტიციო მოლოდინების ერთადერთი მაგალითი საქართველოში.</p> <h2 dir="ltr">სასტუმროს კონცეფცია — ფინანსური მოდელის საფუძველი</h2> <p dir="ltr">როგორც პრემიუმ ვილების შემთხვევაში, პროდუქტის დეფიციტი წარმოადგენს პროექტ Wyndham Grand Batumi Gonio-ს ფინანსური მოდელის საიმედო საფუძველს. ელიტური სასტუმროს კონცეფციას საქართველოში პირველი All Inclusive სერვისებით არ აქვს ანალოგი ქართულ ბაზარზე.</p> <p dir="ltr">ბაზრის სტატისტიკა აჩვენებს, რომ საერთაშორისო ბრენდების სასტუმროების დატვირთულობამ საქართველოში 2025 წელს 70%-ს გადააჭარბა და საშუალოდ წელიწადში 72%-ს მიაღწია. მაღალ სეზონზე საერთაშორისო ბრენდების სასტუმროების დატვირთულობა 90%-ს აჭარბებს. შედარებისთვის: არაბრენდული სასტუმროებისა და ლოკალური ბრენდების სასტუმროების საშუალო წლიური დატვირთულობა საქართველოში საშუალოდ წელიწადში 50%-ზე ნაკლებს შეადგენს. აპარტამენტების დატვირთულობა ვერ აღწევს 40%-საც კი, ხოლო ხშირად 30%-ზე ნაკლებია დღიური გაქირავებისას.</p> <p dir="ltr">საკურორტო ბათუმში აპარტამენტების ქირაობის საშუალო ღირებულება წელიწადში შეადგენს დაახლოებით 30 დოლარს დღე-ღამეში.</p> <p dir="ltr"><b>არაბრენდულ აპარტ-სასტუმროებში </b>და ლოკალური ბრენდების სასტუმროებში მაღალ სეზონზეც კი შეადგენს საშუალოდ 80 დოლარს.</p> <p dir="ltr"><b>საერთაშორისო სასტუმროების ქსელების სასტუმროებში</b> ცხოვრების ღირებულება აღწევს 250 დოლარს საშუალოდ წელიწადში.</p> <p dir="ltr"><b>Luxury დონის სასტუმროებში</b> შეადგენს 500-700 დოლარს დღე-ღამეში საშუალოდ წელიწადში. საქართველოში Luxury დონის სასტუმროები ერთეულებია. მაგალითად, Paragraph Freedom Square A Luxury Collection თბილისში და Paragraph Resort &amp; Spa შეკვეთილში.</p> <p dir="ltr">ხოლო <b>All Inclusive სასტუმროები</b> საქართველოში ჯერ საერთოდ არ არის. შესაბამისად, მათი ფასი არსებულ საბაზრო ჭერზე მაღალი იქნება ექსკლუზიურობის გამო. ხოლო All Inclusive Luxury ფასი — კიდევ უფრო მაღალი, 3000-მდე და 5000 დოლარამდეც კი ღამეში.</p> <p dir="ltr">სწორედ ამ საბაზრო მონაცემების საფუძველზე შენდება ელიტური სასტუმრო კომპლექსის Wyndham Grand Batumi Gonio-ს ფინანსური მოდელი. დაკლებული მონაცემები საქართველოში ჯერ არარსებული All Inclusive Luxury ბაზრის შესახებ აღებულია მეზობელი ქვეყნების — თურქეთისა და რუსეთის (კრასნოდარის მხარე) ანალოგიური ბაზრებიდან, სადაც სასტუმროს ნომერი ამ ვიწრო სეგმენტში 5000-7000 დოლარამდე ღირს ღამეში.</p> <p dir="ltr">ამრიგად, გარანტირებული შემოსავალი აპარტამენტებზე საუკეთესო შემთხვევაში არ შეიძლება აღემატებოდეს 3-4%-ს, ლოკალური ბრენდის ან არაბრენდულ სასტუმროში ნომერზე — მაქსიმუმ 8%-ს, ისიც თუ სასტუმრო 5 ვარსკვლავიანია, ხოლო გარანტირებული შემოსავლის ექსკლუზიურმა შეთავაზებამ All Inclusive Luxury-ს უმაღლეს სეგმენტში მსოფლიო ბრენდისგან შეიძლება მიაღწიოს 10%-ს და მეტს წლიურად. მხოლოდ ასეთი შეთავაზებისთვის შეუძლია დეველოპერს შესთავაზოს გარანტირებული შემოსავალი 5 და მეტი წლით.</p> <h2 dir="ltr">არის თუ არა მსოფლიო ბრენდის უძრავი ქონება საინვესტიციო?</h2> <p dir="ltr">ბრენდული უძრავი ქონება ყოველთვის არ არის საინვესტიციო პროდუქტი. სასტუმრო ინდუსტრიის მსოფლიო ლიდერებსაც კი ბრენდების ხაზში აქვთ სასტუმრო რეზიდენციები. სასტუმრო რეზიდენციები — ეს არის უძრავი ქონება დასვენებისა და ცხოვრებისთვის, და არა შემოსავლის მისაღებად. არსებითად, ეს არის საცხოვრებელი, მაგრამ სასტუმროს სერვისით. ლაქშერი სეგმენტშიც კი ასეთი პროდუქტი არ გულისხმობს მოგების მიღებას, მისი ფასი ფორმირდება შესაძლო მოგების გათვალისწინების გარეშე, ამიტომ დეველოპერების დაპირებები გარანტირებულ შემოსავალზე ასეთ შემთხვევაში, როგორც წესი, მხოლოდ მარკეტინგული სვლაა.</p> <p dir="ltr">პროექტი Wyndham Grand Batumi Gonio — ეს არის სასტუმრო ამ სიტყვის სრული გაგებით, სასტუმრო უძრავი ქონება, რომლის ფუნქციაც არის შემოსავლის მოტანა. Wyndham Grand — ეს არის ექსკლუზიურად სასტუმრო ბრენდი. ამ კომპლექსის სტრუქტურაში შედის — 20-სართულიანი სასტუმრო, სასტუმრო ვილები და თაუნჰაუსები, ასევე საოჯახო რეზიდენციები. საოჯახო რეზიდენციები ამ შემთხვევაში — ეს არის პროდუქტი, რომელიც აერთიანებს ერთდროულად კომფორტულ ცხოვრებას და მოგების მიღებას. მაგრამ მხოლოდ ამ შემთხვევაში. პროექტში Wyndham Grand Batumi Gonio საოჯახო რეზიდენციები ინტეგრირებულია სასტუმრო კომპლექსის ინფრასტრუქტურაში, ანუ წარმოადგენენ სასტუმროს ნაწილს და მოაქვთ მოგება როგორც სასტუმროს. ბევრი დეველოპერი სთავაზობს ექსკლუზიურად საოჯახო რეზიდენციებს სასტუმროს ბრენდის ქვეშ. მაგრამ სასტუმრო ინფრასტრუქტურის გარეშე რეზიდენციები არ წარმოადგენს საინვესტიციო პროდუქტს.</p> <h2 dir="ltr">მოაქვს თუ არა სასტუმროში კაზინოს დამატებითი მოგება ნომრების მფლობელებისთვის?</h2> <p dir="ltr">კაზინოს მქონე სასტუმროებს არა მხოლოდ არ მოაქვთ მოგება ნომრების მფლობელებისთვის, არამედ წარმოადგენენ დაბრკოლებას მათი შემოსავლის მაქსიმიზაციისთვის. კაზინოს მართავს ან მმართველი კომპანია, ან მესამე მხარე — კომპანია, რომელსაც ეკუთვნის სათამაშო დარბაზების ტექნიკური სათავსოები. როგორც წესი, სასტუმროსთან კაზინოს კონცეფცია ითვალისწინებს ძირითადი მოგების მიღებას სწორედ კაზინოდან, და არა ნომრებში ცხოვრებიდან. ამიტომ კაზინოში მეტი დამთვალიერებლის მოსაზიდად მმართველი კომპანია ამცირებს ასეთ სასტუმროში ცხოვრების ღირებულებას პრაქტიკულად თვითღირებულებამდე. ეს პირდაპირ ზიანს აყენებს ნომრების მფლობელებს და მათ ფინანსურ ინტერესებს. გარდა ამისა, კაზინოს მქონე სასტუმროების სტუმრების კონტინგენტი შეუთავსებელია საოჯახო დასვენების კონცეფციასთან, სასტუმრო რეზიდენციების კონცეფციასთან. ამიტომ კაზინოს მქონე სასტუმროში «საოჯახო დასვენების» გაყიდვა — ეს მხოლოდ მარკეტინგული ხრიკია, ფინანსური რისკია ასეთ ობიექტებში ინვესტირებისთვის. ბოლოს, კაზინოს არსებობა წარმოადგენს დაბრკოლებას სასტუმროში მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი ჩეკის მქონე სტუმრების მოსაზიდად — არაბული სამყაროს მუსლიმური ქვეყნებიდან. ისინი სასურველი კლიენტები არიან კაზინოსთვის, მაგრამ ოჯახთან ერთად დასასვენებლად ისინი არ აირჩევენ კაზინოს მქონე სასტუმროს. ხოლო ნომრების მფლობელებისთვის ამ კონტინგენტის დაკარგვა — ეს ფინანსური დანაკარგებია.</p> <p dir="ltr">ამრიგად მომგებიანი სასტუმროს ფინანსური მოდელისთვის მნიშვნელოვანია, რომ ობიექტი იყოს ექსკლუზიურად სასტუმრო, და არა რეზიდენცია. თანაც კაზინოს გარეშე, რომელიც არის სრულიად სხვა, თუმცა მომიჯნავე, ბიზნესის სახეობა, და არა საინვესტიციო სასტუმრო უძრავი ქონება.</p> <h2 dir="ltr">ვინ უზრუნველყოფს გარანტირებულ შემოსავალს სასტუმროს მშენებლობის დასრულების შემდეგ?</h2> <p dir="ltr">როდესაც სასტუმრო აშენდება, ის გადაეცემა სამართავად მმართველ კომპანიას. Wyndham Grand Batumi Gonio-ს შემთხვევაში, — სასტუმრო მართვის მსოფლიო ლიდერს, კომპანია Aimbridge Hospitality-ს.</p> <p dir="ltr">მმართველი კომპანია დაკავებულია სტუმრების მოზიდვით, უზრუნველყოფს სერვისის მაღალ დონეს, სასტუმროს პოპულარობისა და მასში ცხოვრების ღირებულების ზრდას. ღირებულებასთან ერთად იზრდება სასტუმროს შემოსავალი, და შესაბამისად ნომრების მფლობელების შემოსავალიც.</p> <p dir="ltr">სასტუმროს შემოსავალი ასევე დიდად არის დამოკიდებული ბრენდზე. სასტუმრო ბრენდებს აქვთ ლოიალობის პროგრამები. წამყვან მსოფლიო ბრენდებს ლოიალური კლიენტების რაოდენობა ათეულობით და ასეულობით მილიონი აქვთ. პროფესიონალი ინვესტორი ეყრდნობა ამ მაჩვენებელს.</p> <p dir="ltr">მსხვილი საერთაშორისო მმართველი კომპანია – ეს არის ათწლეულების განმავლობაში შემოწმებული მარკეტინგული მიღწევები კლიენტების მოსაზიდად. სწორედ ასეთია Aimbridge Hospitality. ხოლო ლოკალური მმართველი კომპანია – ეს სხვა არაფერია თუ არა staff, ტექნიკური პერსონალი.</p> <p dir="ltr">გარდა დატვირთულობისა, ბრენდი ასევე უზრუნველყოფს სასტუმროში ცხოვრების მაღალ ღირებულებას და, შესაბამისად, სასტუმროსა და ნომრების მესაკუთრეთა შემოსავალს. რაც უფრო მსხვილია ბრენდი, მით უფრო მაღალია სასტუმროს დატვირთულობა და ნომერში ცხოვრების ღირებულება.</p> <h3 dir="ltr">ვინ და როგორ «აგარანტირებს» ზუსტად ბრენდირებული სასტუმროს ნომრის მფლობელისთვის შემოსავლის გარკვეულ დონეს?</h3> <p dir="ltr">დეველოპერი იღებს საკუთარ თავზე ნომრის მფლობელის რისკებს. პროექტში Wyndham Grand Batumi Gonio დეველოპერი გარანტიას აძლევს კლიენტს წლიური შემოსავლის 10%-ზე და შეაქვს ეს ვალდებულებები ხელშეკრულებაში. ეს ნიშნავს რომ ის დარწმუნებულია, რომ რეალური შემოსავალი მეტი იქნება. რეალურ შემოსავალსა და გარანტირებულ შემოსავალს შორის სხვაობა წარმოადგენს დეველოპერის გამომუშავებას. ასეთ შემთხვევაში თუ სასტუმრომ, მაგალითად, მოიტანა 15% შემოსავალი, მაშინ დეველოპერი გამოიმუშავებს 5%-ს, ხოლო დარჩენილ 10%-ს უხდის ნომრის მფლობელს.</p> <p dir="ltr">თუმცა წარმოვიდგინოთ, რომ მოხდა ტურისტული ნაკადის ტურბულენტობა. მაგალითად, პანდემია. და სასტუმრომ მოიტანა მხოლოდ 3% რეალური მოგება. ასეთ შემთხვევაში გარანტირებულ შემოსავლამდე დანაკლის 7%-ს ნომრის მფლობელს უხდის დეველოპერი თავისი ჯიბიდან.</p> <p dir="ltr">მნიშვნელოვანია გვახსოვდეს: ნომრის მფლობელი თავად წყვეტს, რა აირჩიოს — გარანტირებული შემოსავალი რისკების გარეშე თუ რეალური შემოსავალი რისკებით. თუ ის ირჩევს რეალურ შემოსავალს, მაშინ ის გამოიმუშავებს მეტს, მაგრამ იღებს თავის თავზე რისკებს. კარგ წელს ის გამოიმუშავებს, დავუშვათ, სრულ 15%-ს, ხოლო ტურბულენტობის წელს, მაგალითად, მხოლოდ 3%-ს. თუკი კლიენტი ყველა რისკს გადაიტანს დეველოპერზე, ის იღებს იმავე გარანტირებულ შემოსავალს (10%), გარემოებების მიუხედავად.</p> <p dir="ltr">ეს არის კიდეც გარანტირებული შემოსავალი. შემოსავალი რისკების გარეშე. და სწორედ რისკების გამო დეველოპერები არ სთავაზობენ კლიენტებს ამ ოფციას. მხოლოდ ყველაზე საიმედო და სტაბილური დეველოპერები იღებენ საკუთარ თავზე რისკებს და გარანტიას აძლევენ კლიენტებს ურისკო შემოსავალზე.</p> <h3 dir="ltr">უნდა იყოს თუ არა გაწერილი ხელშეკრულებაში პროლონგაციის შესაძლებლობა სასტუმრო კომპლექსში ნომრის მფლობელის სურვილის შემთხვევაში? როგორ ზუსტად?</h3> <p dir="ltr">გარანტირებული შემოსავალი აუცილებლად უნდა იყოს გაწერილი ხელშეკრულებაში. თითქმის ყველა დეველოპერი ჰპირდება გარანტირებულ შემოსავალს. მაგრამ ცოტა მათგანს თუ შეაქვს თავისი ვალდებულებები გარანტირებული შემოსავლის გადახდაზე ხელშეკრულებებში.</p> <p dir="ltr">ასევე არიან დეველოპერები, რომლებსაც შეაქვთ ხელშეკრულებაში გარანტირებული შემოსავალი მშენებლობის დასრულებიდან ერთი ან ორი წლით. რის შემდეგაც იხსნიან ამ ვალდებულებებს. ესეც, არსებითად, ტყუილია.</p> <p dir="ltr">ხელშეკრულებაში აუცილებლად უნდა იყოს გარანტირებული შემოსავლის ხელშეკრულების გაგრძელების შესაძლებლობა. Wyndham Grand Batumi Gonio-ს სტანდარტული პრაქტიკაა — გარანტირებული შემოსავლის ხელშეკრულების დადება 5 წლით, ხელშეკრულების პროლონგაციით ნომრის მფლობელის სურვილის შემთხვევაში.</p> <p dir="ltr">სასტუმრო კომპლექსი Wyndham Grand Batumi Gonio შენდება ბრენდით Wyndham Grand. ეს არის საუკეთესო ბრენდი მსოფლიო ლიდერის — კომპანია <a href="https://www.wyndhamhotels.com/" target="_blank" rel="noopener external">Wyndham Hotels &amp; Resorts</a>-ის ხაზში. კომპანიის ლოიალობის პროგრამა მოიცავს 100 მლნ-ზე მეტ კლიენტს.</p> <p dir="ltr"><b> </b>კომპლექსს მართავს <a href="https://www.aimbridgehospitality.com/" target="_blank" rel="noopener external">Aimbridge Hospitality</a> — სასტუმრო მართვის მსოფლიო ლიდერი. შემოსავალი მასსა და ნომრის მფლობელს შორის ნაწილდება პროპორციით 60% 40%-ზე მფლობელის სასარგებლოდ. ეს პირობები შეტანილია ნომრის მფლობელსა და მმართველ კომპანიას შორის ხელშეკრულებაში.</p> <p dir="ltr">გარანტირებული შემოსავლის ხელშეკრულება შედის დეველოპერთან ხელშეკრულებაში 5 წლის ვადით ნომრის მფლობელის სურვილით პროლონგაციის პირობით.</p> <p dir="ltr"><b>ყოველივე ეს — მაღალი შემოსავლის იურიდიული გარანტია და რეალური დასაბუთებაა.</b></p> <h3 dir="ltr">როგორია რეალური შემოსავლიანობა «ხელზე» საერთაშორისო ბრენდის სასტუმროში ინვესტირებისას? ეს «ჭუჭყიანად» არის თუ «სუფთად»?</h3> <p dir="ltr">როგორც წესი, დეველოპერებთან შემოსავალი მითითებულია «უხეშად», ბრუტო. ანუ, შემოსავლის თანხიდან დამატებით აკლდება გადასახადები, ხარჯები და ა.შ. შედეგად მყიდველი იღებს საუკეთესო შემთხვევაში წლიურ 3-4%-ს «სუფთად», ან საერთოდ «ნულზე» გადის.</p> <p dir="ltr">სასტუმრო კომპლექსში Wyndham Grand Batumi Gonio გარანტირებული და რეალური შემოსავალი მითითებულია «სუფთად», ნეტო. ანუ ხარჯები ხელფასებზე, კომუნალურ მომსახურებაზე, სახარჯ მასალებზე, რემონტზე და ა.შ. აწევს მმართველ კომპანიას. მოგებიდან 10%-ის ოდენობით გარანტირებული შემოსავლის მიღების შემდეგ ნომრის მფლობელს რჩება მხოლოდ საშემოსავლო ან კორპორატიული გადასახადის გადახდა — მისი სტატუსიდან გამომდინარე.</p> <p dir="ltr">გადასახადის მაქსიმალური ოდენობაა 5%. მაგრამ ეს 5% არა საერთო მოგებიდან, არამედ მისი პირადი შემოსავლიდან. ანუ, ეს 5% არ არის 10% გარანტირებული შემოსავლის ნახევარი, არამედ წარმოადგენს თანხის 5%-ს (მეოცედ ნაწილს). ანუ, სულ 0,5%, რომელიც აკლდება 10%-ს. საბოლოოდ გამოდის 9,5% «სუფთა» მოგება უკვე გადასახადების გადახდის შემდეგ. სხვა ხარჯები არ არის.</p> <h3 dir="ltr">როგორ გავიგოთ საერთაშორისო ბრენდის სასტუმროში ნომრის ფლობიდან გარანტირებული შემოსავლის ფინანსური მოდელის საიმედოობა?</h3> <p dir="ltr">ფინანსური მოდელის საიმედოობა განისაზღვრება ბაზრის სტატისტიკით, მთლიანად ბაზრის დამოუკიდებელი კვლევებით.</p> <p dir="ltr">საქართველოს მასპინძლობის ბაზარი ფართოდ არის შესწავლილი დამოუკიდებელი კვლევებით. კერძოდ, შესასწავლად რეკომენდებულია:</p> <p dir="ltr">- <a href="https://www.bdo.ge/getattachment/b192190e-263a-4fd3-9197-da88263ef0fe/DBI-Georgia_2024_1.pdf);" target="_blank" rel="noopener external">BDO-ს კვლევა</a><a href="https://www.bdo.ge/getattachment/b192190e-263a-4fd3-9197-da88263ef0fe/DBI-Georgia_2024_1.pdf);" rel="external noopener">;</a></p> <p dir="ltr">- <a href="https://gig-businessadvisor.com/files/news/22-05-2023/The%20Research%20of%20Luxury%20Hospitality%20in%20Georgia%20and%20Global%20Trends_1.pdf);" target="_blank" rel="noopener external">GIG-ის კვლევა</a><a href="https://gig-businessadvisor.com/files/news/22-05-2023/The%20Research%20of%20Luxury%20Hospitality%20in%20Georgia%20and%20Global%20Trends_1.pdf);" rel="external noopener">;</a></p> <p dir="ltr">- ღია წყაროები.</p> <p dir="ltr">პროექტ Wyndham Grand Batumi Gonio-ს საკვანძო უპირატესობები სასტუმროს ნომრების მყიდველებისთვის / სასტუმრო კომპლექსში ინვესტორებისთვის — ეს არის საერთოდ პირველი All Inclusive საქართველოში და მით უმეტეს პირველი All Inclusive Luxury სეგმენტში საქართველოში, ასევე სასტუმრო მართვის მსოფლიო ლიდერი, ქვეყანაში უდიდესი სასტუმრო ინფრასტრუქტურა, მთელი წლის დატვირთულობა. ყოველივე ეს არ არის წარმოდგენილი ქართულ ბაზარზე სხვა კომპანიების მიერ და იძლევა მოსალოდნელი შემოსავლის (საშუალო ბაზარზე) ზრდის მიმართულებით კორექტირების საშუალებას.</p> <h3 dir="ltr">რა ვალუტაში იხდება საერთაშორისო ბრენდის სასტუმროში ნომრის ფლობიდან გარანტირებული შემოსავალი?</h3> <p dir="ltr">მნიშვნელოვანი კითხვაა. იმიტომ რომ თუ ინვესტორი ყიდულობს ნომერს რაიმე ადგილობრივ ვალუტაში, მაშინ მისი შემოსავალი განიცდის ინფლაციას, ამ ვალუტასთან ერთად.</p> <p dir="ltr">ბევრი დეველოპერი გადასახადის ოდენობას მიუთითებს ადგილობრივ ვალუტაში. ერთი წლის განმავლობაში არასტაბილური ვალუტა უფასურდება.</p> <p dir="ltr">მაგალითად, ყველაზე რეზონანსული პრეცედენტი მოხდა თურქულ იზმირში — სასტუმროში Radisson RED Izmir Point Bornova. იქ შემოსავალი იხდებოდა თურქულ ლირაში. თურქეთში ადგილობრივი ლირის ინფლაცია ყოველწლიურად ათეულობით პროცენტს შეადგენს. ნომრების მფლობელებისთვის შემოსავლის გადახდის მომენტისთვის, მათი რეალური შემოსავალი დოლარის ეკვივალენტში ასწრებდა ორჯერ და მეტჯერ შემცირებას.</p> <p dir="ltr">სასტუმრო კომპლექსში Wyndham Grand Batumi Gonio გარანტირებული შემოსავალი იხდება ევროში. გარანტირებული შემოსავლის ოდენობა ხელშეკრულებებში ასევე მითითებულია ევროში. ისევე როგორც გარიგების თანხა.</p> <h3 dir="ltr">არსებობს თუ არა სასტუმრო კომპლექსის მშენებლობის დაგვიანების რისკები? როგორ იმოქმედებს ეს შემოსავლიანობაზე? რა მოხდება, თუ სასტუმრო დროულად არ გაიხსნება?</h3> <p dir="ltr">ხანგრძლივი მშენებლობები — სამშენებლო ბაზრის საკვანძო რისკია. მშენებლობის დაგვიანება აფერხებს ინვესტორების მიერ მოგების მიღების ვადებს.</p> <p dir="ltr">ამ რისკის აღმოფხვრა შესაძლებელია მხოლოდ ხელშეკრულებაში გადახდების დაწყების კონკრეტული ვადის გაწერით, მშენებლობის ფაქტობრივ დასრულებაზე привязаების გარეშე. ასეთი შეთავაზებები ბაზარზე პრაქტიკულად არ არსებობს.</p> <p dir="ltr">ერთ-ერთი უნიკალური გამონაკლისი — პროექტი Wyndham Grand Batumi Gonio. ნომრების მყიდველები ამ სასტუმრო კომპლექსში იწყებენ გარანტირებული შემოსავლის მიღებას უკვე გადახდის მომენტიდან. ანუ, მშენებლობის დაგეგმილ ვადაზე ადრეც კი და მისი შესაძლო შეფერხებების მიუხედავად.</p> <h2 dir="ltr">რით უზრუნველყოფს დეველოპერი გარანტირებულ შემოსავალს და რის ხარჯზე იხდის მას უკვე მშენებლობის ეტაპზე?</h2> <p dir="ltr">სასტუმროს გაშვებამდე გარანტირებული შემოსავლის უზრუნველყოფა ხორციელდება თავად კომპანია-დეველოპერის აქტივების ხარჯზე. ეს ეკონომიკურად გამართლებულია და უფრო მომგებიანია დეველოპერისა და, შედეგად, ინვესტორის საბანკო დაკრედიტებაზე.</p> <p dir="ltr">ხოლო ის იხდება იმის ხარჯზე, რომ დეველოპერი არ იღებს საბანკო სესხებს და არ უხდის პროცენტებს ბანკებს. ამის ნაცვლად ის უხდის გარანტირებულ შემოსავალს კლიენტებს.</p> <p dir="ltr">გარანტირებული შემოსავლის განაკვეთი დაკრედიტების საბანკო განაკვეთზე დაბალია. დეველოპერი ირჩევს ბანკსა და კლიენტს შორის. კლიენტის არჩევა — ეს ორმხრივად მომგებიანი ოფციაა. კლიენტის არჩევით, დეველოპერი სთავაზობს მას ყიდვის უფრო ხელსაყრელ პირობებს.</p> <p dir="ltr">ფაქტობრივად კლიენტი ნამდვილად აკრედიტებს დეველოპერს, იღებს რა სანაცვლოდ უფრო ხელსაყრელ პირობებს. მაგრამ კლიენტის აღქმაში ეს ოფცია უფრო საგანგაშოა. საბანკო დაკრედიტება სუბიექტურად ნაკლებად საშიშია, თუმცა სინამდვილეში ის ზრდის რისკებს დეველოპერისთვისაც და ინვესტორისთვისაც.</p> <p dir="ltr">Wyndham Grand Batumi Gonio-ს დეველოპერმა უარი თქვა საბანკო დაკრედიტების საყოველთაოდ მიღებულ პრაქტიკაზე მსოფლიო ბაზრებზე სტაგნაციის დაწყებასთან ერთად, რათა გაეუმჯობესებინა კლიენტებისთვის ყიდვის პირობები, რადგანაც «არითმეტიკა» თანაბრად მომგებიანია თავად კომპანიისთვისაც და კლიენტებისთვისაც.</p> <h2 dir="ltr">ბრენდის პოზიცია გარანტირებულ შემოსავალზე: რა არის მნიშვნელოვანი გასათვალისწინებელი ხელშეკრულების გაფორმებისას?</h2> <p dir="ltr">მნიშვნელოვანი კითხვა: რჩება თუ არა ბრენდი გულგრილი გარანტირებული შემოსავლის დაპირებების მიმართ თავისი დეველოპერების მიერ?</p> <p dir="ltr">ბრენდი არ იძლევა შემოსავლის გარანტიას და არ არის დაკავებული ოფციებით, რომლებიც სცილდება სტანდარტული საბაზრო პრაქტიკის ფარგლებს. მაგრამ დეველოპერთან მუშაობისას, ბრენდი ამოწმებს მის სანდოობასა და უზრუნველყოფას.</p> <p dir="ltr">რა რისკებია? რა ხდება კრიზისის, ფორს-მაჟორის ან ტურისტული ნაკადის ვარდნის დროს? რისკ-მენეჯმენტი და პირობების შედარება საერთაშორისო ბრენდის სასტუმრო კომპლექსში ინვესტირებისას</p> <p dir="ltr"><b>ინვესტიციების უსაფრთხოებისა და პროექტის საიმედოობის პირობებია:</b></p> <p dir="ltr">- გარანტირებული შემოსავლის გადახდის პირობების ჩართვა ყიდვა-გაყიდვის ხელშეკრულებაში, რაც გამორიცხავს შემოსავლის მიუღებლობის რისკებს მშენებლობის დაგვიანების შემთხვევაში;</p> <p dir="ltr">- გარანტირებული შემოსავლის გადახდა გადახდის მიღების მომენტიდან — უკვე მშენებლობის ეტაპზე;</p> <p dir="ltr">- მსხვილი საერთაშორისო ბრენდის არსებობა არანაკლებ 100 მლნ ლოიალური კლიენტით;</p> <p dir="ltr">- მსხვილი საერთაშორისო მმართველი კომპანიის არსებობა;</p> <p dir="ltr">- შემოსავლის განაწილება მმართველ კომპანიასა და კლიენტს შორის კლიენტის სასარგებლოდ;</p> <p dir="ltr">- «სუფთა» გარანტირებული შემოსავალი, მხოლოდ საშემოსავლო გადასახადით, ხელფასების, კომუნალური გადასახადების, სახარჯი მასალების, ამორტიზაციისა და სხვათა გამოქვითვის გარეშე;</p> <p dir="ltr">- კლიენტის ნებაყოფლობითი არჩევანი გარანტირებულ და რეალურ შემოსავალს შორის;</p> <p dir="ltr">- კლიენტის უფლება გარანტირებული შემოსავლის შესახებ ოფციის პროლონგაციაზე ამ უფლების ხელშეკრულებაში ჩართვით;</p> <p dir="ltr">- ფინანსური მოდელის საიმედოობა, დადასტურებული ბაზრის სტატისტიკითა და დამოუკიდებელი მარკეტინგული კვლევებით;</p> <p dir="ltr">- ბაზრისთვის უნიკალური ოფციების არსებობა — სერვისის, ინფრასტრუქტურის;</p> <p dir="ltr">- სტაბილურ ვალუტაში შემოსავლის გადახდის დაფიქსირება ხელშეკრულებაში.</p> <p dir="ltr">მსოფლიო ბაზარზე ერთ-ერთი იმ მცირერიცხოვან პროექტთაგანი, რომელიც აკმაყოფილებს ყველა ამ მოთხოვნას, არის სასტუმრო კომპლექსი Wyndham Grand Batumi Gonio. ქართულ ბაზარზე ასეთი პროექტი მხოლოდ ერთია.</p> <h2 dir="ltr">შეიძლება თუ არა ობიექტის გაყიდვა გარანტირებული შემოსავლის მოქმედების დროს?</h2> <p dir="ltr">სასტუმრო კომპლექსი Wyndham Grand Batumi Gonio იძლევა ნაყიდი ნომრის გადაყიდვის საშუალებას ჯერ კიდევ მშენებლობის ეტაპზე. ამის გაკეთება შეიძლება ორი გზით.</p> <p dir="ltr">პირველი გზა — ნომრის მიყიდვა დეველოპერისთვის გაზრდილი ფასით. უფრო მეტიც, კლიენტის სურვილით დეველოპერი ვალდებულია გამოისყიდოს ეს ნომერი.</p> <p dir="ltr">მეორე გზა — საკუთარი ნომრის გადაყიდვა დეველოპერის მეშვეობით საბაზრო ფასით. თუ დეველოპერმა ვერ შეძლო ნომრის გადაყიდვა ნახევარ წელიწადში, მყიდველს შეუძლია თავად გაყიდოს თავისი ნომერი.</p> <p dir="ltr">ნებისმიერი ამ ხერხის დროს, ოფცია «გარანტირებული შემოსავალი» იყიდება ნომერთან ერთად და ფორმდება შემდეგ მყიდველზე.</p> <h2 dir="ltr">როგორ მუშაობს გარანტიები რეალურ პროექტებში?</h2> <p dir="ltr">დეველოპერთა უმეტესობა არანაირად არ იძლევა დაპირებული შემოსავლის გარანტიას. ეს მარკეტინგული ხრიკია, ხოლო ხშირად, უბრალოდ შეგნებული ტყუილი.</p> <p dir="ltr">მხოლოდ მცირე რაოდენობის დეველოპერებს შეაქვთ გარანტირებული შემოსავალი ხელშეკრულებაში, მაგრამ ერთი ან ორი წლით მშენებლობის დასრულების შემდეგ. თანაც მყიდველის სურვილით ამ ოფციის პროლონგირების შესაძლებლობის გარეშე.</p> <p dir="ltr">გარანტირებული შემოსავლის პირობები, რომლებსაც სთავაზობს Wyndham Grand Batumi Gonio, — უნიკალურია საქართველოსთვის და ერთ-ერთი საუკეთესოა მთლიანად მსოფლიო ბაზარზე.</p> <p dir="ltr">როდის შეიძლება არ იმუშაოს გარანტიამ</p> <p dir="ltr">რისკები ყოველთვის არსებობს. ეს არის ფორს-მაჟორები. მაგალითად, სტიქიური უბედურებები ან მსოფლიო ფინანსური კრიზისები, რომელთა გამოც კოტრდებიან არა მხოლოდ მსხვილი კომპანიები, არამედ მთელი სახელმწიფოებიც.</p> <p dir="ltr">მაგრამ ამ შემთხვევაშიც კი მდიდრული სასტუმროები წამყვანი მსოფლიო ბრენდებისგან წარმოადგენენ უფრო დაცულ სეგმენტს. სადაზღვევო კომპანიები მეტი მზადყოფნით აზღვევენ ასეთ ობიექტებს. ხოლო მსოფლიო კრიზისების დროს Luxury სეგმენტები აღნიშნავენ მხოლოდ შემოსავლების ვარდნას, მაგრამ არა ზარალს.</p> <p dir="ltr">სხვა მიზეზები, რის გამოც გარანტიამ შეიძლება არ იმუშაოს, პროექტ Wyndham Grand Batumi Gonio-ში არ არსებობს.</p> <h2 dir="ltr">შედარება: გარანტირებული შემოსავალი vs რეალური (მცურავი) შემოსავალი</h2> <p dir="ltr">რეალური შემოსავალი — ეს არის შემოსავალი, რომელსაც მოიტანს სასტუმრო მშენებლობის დასრულებისა და ექსპლუატაციაში მიღების შემდეგ. რეალური შემოსავალი — მცურავია წლიდან წლამდე. ის დამოკიდებულია ტურისტების რაოდენობაზე. ხოლო ტურისტების რაოდენობა, თავის მხრივ, დამოკიდებულია ბევრ ფაქტორზე. ტურისტული ნაკადის ტურბულენტობა — ეს არის გარკვეული რისკი. და ნომრის თითოეული მფლობელი თავად აკეთებს არჩევანს — აიღოს ეს რისკები საკუთარ თავზე თუ აირჩიოს ოფცია «გარანტირებული შემოსავალი» და გადაიტანოს ეს რისკები დეველოპერზე.</p> <p dir="ltr">მაგალითად, სასტუმროს მოაქვს საშუალოდ 15% წლიური შემოსავალი კარგ წლებში. დავუშვათ, ნომრის მფლობელმა აირჩია რეალური შემოსავალი გარანტირებულის ნაცვლად. ასეთ შემთხვევაში ეს 15% არის მისი შემოსავალი. მაგრამ აი დგება პანდემია, საზღვრებს კეტავენ, ტურისტები არ არიან. ასეთ შემთხვევაში ნომრის მფლობელი რჩება მოგების გარეშე.</p> <p dir="ltr">და რა ხდება, თუ ნომრის მფლობელი ირჩევს ოფცია «გარანტირებულ შემოსავალს»? მაგალითად, წლიური 10%-ის დონეზე. ასეთ შემთხვევაში კარგ წელს დეველოპერი, რომელიც გარანტიას აძლევს ამ შემოსავალზე ნომრის მფლობელს, გამოიმუშავებს 15%-ს, საიდანაც 10%-ს აძლევს ნომრის მფლობელს. 5% რჩება დეველოპერს. მაგრამ აი დგება პანდემია. სასტუმრომ არ მოიტანა შემოსავალი. ასეთ შემთხვევაში დეველოპერი მაინც უხდის 10% გარანტირებულ შემოსავალს ნომრის მფლობელს საკუთარი ჯიბიდან.<a href="https://internationalinvestment.biz/uploads/posts/2026-02/sravnitelnaya_tablitsa.webp" class="highslide"><img src="https://internationalinvestment.biz/uploads/posts/2026-02/medium/sravnitelnaya_tablitsa.webp" alt="" style="display:block;margin-left:auto;margin-right:auto;"></a></p> <h2 dir="ltr">არის თუ არა ლიკვიდური ობიექტი გარანტიით?</h2> <p dir="ltr">მშენებლობის ეტაპზე ნომერს სასტუმრო კომპლექსში Wyndham Grand Batumi Gonio აქვს მყისიერი ლიკვიდურობა. დეველოპერის ვალდებულება გამოისყიდოს ნომერი გაზრდილი ფასით გათვალისწინებულია ხელშეკრულებაში ოფციით «უკუგამოსყიდვა».</p> <p dir="ltr">თუმცა ამ პროექტში არ ყოფილა არცერთი მსურველი მიეყიდა ნომერი უკან დეველოპერისთვის ყოველ წელზე 10% ფასნამატით. იმიტომ რომ ელიტური სასტუმრო უძრავი ქონება მსოფლიო ბრენდისგან ძვირდება ყოველწლიურად 30%-ით და მეტით.</p> <p dir="ltr">აი ფასების სტატისტიკა, რომლითაც იყიდებოდა ნომრები სასტუმრო კომპლექსში Wyndham Grand Batumi Gonio (კვადრატულ მეტრზე წლის დასაწყისისთვის):</p> <p dir="ltr">2023 წელს (წლის დასაწყისი) - $4360</p> <p dir="ltr">2024 წელს (გარიგებების საშუალო ფასი წლის განმავლობაში) - $6170 (+41,51% წელიწადში)</p> <p dir="ltr">2025 წელს (გარიგებების საშუალო ფასი წლის განმავლობაში) - $8830 (+43,11%).</p> <p dir="ltr">ამრიგად ამ აქტივების კაპიტალიზაცია უკვე მშენებლობის ეტაპზე შეადგენს წელიწადში 40%-ზე მეტს.</p> <p dir="ltr">დეველოპერი ასევე სთავაზობს მფლობელებს დახმარებას ნომრის გაყიდვაში საბაზრო ფასით. ეს დახმარება ასევე გათვალისწინებულია ხელშეკრულებაში. დახმარებას გაყიდვაში უწევს ნომრის მფლობელის მიმართვიდან ნახევარი წლის განმავლობაში.</p> <p dir="ltr">რა სამართალშია დადებული ხელშეკრულება — ადგილობრივ თუ საერთაშორისო? რა უნდა ქნას ინვესტორმა დავის შემთხვევაში?</p> <p dir="ltr">ხელშეკრულებები იდება საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად და რეგისტრირდება საქართველოს იუსტიციის სამინისტროში.</p> <p dir="ltr">სამეურნეო დავების გადაწყვეტით დაკავებულია შესაბამისი სასამართლო ინსტანცია საქართველოში.</p> <h3 dir="ltr">შეიძლება თუ არა ხელშეკრულება შეიცვალოს ცალმხრივად?</h3> <p dir="ltr">პროექტში Wyndham Grand Batumi Gonio არცერთ მხარეს არ აქვს შესაძლებლობა დამოუკიდებლად შეცვალოს ხელშეკრულების პირობები. ხელშეკრულებაში არ არის არანაირი «წვრილი შრიფტი».</p> <p dir="ltr">ესეც პროექტის მნიშვნელოვანი უპირატესობაა. ვინაიდან ბევრ სხვა დეველოპერთან ხელშეკრულებები შედგენილია ისე, რომ ნებისმიერი შესაძლო დავა თავიდანვე განიმარტება დეველოპერის სასარგებლოდ.</p> <h3 dir="ltr">რა ითვლება კონკრეტულად «შემოსავლიანობის ვალდებულებების შესრულებად»? დარიცხვის ფაქტი თუ ფაქტობრივი გადახდა?</h3> <p dir="ltr">გარანტირებულ შემოსავალზე კლიენტის წინაშე დეველოპერის ვალდებულებების შესრულებად ითვლება ფაქტობრივი გადახდა.</p> <h3 dir="ltr">როგორია სასტუმროს ფაქტობრივი მარჟინალობა გარანტიის გარეშე? და რატომ იგებს საერთაშორისო ბრენდი?</h3> <p dir="ltr">ბოლო წლების ბაზრის სტატისტიკის თანახმად, საერთაშორისო ბრენდების სასტუმროების დატვირთულობა ბათუმში განუწყვეტლივ იზრდება და უკვე შეადგენს 70%-ზე მეტს საშუალოდ წლის განმავლობაში. ხოლო მაღალ სეზონზე შეადგენს 90%-ზე მეტს. ამის საპირისპიროდ ჩვეულებრივი აპარტ-სასტუმროები იტვირთება საშუალოდ 30%-ზე ნაკლებად საშუალოდ წლის განმავლობაში.</p> <p dir="ltr">ქსელურ ბრენდულ სასტუმროებში ცხოვრების ღირებულება ასევე სტაბილურად იზრდება და 4-5-ჯერ აღემატება აპარტ-სასტუმროებში ცხოვრების ღირებულებას. მთლიანობაში ქსელური ბრენდული სასტუმროების მარჟინალობა 7-8-ჯერ მაღალია, ვიდრე აპარტ-სასტუმროების მარჟინალობა.</p> <p dir="ltr">გარდა ამისა, ქართულ ბაზარზე შეიმჩნევა მრავალწლიანი მდგრადი ტრენდი — ნომრული ფონდის ზრდა არაბრენდულ სასტუმროებში და ლოკალური ბრენდების სასტუმროებში იზრდება უფრო სწრაფად, ვიდრე ტურისტული ნაკადის ზრდა ამ სეგმენტში. ბაზრის ოპერატორების ინფორმაციით, პანდემიის შემდეგ ნომრული ფონდი ამ სეგმენტში გაიზარდა 50%-ით, ხოლო ტურისტების რაოდენობა ამ სეგმენტში იზრდება მხოლოდ 3-4%-ით წელიწადში. შედეგად ეცემა ასეთი სასტუმროების დატვირთულობა და, შესაბამისად, შემოსავლები. ოტელიერები ამ სეგმენტში იძულებულნი არიან ფასებიც კი შეამცირონ, რათა მოიგონ კონკურენცია კლიენტისთვის. ამის საპირისპიროდ დეფიციტურ სეგმენტებში დასწრება იზრდება ყოველწლიურად, ცხოვრების ღირებულებასთან ერთად, ხოლო შეთავაზება იზრდება უფრო ნელა, ვიდრე ტურისტების ნაკადი მაღალი ჩეკით.</p> <h3 dir="ltr">ვინ სწევს ხარჯებს არასრული დატვირთვის დროს? ინვესტორი თუ მმართველი კომპანია?</h3> <p dir="ltr">ქსელურ ბრენდულ სასტუმროებში არ არსებობს ისეთი ცნება, როგორიცაა «არასრული დატვირთვა». მათი დატვირთულობა და მათში ცხოვრების ღირებულება ყოველთვის მოიტანს მოგებას. მოგების განაწილებისას, როგორც უკვე ითქვა, ყველა ხარჯს სწევს მმართველი კომპანია.</p> <h3 dir="ltr">ვინ მართავს კონკრეტულად სასტუმროს — ბრენდი თუ ლოკალური გუნდი?</h3> <p dir="ltr">სასტუმრო კომპლექსს Wyndham Grand Batumi Gonio მართავს Aimbridge Hospitality — უმსხვილესი მმართველი კომპანია მსოფლიოში.</p> <p dir="ltr">სასტუმროს დატვირთულობა ასევე იზრდება საერთაშორისო სასტუმრო კომპანია Wyndham Hotels &amp; Resorts-ის ლოიალური კლიენტების ხარჯზე. ასეთი კლიენტების რაოდენობა 114 მლნ-ზე მეტია.</p> <h3 dir="ltr">როგორ წყდება საერთაშორისო ბრენდების სასტუმროებში სეზონურობის საკითხი?</h3> <p dir="ltr">სასტუმრო კომპლექსი Wyndham Grand Batumi Gonio გათვლილია მთელი წლის განმავლობაში დასვენებაზე. ამისთვის კომპლექსში არის უდიდესი ინფრასტრუქტურა საქართველოში და ერთ-ერთი უდიდესი მსოფლიოში. სულ — 100-ზე მეტი ობიექტი, რომელიც გათვლილია იმაზე, რომ უზრუნველყოს დასვენება, გაჯანსაღება, თავისუფალი დრო მთელი ოჯახისთვის, სამუშაო და ბიზნესი მთელი წლის განმავლობაში.</p> <h3 dir="ltr">აქვს თუ არა მმართველ კომპანიას გრძელვადიანი კონტრაქტები ტუროპერატორებთან?</h3> <p dir="ltr">ასეთი კონტრაქტების არსებობა და თანამშრომლობის ინდივიდუალური პირობები ტუროპერატორებთან, პლატფორმებთან AirBNB, Booking და მათ მსგავსებთან არის Aimbridge Hospitality-სა და სხვა მსოფლიო მმართველი კომპანიების ერთ-ერთი მთავარი უპირატესობა ლოკალურ, ადგილობრივ მმართველ კომპანიებთან შედარებით.</p> <h2 dir="ltr">რამდენად გადახურებულია ბათუმის სანაპიროს ბაზარი?</h2> <p dir="ltr">აჭარის ბაზარზე ჩამოყალიბდა შეთავაზების სიჭარბე ეკონომ-სეგმენტში — ბიუჯეტური ბინებისა და აპარტამენტების.</p> <p dir="ltr">იმავდროულად რეგიონში ნარჩუნდება მწვავე დეფიციტი პრემიუმ და მდიდრულ სეგმენტებში — პირველ რიგში ელიტური ვილებისა და Luxury სასტუმროების.</p> <p dir="ltr">Wyndham Grand Batumi Gonio გახდება საქართველოში პირველი მდიდრული სასტუმრო წამყვანი მსოფლიო ბრენდისგან All Inclusive სერვისებით.</p> <p dir="ltr">ბაზარზე ასევე შეიმჩნევა თავისუფალი მიწის დეფიციტი მშენებლობისთვის. ბათუმის ისტორიულ ნაწილში ასეთი მიწა არ დარჩა. ძირითადი სამშენებლო აქტივობა კონცენტრირებულია ბათუმის რაიონ გონიოში.</p> <p dir="ltr">ეს არის «ოქროს სანაპირო», დეფიციტური მიწის ვიწრო ზოლი მთებსა და ზღვას შორის, სიგრძით სულ რამდენიმე კილომეტრი.</p> <p dir="ltr">ამ მიწებმა მიიღეს სარეკრეაციო სტატუსი, მომავალი მშენებლობის სიმაღლე აქ შეზღუდულია 15 მეტრით. ეს იძლევა გარანტიას, რომ მდიდრული სასტუმრო უძრავი ქონება «ოქროს სანაპიროზე» ყოველთვის დარჩება დეფიციტში, არ იქნება ჭარბად განაშენიანებული სხვა მრავალსართულიანი სასტუმროებით.</p> <h2 dir="ltr">როგორ იბეგრება ინვესტორის შემოსავალი მსოფლიო ბრენდის სასტუმროში დაბანდებიდან?</h2> <p dir="ltr">როგორც უკვე ითქვა, ინვესტორი იხდის საშემოსავლო გადასახადის მხოლოდ 1%-ს. ყველა დანარჩენ ხარჯს საკუთარ თავზე იღებს მმართველი კომპანია.</p> <h3 dir="ltr">შეიძლება თუ არა საგადასახადო რეჟიმი შეიცვალოს ცალმხრივად?</h3> <p dir="ltr">საქართველო — ეს არის საგადასახადო სამოთხე ინვესტორებისთვის. აქ არის ბიზნესისთვის ერთ-ერთი ყველაზე ხელსაყრელი საგადასახადო სისტემა (რაც ყოველწლიურად აღინიშნება მსოფლიო ბანკის შესაბამისი რეიტინგებით).</p> <p dir="ltr">გარდა ამისა, საქართველოში არსებობს უნიკალური კონსტიტუციური დებულება: გადასახადის განაკვეთის გაზრდა აქ შესაძლებელია მხოლოდ ეროვნული რეფერენდუმის ჩატარების გზით.</p> <h2 dir="ltr">რამდენად ადვილია მოქმედი გარანტიით ნომრის გაყიდვა?</h2> <p dir="ltr">მისი გაყიდვა შეიძლება მყისიერად — უკან დეველოპერთან. ხელშეკრულების თანახმად, სასტუმრო კომპლექსის Wyndham Grand Batumi Gonio დეველოპერი ვალდებულია გამოისყიდოს ნომერი მფლობელის მოთხოვნით. მათ შორის ჯერ კიდევ მშენებლობის ეტაპზე. თანაც გაზრდილი ფასით.</p> <p dir="ltr">ასევე ნომრის მფლობელს შეუძლია დაასახელოს თავისი ფასი, ხოლო დეველოპერი უწევს მას დახმარებას გაყიდვაში, იყენებს რა თავის მარკეტინგულ რესურსებს. ასეთი შესაძლებლობა ასევე გათვალისწინებულია ხელშეკრულებაში.</p> <h2 dir="ltr">პროექტ Wyndham Grand Batumi Gonio-ს დამატებითი უპირატესობები</h2> <p dir="ltr">ევროპელი და ამერიკელი მყიდველებისთვის პროექტ Wyndham Grand Batumi Gonio-ში მნიშვნელოვან მიმზიდველ კონცეფციას წარმოადგენს:</p> <p dir="ltr">- სასტუმრო კომპლექსის ორიენტირებულობა განსაკუთრებული საჭიროებების მქონე ადამიანებზე. კომპლექსის ინფრასტრუქტურა აღჭურვილია ყველაფრით აუცილებლით სტუმრების ამ კატეგორიისთვის - პანდუსებიდან დაწყებული საკუთარი ფიზიოთერაპიისა და რეაბილიტაციის კლინიკით დასრულებული.</p> <p dir="ltr">- საერთაშორისო ეკოლოგიური სტანდარტების მკაცრი დაცვა - ეკომასალების გამოყენება, სასტუმროს ექსპლუატაციისას გარემოსთვის ზიანის მინიმიზაცია, დეკარბონიზაცია და ა.შ. ეს არის <a href="https://www.wyndhamhotels.com/wyndham-green-sustainability" target="_blank" rel="noopener external">გლობალური პროგრამა Wyndham Green</a> - ბრენდის მოთხოვნა ქსელის ყველა სასტუმროს მიმართ, რომელსაც აკონტროლებს ბრენდი.</p> <p dir="ltr">- რასობრივი ცრურწმენების დაძლევა. მაგალითად, სასტუმრო კომპლექსში გათვალისწინებულია ჰალალ და კოშერული სამზარეულოები, აუზები და სპა, მათ შორის ჰალალ. სასტუმროს კონცეფცია აერთიანებს სხვადასხვა რელიგიის, ეროვნებისა და რასის ადამიანებს ყველასთვის საერთო ღია სამყაროს იდეით.</p> <p><br></p>]]></content:encoded>
</item><item>
<title>რელოკაცია საქართველოში: უცხოელები ბიზნესისთვის ახალ ნიშებს პოულობენ</title>
<link>https://internationalinvestment.biz/ka/business/2236-relokatsia-sakartveloshi-utskhoelebi-biznesistvis-akhal-nishebs-pouloben.html</link>
<pdalink>https://internationalinvestment.biz/ka/business/2236-relokatsia-sakartveloshi-utskhoelebi-biznesistvis-akhal-nishebs-pouloben.html</pdalink>
<guid>https://internationalinvestment.biz/business/2236-relokatsia-sakartveloshi-utskhoelebi-biznesistvis-akhal-nishebs-pouloben.html</guid>
<pubDate>Wed, 13 Apr 2022 12:35:19 +0300</pubDate>
<category>index</category>

<enclosure url="https://internationalinvestment.biz/uploads/posts/2022-04/medium/1649773323_20211109_152458.jpg" type="image/jpeg" />
<enclosure url="https://internationalinvestment.biz/uploads/posts/2022-04/medium/1649774100_whatsapp-image-2022-04-10-at-23_55_50-1.jpeg" type="image/jpeg" />
<enclosure url="https://internationalinvestment.biz/uploads/posts/2022-04/medium/1649774199_dasha.jpg" type="image/jpeg" />
<enclosure url="https://internationalinvestment.biz/uploads/posts/2022-04/medium/1649774206_zhanna.jpeg" type="image/jpeg" />
<enclosure url="https://internationalinvestment.biz/uploads/posts/2022-04/medium/1649774192_igor.jpg" type="image/jpeg" />
<content:encoded><![CDATA[<div style="text-align:center;"><a href="https://internationalinvestment.biz/uploads/posts/2022-04/1649773323_20211109_152458.jpg" class="highslide"><img src="https://internationalinvestment.biz/uploads/posts/2022-04/medium/1649773323_20211109_152458.jpg" style="max-width:100%;" alt=""></a></div> <p><br>საქართველო იზიდავს შემოსვლისა და ცხოვრების მინიმალური მოთხოვნებით, რბილი საგადასახადო რეჟიმითა და თბილი კლიმატით. ქვეყანაში ჩამოდის უამრავი ბიზნესმენი და IT-სფეროს წარმომადგენელი. არიან ექსპატებიც, რომლებიც აქ «ცუდ დროებას» აფარებენ თავს. ჩვენ შევაგროვეთ საქართველოში რელოკაციის ამრჩევი ადამიანების რეალური ისტორიები. <br><br></p> <h2>«მამაკაცების გარეშე გადაწყვეტილებები არ მიიღება»</h2> <p><br>ნატალია პროცენკო — ძირძველი მოსკოველია. ათი წელი ბიზნესით იყო დაკავებული, გახსნა საბავშვო საცეკვაო სკოლა, მუშაობდა რეაბილიტოლოგად – ეხმარებოდა ადამიანებს ტრავმების შემდეგ აღდგენაში. დროთა განმავლობაში დაიღალა, თავად ამას გადაწვას უწოდებს. გარემოს შეცვლა მოუნდა. ახლო მეგობარი უკრაინიდან მძიმე განქორწინების შემდეგ უკვე ერთი წელი ცხოვრობდა საქართველოში. მასთან გაემგზავრა ნატალია 2019 წლის 14 თებერვალს – ახლა მათთვის ეს განსაკუთრებული დღესასწაულია. <br><br>– <i>მე ჩამოვედი ბავშვთან და სამ ჩემოდანთან ერთად</i>, – ყვება მეწარმე. – <i>ორი დღე მეგობართან ვცხოვრობდი, შემდეგ მოპირდაპირედ ვიქირავე ბინა. ნახევარი წელი არაფერს ვაკეთებდი. ვისექი აივანზე ღვინის ჭიქით და ცას ვუყურებდი. შემოდგომისთვის ენერგია გამიჩნდა. კვლავ დავიწყე მუშაობა რეაბილიტოლოგად. კლიენტები, ძირითადად, ექსპატები არიან. ქართველები საკმაოდ უყურადღებოდ ეპყრობიან საკუთარ ჯანმრთელობას. შემდეგ შემთხვევით გავიცანი ბიზნესმენი, ვისაუბრეთ ჯანსაღი ცხოვრების წესზე. მან მკითხა, რა მაკლდა საქართველოში. ვუპასუხე, რომ ვიტამინები. აი ასე, გარემოებათა დამთხვევით დავიწყეთ ერთობლივი ბიზნესი. მივწერეთ მწარმოებელ კომპანიებს და გავხდით ამერიკული ბრენდების მთავარი წარმომადგენლები კავკასიის რეგიონში. </i> <br><br>ფარმაცევტულ კომპანიას ჰქვია «ვიტა-მარკეტი». მასში ორი მფლობელი და დირექტორია ხელმოწერის თანაბარი უფლებით. ნატალია ამბობს, რომ ქართველი პარტნიორის გარეშე არაფერი გამოვიდოდა. მან არ იცის ენა და თავს იჩენს ბიზნესის კეთების სპეციფიკაც. საქართველოში ქალისთვის რთულია მოლაპარაკებების წარმოება, <i>«მამაკაცების გარეშე გადაწყვეტილებები არ მიიღება</i>». <br><br>თავდაპირველად ინტერნეტ-მაღაზია გააკეთეს. ტექსტებს წერდა რუსულად, შემდეგ ადგილობრივი გოგონები თარგმნიდნენ ყველაფერს ქართულად. პროგრამულ ნაწილს კი მოსკოველები ასრულებდნენ. გაუხარდა, რომ საგადასახადო და სხვა შენატანები ორჯერ ნაკლები აღმოჩნდა, ვიდრე რუსეთის ფედერაციაში. იქ გადასახადების საერთო რაოდენობა 43-46%-ს აღწევდა, აქ კი – დაახლოებით 20%-ს. <br><br><i>– ცოტა ვიმუშავეთ საიტის პოპულარიზაციაზე, და მერე უკვე ხალხი თავად წამოვიდა ჩვენთან</i>, – აღნიშნავს ნატალია. – <i>ბიზნესი წარმატებით ვითარდება, მაგრამ მოსკოვს თუ შევადარებთ, შემიძლია ვთქვა, რომ არასდროს მიმუშავია ასე ბევრი, გამოვიმუშავებდი რა ასე ცოტას. დასაწყისში პერსონალთან დაკავშირებული ბევრი კონფლიქტი იყო. საქართველოში ბევრ მცხოვრებს არ უყვარს გადაწყვეტილებების მიღება და მათზე პასუხისმგებლობის აღება, განსაკუთრებით ქალებს. ადამიანს შეიძლება ჰქონდეს უმაღლესი განათლება, საჭირო ცოდნა და უნარები, მაგრამ უმცირესი პრობლემის შემთხვევაშიც კი ის დროს გაწელავს, დაელოდება, ნაცვლად იმისა, რომ მოიფიქროს, როგორ გადალახოს პრობლემა. ძალიან ცოტაა ინიციატივიანი ადამიანი, რომელსაც შეიძლება სრულად დაეყრდნო. რთულია მაღალკვალიფიციური თანამშრომლის პოვნა, რომელიც თავად აწარმოებს მოლაპარაკებებს ამერიკასთან, გააფორმებს დოკუმენტებს, შეიმუშავებს შეთანხმებებს. მიწევს ძალიან ბევრი დროის დახარჯვა კონტროლზე. </i> <br><br>ახლა ნატალია უკვე მიეჩვია ქცევის ასეთ სტილს, უფრო მშვიდი გახდა. უცებ მიხვდა, რომ ადრე არაფერი იცოდა <i>«მოსკოვური რბოლების»</i> გარდა. აქ კი – <i>«slow life»</i>-ია და ეს ცხოვრების გემოს შეგრძნების შესაძლებლობას იძლევა. ყველაფერი მშვიდი და აუჩქარებელია, ქუჩის გადაღმა საბავშვო ბაღი და ოფისია. <br><br><i>– ვიფიქრე კიდეც, რომ მზად ვარ სახლში ვიცხოვრო, თუმცა ადრე ეს სიგიჟედ მეჩვენებოდა</i>,– აღიარა მეწარმემ. – <i>დედაჩემი მოსკოვის ოლქში სულ ნიჩბით ხელშია, ხან თოვლს ბარავს, ხან ტალახს. აქ კი მივხვდი, რომ კერძო სახლში შეიძლება ისიამოვნო. მაკმაყოფილებს ფასები განათლებაზე, ყველაფერი აუცილებლის სიახლოვე, რბილი კლიმატი. მე ნამდვილად დავრჩებოდი აქ კიდევ ათი წელი, მაგრამ ახლა გაუგებარია, რა იქნება შემდეგ. ჩვენ ყველანი გავიყინეთ, ვზივართ და ველოდებით…</i> <br><br></p> <h2>«ნულიდან დაწყება არასწორია»</h2> <p><br>ნურდაულეთ სეისენბაევი საქართველოში ალმათიდან 2019 წელს ჩამოვიდა. თავიდან ბათუმში ცხოვრობდა და დღემდე უყვარს ეს ქალაქი, მაგრამ თბილისში, ამბობს, უფრო აქტიური საქმიანი გარემოა. სწორედ დედაქალაქში უნდა აკეთო ბიზნესი. <br><br></p> <div style="text-align:center;"><a href="https://internationalinvestment.biz/uploads/posts/2022-04/1649774100_whatsapp-image-2022-04-10-at-23_55_50-1.jpeg" class="highslide"><img src="https://internationalinvestment.biz/uploads/posts/2022-04/medium/1649774100_whatsapp-image-2022-04-10-at-23_55_50-1.jpeg" style="max-width:100%;" alt=""></a></div> <p><br><br>ყაზახეთში ნურდაულეთს თავისი საბუკმეკერო კომპანია ჰქონდა. ოთხი წლის წინ მთავრობამ გადაწყვიტა ამ ბიზნესის ნაციონალიზაცია და ყველა კერძო პირის დახურვა. ასე რომ, სხვა ვარიანტების ძიება მოუწია. საქართველოში მაშინვე მიხვდა, რომ ისეთი ბიზნესი უნდა დაეწყო, რომელიც საერთაშორისო ბაზრებზე იქნებოდა ორიენტირებული. <br><br><i>– პირველ რიგში განვიხილავდი ყაზახეთს,</i> – განმარტა მეწარმემ. – <i>რადგან იქ ვცხოვრობდი და ვმუშაობდი მრავალი წელი, შევისწავლე ბაზარი, ვიცი, როგორ მუშაობს საგადასახადო კანონმდებლობა და მთლიანობაში როგორ არის მოწყობილი სისტემა. ვთვლი, რომ ნულიდან დაწყება არასწორია. შენ დახარჯე ცხოვრების წლები და მიღებული გამოცდილება მაქსიმალურად უნდა გამოიყენო. </i> <br><br>ნურდაულეთმა გააანალიზა ბიზნესის სხვადასხვა სახეობა, რომელიც შეიძლება იყოს საქართველოსა და ყაზახეთს შორის. მათ შორის ალკოჰოლის ბრუნვა, პროდუქტების მიწოდება. შემდეგ შენიშნა, რომ მისი ბევრი თანამემამულე ჩამოდის მანქანის საყიდლად. ხარჯების გათვალისწინებითაც კი, ავტომობილი საქართველოში 25-30%-ით იაფი ჯდება, ვიდრე ყაზახეთში. <br><br><i>– რიგითი მოქალაქისთვის რთულია შესაფერისი ვარიანტის პოვნა, ყიდვა, გაგზავნა, განბაჟება</i>, – აღნიშნავს ბიზნესმენი. – <i>არსებობს ბევრი გაუგებარი ნიუანსი და რისკზე წასვლას ყველა ვერ ბედავს. შევამჩნიე, რომ ჩამოსულებს გადამყიდველები ეხმარებიან, მაგრამ ცოტა კომპანია თუ აკეთებს ამას სამართლებრივ ფარგლებში. დარჩა მხოლოდ ამ დიდი ცარიელი ნიშის დაკავება და კლიენტების პრობლემების მოგვარება. ჩვენ ვაფორმებთ ოფიციალურ ხელშეკრულებას, ვაძლევთ ინფორმაციას და გარანტიას. ვიპოვეთ პარტნიორები საქართველოში, რომლებიც დაკავებულნი არიან შერჩევით, შეფასებით, ატარებენ აუცილებელ ტესტირებებს. საჭიროების შემთხვევაში შეუძლიათ ჩამოიყვანონ მანქანა აშშ-ის აუქციონიდან.</i> <br><br>კომპანია Adal Avto მუშაობს პრემიუმ ავტომობილების ვიწრო სეგმენტში, რადგან ძველი მანქანების განბაჟება ძვირია. თუ ტექნიკა ორ წელზე ნაკლები ხნისაა, ფასი მაშინვე ეცემა. ასეთი მიდგომა გაწერილია კანონმდებლობაში. ოფისი მდებარეობს ქოვორქინგ-ცენტრში «ტერმინალი», რომელიც ძალიან მოსწონს ნურდაულეთს. იქ არის კაბინეტები, ღია სივრცეები, ყავის მაღაზია, კარგი ინტერნეტი. ბუღალტერი აუთსორსზე მუშაობს, მისი მომსახურება თვეში 500 ლარიდან ჯდება. ბევრი სხვა თანამშრომელიც – დისტანციურ რეჟიმშია. სხვათა შორის, სიტყვა Adal ყაზახურიდან ითარგმნება როგორც პატიოსანი. ეს კომპანიის მფლობელის ერთ-ერთი ცხოვრებისეული პრინციპია. <br><br><i>– საქართველოში ყველაფერი მარტივია</i>, – დარწმუნებულია მეწარმე. – <i>თუმცა, ყველგან კარგია ცხოვრება, თუ შეგიძლია ფულის გამომუშავება, ინტეგრირება, ბაზარზე მორგება. ვსწავლობ ქართულ ენას და ვცდილობ ვიმუშაო პასუხისმგებლიან პარტნიორებთან. ხდება ხოლმე, რომ ადამიანები გიმედოვნებენ. ვეკონტაქტები მათ, ვცდილობ მოტივაცია მივცე, ვუხსნი, რომ სხვა მიდგომის შემთხვევაში ფინანსური წარმატება იქნება. ვგეგმავ საქართველოში ცხოვრების გაგრძელებას. ჯერჯერობით ბინას ვქირაობ ვაკეში, ვფიქრობ საცხოვრებლის შეძენაზე. </i> <br><br>ნურდაულეთი ამბობს, რომ ახლა ბიზნესი კიდევ უფრო უკეთ განვითარდა. სანქციების პირობებში ყაზახეთი უფრო მიმზიდველი გახდა რუსებისთვის. ზოგს ბიზნესი გადააქვს იქ, ზოგი კი იმპორტული მანქანებისთვის მიდის. მოთხოვნა იზრდება. თუმცა, ფასებიც. <br><br></p> <h2>ყავის წერტილი თბილისისთვის</h2> <p><br>დარია ტორბეევა ადრე მოსკოვში ცხოვრობდა, შვიდი წელი მუშაობდა კომპანია Swarovski-ში – დაკავებული იყო ლოგისტიკით, თანამშრომლობდა დიზაინერებთან და მწარმოებლებთან. ნამყოფი იყო თბილისსა და ბათუმში ტურისტული მიზნით, და თავდაპირველად ქვეყანა არც თუ ისე თბილად დახვდა. დაშას დღემდე ახსოვს, როგორ მოატყუეს აეროპორტში 2015 წელს – ქალაქამდე ტაქსში 60 ლარი გამოართვეს. გარკვეული დროის შემდეგ მას დაავალეს ბიზნესის განვითარება დსთ-სა და საქართველოში. დაიწყო ხანგრძლივი მივლინებები, 2019 წელს მან თბილისში ოთხი თვე იცხოვრა და მოჯადოებული დარჩა. <br><br></p> <div style="text-align:center;"><a href="https://internationalinvestment.biz/uploads/posts/2022-04/1649774199_dasha.jpg" class="highslide"><img src="https://internationalinvestment.biz/uploads/posts/2022-04/medium/1649774199_dasha.jpg" style="max-width:100%;" alt=""></a></div> <p><br><br>–<i> 2020 წელს დაიწყო პანდემია, რამაც კომპანიაში გლობალური ცვლილებები გამოიწვია</i>, – ყვება დარია ტორბეევა. – <i>მოსალოდნელი იყო შემცირებები და ნათელი გახდა, რომ სხვა სამსახურის ძებნა იყო საჭირო. ვიფიქრე, რომ ეს შესაფერისი დრო იყო არა მხოლოდ საქმიანობის სფეროს, არამედ საცხოვრებელი ადგილის შესაცვლელადაც. გადავწყვიტე საქართველოში გადმოსვლა. მესმოდა, რომ ენის ცოდნის გარეშე მოწყობა რთული იქნებოდა, ამიტომ დავგეგმე საკუთარი საქმის გახსნა. მახსოვდა, როგორ მაკლდა ყავის ჭიქის აღების და გასეირნების შესაძლებლობა, აუცილებლად მაგიდასთან უნდავმჯდარიყავი. სწორედ ამ ნიშის შევსება მინდოდა.</i> <br><br>დარია საფუძვლიანად მოემზადა რელოკაციისთვის. მოსკოვში დაამთავრა ბარისტას სკოლა და მიიღო საერთაშორისო ნიმუშის დიპლომი, გაიარა სემინარი მენეჯმენტსა და ყავის მაღაზიის გახსნაში. შემდეგ კი პატარა ყავის მაღაზიაში დაიწყო მუშაობა, და ბოლოს, საქართველოში გაემგზავრა. <br><br><i>– ჩემმა ხელმძღვანელმა კომპანია Swarovski-დან შემომთავაზა პარტნიორობა, რაზეც დავთანხმდი</i>, – დააზუსტა მეწარმემ. – <i>ის შესანიშნავი ფინანსისტია, მე კი უფრო მეტად ადმინისტრაციული ნიუანსები მესმის. ვიპოვეთ იურისტი, ბუღალტერი, მოვამზადეთ დოკუმენტები და დავარეგისტრირეთ შპს. ეს იყო 2020 წლის მარტში და მაშინ გაფორმება ძალიან სწრაფად, რამდენიმე დღეში მიმდინარეობდა. შემდეგ რამდენიმე წუთში გავხსენით საბანკო ანგარიში, მივედით საგადასახადოში. </i> <br><br>გოგონები გეგმავდნენ შეექმნათ რაღაც კაფე-წერტილის მსგავსი, როგორც პეტერბურგსა და მოსკოვშია – პატარა ჯიხურის სახით. აღმოჩნდა, რომ ასეთი პროექტის მერიასთან შეთანხმება რთულია. განიხილავდნენ სავაჭრო ცენტრში ფართის ქირაობის ვარიანტს, მაგრამ ეძებდნენ ადგილს პირველ სართულზე, მათ კი მხოლოდ ზედა სართულზე ფუდკორტებს სთავაზობდნენ. დამატებით, პანდემიის გამო სავაჭრო ცენტრებში შეზღუდვების დაწესება დაიწყეს. საბოლოოდ, მეწარმეებმა იქირავეს ცალკე ფართი ლესელიძის ქუჩაზე, ძველ ქალაქში. გააკეთეს რემონტი. თბილისში ცნობილმა მხატვარმა გოშა დიმიტრიუკმა დახატა კატები, რომლებთანაც შემდეგ ყველა სურათს იღებდა. ერთმა რუსმა გოგონამ სტილიზებული ასოები გამოსახა. ყველაფერი შესანიშნავი იყო, მხოლოდ აბრის გაკეთება ვერ მოხერხდა. კლიენტებს კაფეს პოვნაში სირთულეები ექმნებოდათ. <br><br>– <i>არჩევისას მნიშვნელოვანი ნიუანსი არ გავითვალისწინე</i>, – გვიზიარებს გამოცდილებას დარია. – <i>შენობა პრივატიზაციის სტადიაში იმყოფებოდა და იურიდიულად არ არსებობდა. თავდაპირველად აბრა არ იყო, და ჩვენ ვერ ვიღებდით განთავსების ნებართვას. და პირველ ხანებში ხარჯები, რა თქმა უნდა, აღემატებოდა შემოსავლებს. მართალია, საქართველოს კანონები ბიზნესის მხარდაჭერას ითვალისწინებს. აქ ასეთ შემთხვევებში დღგ-ს დაბრუნებას აკეთებენ. </i> <br><br>კაფეს Kava Minda დაარქვეს, შეიმუშავეს საფირმო სტილი, ჭიქებზე განათავსეს ლოგოტიპი საქართველოს დროშით. დამთვალიერებელი ბევრი იყო – ძირითადად ტურისტები, რომლებმაც სათანადოდ დააფასეს გემრიელი ყავა, თანამედროვე აპარატურა და ხარისხიანი პროდუქტები. <br><br><i>– ჩვენთან მხოლოდ პროფესიონალები მუშაობდნენ</i>, – ამბობს დაშა. – <i>მე თავადაც მივდიოდი სამსახურში დილის შვიდ საათზე, პერიოდულად ვადუღებდი ყავას. ასევე ვატარებდი ინვენტარიზაციას, ვაგვარებდი მოწოდებასთან დაკავშირებულ პრობლემებს. ისინი, სამწუხაროდ, ხდებოდა. მაგალითად, მერძევეს ზოგჯერ ავიწყდებოდა რძის მოტანა.</i> <br><br>კაფე ადრე იხსნებოდა, რაც ასევე უჩვეულო იყო თბილისისთვის. მეწარმეები იხდიდნენ ყველა გადასახადს, აწარმოებდნენ მკაცრ აღრიცხვას, ადგენდნენ აქტებს, რადგან, როგორც დარიამ განმარტა, პატივს სცემენ ქვეყანასა და მის კანონებს. გადასახადები დიდი გამოდიოდა – იჯარის ღირებულების 20% მომსახურებაზე, და კიდევ ხელფასები, შენატანები საპენსიო ფონდში. მიუხედავად ამისა, კარგი მოგება ფარავდა ხარჯებს. <br><br><i>– ვმუშაობდი დილიდან გვიან საღამომდე,</i> – იხსენებს მეწარმე. – <i>8 თვის განმავლობაში მხოლოდ ერთხელ წავედი ხუთი დღით დედასთან ერთად ზღვაზე. ყველაფერი შესანიშნავად მიდიოდა, მაგრამ შემოდგომაზე ტურიზმის ვარდნა დაიწყო. გადავწყვიტეთ, რომ ნაკლებად უნდა ვყოფილიყავით დამოკიდებული ჩამოსულებზე და კარგი იქნებოდა სხვა ადგილის შერჩევა. თბილისში ყველაზე პრესტიჟულ უბნად ვაკე ითვლება, იქ გავემართეთ კიდეც. კვლავ დავიწყეთ რემონტი, თანაც შევეჯახე არასავალდებულობას, შემდეგ კი შემსრულებლების მხრიდან მოტყუებას. ბევრი ცრემლი დაიღვარა, მაგრამ 2021 წლის დეკემბერში მოვახერხეთ კაფეს გახსნა ჭავჭავაძის ქუჩაზე. და მოულოდნელად გაირკვა, რომ ქართველებისთვის კარგი სერვისი არც ისე მნიშვნელოვანია. ისინი დაწესებულებებს სხვა პრინციპებით ირჩევენ. ჩვენთან მხოლოდ ექსპატები დადიოდნენ, ეს კი ცოტა იყო. ახალი წლისთვის ნათელი გახდა, რომ შემოსავალს კი არა, ზარალს მივიღებდით. ვესაუბრეთ კოლეგას და გადავწყვიტეთ დახურვა, ბრენდის შენარჩუნებით. </i> <br><br>დარია ახლა დარწმუნებულია, რომ გადმოსვლა შეცდომა იყო. რამდენიმე წლის შემდეგ ის გეგმავს ყავის მაღაზიის კვლავ გახსნას ძველ ქალაქში. ჯერჯერობით ის დისტანციურად მუშაობს ონლაინ-განათლების სფეროში – მარკეტოლოგად. ძალიან ენატრება ბარის დახლი. <br><br></p> <h2>ონლაინში გადავიდა</h2> <p><br>ჟანა უსკემბაევა საქართველოში ყაზახეთიდან ჩამოვიდა, სადაც 11 წელი იყო დაკავებული ქაშმირის ტანსაცმლის გაყიდვასთან დაკავშირებული ბიზნესით. მისი მაღაზიები ალმათისა და ასტანაში მუშაობდა, ხოლო 2016 წელს გახსნა მეორე მიმართულება – IT სფეროში, გაიტაცა მეწარმეებისთვის განკუთვნილმა UDS სოფტმა. <br><br></p> <div style="text-align:center;"><a href="https://internationalinvestment.biz/uploads/posts/2022-04/1649774206_zhanna.jpeg" class="highslide"><img src="https://internationalinvestment.biz/uploads/posts/2022-04/medium/1649774206_zhanna.jpeg" style="max-width:100%;" alt=""></a></div> <p><br><br><i>– გეგმაში იყო ჩემი ქაშმირის ბიზნესის მასშტაბირება UDS-ის დახმარებით და ახალ დონეზე გადასვლა, რადგან დავინახე ახალი პერსპექტივები, </i>– ყვება ჟანა. – <i>აღმოჩნდა, რომ აუცილებელი არ არის იყო მიბმული ოფისზე ან ოფლაინ სავაჭრო წერტილებზე. ამ სოფტით შესაძლებელია მუშაობა და ბიზნესის დისტანციურად კონტროლი. ამაში დავრწმუნდი, როდესაც UDS მობილური აპლიკაცია დამეხმარა გაყიდვების გაზრდაში. ეს ხომ «სარაფანული რადიოს» ელექტრონული ანალოგია, რომელიც დღემდე ბევრ პიარ-კამპანიაზე ეფექტურია.</i> <br><br>2019 წელს მეწარმე გავიდა ქაშმირის ტანსაცმლის საბითუმო გაყიდვებზე მილანის გავლით და იმავე წელს დახურა საცალო მაღაზიები ყაზახეთში. გადასასვლელად განიხილავდა ევროპის სხვადასხვა ქვეყანას, აპირებდა ჩრდილოეთ კვიპროსზე წასვლას. მნიშვნელოვანი იყო არამკაცრი საგადასახადო რეჟიმი, ხელმისაწვდომი ინტერნეტი. ასევე უნდოდა რბილი კლიმატი, ზღვა და თვალწარმტაცი ბუნება. ქალიშვილმა მიაწოდა იდეა საქართველოზე, სადაც ისინი ერთხელ ისვენებდნენ, და ეს ვარიანტი მოეწონათ. გადმოსვლიდან რამდენიმე თვეში მოვიდა არჩეული გზის სისწორის გაცნობიერება. <br><br><i>– მიხარია, რომ მაღაზიები პანდემიამდე დავხურე,</i> – ამბობს ჟანა. – <i>მე სრულად გადავედი ონლაინში და ვავითარებ UDS სოფტს მეწარმეებისთვის. მუშაობისთვის ახლა მხოლოდ კომპიუტერი, ტელეფონი და ინტერნეტია საჭირო. საქართველოში უკვე მესამე წელია ვცხოვრობ. აქ ვხედავ განვითარების უზარმაზარ შესაძლებლობებს და შემიძლია ვიმუშაო მთელ მსოფლიოში.</i> <br><br></p> <h2>ზარმაცი ბიზნესი</h2> <p><br>იგორ პონომარევი საქართველოში რელოკაციამდე მოსკოვში ცხოვრობდა. კოლეჯის სტუდენტებს უყვებოდა ავტომობილების მოწყობასა და მომსახურებაზე. 2021 წლის შემოდგომაზე დაიწყო ხელფასების შემცირება. იგორს ეს ცვლილებები საკმაოდ ძლიერად შეეხო. შემოსავლები თვეში 50 ათასი რუბლიდან 30-მდე დაეცა. <br><br></p> <div style="text-align:center;"><a href="https://internationalinvestment.biz/uploads/posts/2022-04/1649774192_igor.jpg" class="highslide"><img src="https://internationalinvestment.biz/uploads/posts/2022-04/medium/1649774192_igor.jpg" style="max-width:100%;" alt=""></a></div> <p><br><br><i>– გადავწყვიტე სამსახურიდან წამოსვლა და პაუზის აღება, დაფიქრება, იქნებ რომელიმე თბილ ქვეყანაში გამეტარებინა ზამთარიც კი</i>, – გვიამბო რუსმა. – <i>შეყვარებულთან ერთად განვიხილავდით თურქეთს, საქართველოს და ტაილანდს. შევჩერდით საქართველოზე, რომელიც უფრო გასაგები, ახლო და მშობლიური ჩანდა. ოქტომბერში უკვე თბილისში ვიყავით. ვიპოვეთ საცხოვრებელი, რომლის პატრონიც შესანიშნავი ადამიანი აღმოჩნდა. დავდივართ მასთან ერთად მწვადებზე, გვაძლევს რჩევებს, გვეხმარება რთულ სიტუაციებში. </i> <br><br>იგორი ვარაუდობდა მუშაობას «ტინკოფის» კლიენტთა მხარდაჭერის ჩატში, მაგრამ აღმოჩნდა, რომ ბანკს მკაცრი მოთხოვნა აქვს – აუცილებელია რუსეთში ცხოვრება. მოუწია სხვა გზების ძიება. თავიდან უნდოდა კაფელის ბიზნესის განვითარება, მაგრამ აღმოჩნდა, რომ საქართველოში წარმოების გახსნა რთულია, მასალები დაბალი ხარისხისაა. სცადა მოლაპარაკება ადგილობრივ მეწარმესთან კაფელის შესყიდვაზე შემდგომი გადაყიდვის მიზნით. საქმემდე ვერ მივიდნენ. შემდეგ კი იგორი უძრავ ქონებაზე გადაერთო. ეხმარება რიელტორებს, ბინის მესაკუთრეებს და მათ, ვისაც ბინის ქირაობა სურს. <br><br>–<i> დავიწყე ამით აქტიურად დაკავება მარტში, როდესაც ადგილობრივი რიელტორები ვერ აუდიოდნენ ყველა კლიენტთან მუშაობას,</i> – განმარტა იგორმა. – <i>ვთანამშრომლობ მათთან, სწრაფად ვაქირავებ ბინებს და შემოსავალს შუაზე ვიყოფთ. ჩემი უპირატესობებია – სწრაფად, შეფერხებების გარეშე მუშაობის მზაობა, აქ ეს ფასდება, რადგან ბიზნესს აუჩქარებლად აწარმოებენ, ვიტყოდი ზარმაცადაც კი. დამატებითი მნიშვნელოვანი თვისებებია – ინგლისურისა და რუსულის ცოდნა, ადამიანების განწყობისა და მოლაპარაკების უნარი. კვირაში საშუალოდ 3 ბინას ვაქირავებ, გამოდის 400 დოლარზე მეტი. ანუ საქართველოში გამოვიმუშავებ რამდენჯერმე მეტს, ვიდრე მოსკოვში. </i> <br><br>ბიზნესმენმა აღნიშნა, რომ საცხოვრებლის ქირაობაზე გაზრდილი მოთხოვნა, რა თქმა უნდა, დროებითია. საჭიროა გაფართოება და უძრავი ქონების გაყიდვით დაკავება. შეიმუშავებს სხვა პროექტებსაც, რომლებიც დაიწყებენ მუდმივი შემოსავლის მოტანას. თუმცა, ფაქტი არ არის, რომ რეალიზაცია საქართველოში მოხდება. იგორს მოსკოვში დაბრუნება სჭირდება. <br><br></p> <h2>ჩინეთიდან არგენტინამდე</h2> <p><br>ცოლ-ქმარი ირინა და ვალერი – ბელარუსის მოქალაქეები არიან, მუშაობენ IT სფეროში. პოლიტიკური სიტუაციის გამო მინსკიდან თბილისში ერთი წლის წინ წამოვიდნენ. აირჩიეს საქართველო, რადგან ამ ქვეყანაში არ არის საჭირო ვიზები, შემოსვლის ძალიან მარტივი პირობებია, აიტიშნიკებისთვის დაწესებულია შეღავათიანი პირობები გადასახადებზე. დამატებით, გაფორმების ყველა პროცედურა უფრო მარტივია, ვიდრე ბულგარეთსა და გერმანიაში, სადაც მეუღლეებს უცხოვრიათ. სამედიცინო დაზღვევა გააკეთა კომპანიამ, რომელშიც ისინი მუშაობენ. ვალერიმ მოასწრო შეემოწმებინა, როგორ მუშაობს სისტემა – კბილი პრაქტიკულად უფასოდ იმკურნალა, გადაიხადა რა მხოლოდ 9 ლარი, დანარჩენი დაზღვევამ დაფარა. ერთადერთი სირთულე, რასაც შეეჩეხნენ გადმოსვლის შემდეგ – ენაა, მაგრამ ანბანი ისწავლეს. ვალერი იფართოებს ლექსიკონს, ხოლო ირინას ჯერჯერობით ამისთვის არ ჰყოფნის დრო და ძალა. <br><br><i>– მე პროექტის ხელმძღვანელი ვარ, დატვირთვა საკმაოდ დიდია</i>, – განმარტა ირინამ. – <i>გრაფიკი არანორმირებულია, არავინ მაკონტროლებს, მთავარია – მივიღოთ შედეგი. ხანდახან დამკვეთის გუნდი მიმოფანტულია სხვადასხვა ქვეყანაში – ჩინეთიდან არგენტინამდე. შესაბამისად, ერთ თანამშრომელთან ღამეა, მეორესთან ადრიანი დილა. ვიცავ გარკვეულ გრაფიკს, ალბათ, მხოლოდ სამუშაო დღის დასაწყისისთვის. ჩვეულებრივ კომპიუტერთან დილის ათ საათზე ვჯდები. დასრულება შემიძლია საღამოს შვიდზე, ათზე და თორმეტზეც.</i> <br><br>მეუღლეებს სამი კომპიუტერი აქვთ – ორი კომპანიამ გასცა და ერთი პირადია. მუშაობენ დისტანციურად. ბევრს დადიან ფეხით. უკვე ისწავლეს გზებზე აქეთ-იქით ყურება შუქნიშნის ნებისმიერი სიგნალის დროს, რადგან საქართველოში «ქვეითებს «ზებრაზე» ისე ხალისით არ ატარებენ, როგორც ბელარუსში». ვალერის არცთუ ისე მოსწონს ზაფხულის სიცხე, ხოლო ირინას აშინებს კალია, რომელსაც შეუძლია მე-11 სართულზეც კი შემოფრინდეს. საშიში იყო მიწისძვრის დროსაც, რომელიც ზამთარში მოხდა. თუმცა, ბიძგები დასრულდა სიტყვასიტყვით რამდენიმე წამში. <br><br>მეუღლეები ამბობენ, რომ 2022 წლის მარტში თბილისში სიტუაცია შეიცვალა. საცხოვრებლის ქირაობაზე აჟიოტაჟის ფონზე, ოროთახიანი ბინის მფლობელმა, რომელსაც ისინი ქირაობენ, გადასახადი გაზარდა. საბედნიეროდ, მხოლოდ 50 დოლარით. ახლა თვეში 500 დოლარს იხდიან. <br><br><i>– ადრე ყველაზე იაფი ქვეყანა მათ შორის, სადაც მიცხოვრია, იყო ბულგარეთი – პროდუქტებზე, ქირაზე, კომუნალურებსა და საზოგადოებრივ ტრანსპორტში მგზავრობის ფასების გათვალისწინებით</i>, – ამბობს ვალერი. – <i>მეორე ადგილზე იყო საქართველო, მესამეზე ბელარუსი. ახლა საქართველო ლიდერობს სიძვირით. ყველაზე მარტივი მაგალითი: სოფიაში ჩვენ საცხოვრებელს ვქირაობდით 350 ევროდ. ამასთან ბინა უფრო წესიერი იყო, ვიდრე ის, სადაც ახლა ვცხოვრობთ. ბულგარეთში იაფია ხილიც, ხორციც. </i> <br><br>სოციალურ ქსელებსა და ტელეგრამ-არხების ჩატებში აქვეყნებენ პოსტებს რუსებისა და ბელარუსების მიმართ მტრული დამოკიდებულების გამოვლინებებზე. მეუღლეებს ეს არ უგრძვნიათ. ყველა ძველებურად კეთილგანწყობილია. თუ არ ჩავთვლით იმას, რომ ერთხელ ლიფტში გაჩნდა ფურცელი, რომელშიც განმარტებული იყო, რომ საქართველოში ადგილობრივ ენაზე ან ინგლისურად უნდა ისაუბრონ და ზოგიერთებს აქ არ მიესალმებიან. ის სწრაფად გაქრა. <br><br><i>– ზოგადად და მთლიანობაში ქვეყანა მოგვწონს</i>, – აღნიშნა ვალერიმ. – <i>ადამიანები უმეტესწილად მეგობრულები, სასიამოვნოები არიან. ერთი წლის განმავლობაში გაჩნდა უამრავი კარგი ნაცნობი, მათ შორის ქართველებს შორის, რადგან მე მათი მეგობრის მეგობარი ვარ და, შესაბამისად, ასევე დაშვებული ვარ ახლობელთა წრეში. მიუხედავად ამისა, გვსურს დავბრუნდეთ სახლში, ბელარუსში, იქ არიან მშობლები, მეგობრები. ოღონდ ახლა არ არის ამისთვის ყველაზე შესაფერისი დრო. ჩვენ გვაქვს საცხოვრებელი ბულგარეთშიც. ამ ვარიანტს განვიხილავთ, თუ ქვეყანაში შენარჩუნდება პენსიონერებისთვის ბინადრობის უფლების (ВНЖ) მარტივად მიღების პროგრამა. იქ, სხვათა შორის, სასიამოვნოა გამოზამთრება, და ზაფხულიც უფრო რბილია, ვიდრე საქართველოში.</i> <br><br></p> <h2>საცხოვრებელი კრიპტოში</h2> <p><br>International Investment-ის რედაქცია ესაუბრა კონსალტინგური კომპანია Apriori Georgia-ს წარმომადგენლებსაც, რომელიც ეხმარება ჩამოსულებს მოწყობაში, ბიზნესის გადმოტანაში, ლეგალიზებაში, და ასევე უწევს დახმარებას საცხოვრებლის შეძენაში. კომპანიის პარტნიორი კარა ბიუელი აღნიშნავს, რომ გაზაფხულზე მკვეთრად გაიზარდა მოთხოვნა უძრავ ქონებაზე. თანაც ზოგიერთი ბინებს დისტანციურად ყიდულობს, გაეცნობა რა მხოლოდ პროექტის პრეზენტაციას, ანუ ბინის ფიზიკურად დათვალიერების გარეშე. <br><br>ხალხი ცდილობს კაპიტალის გადატანას რუსეთიდან საქართველოში, მიიჩნევს რა ამ ქვეყანას უფრო საიმედოდ და ხელსაყრელი საინვესტიციო კლიმატის მქონედ. საქართველოს ერთ-ერთმა მსხვილმა დეველოპერმა გადახდის მიღება კრიპტოვალუტითაც კი დაიწყო. თუმცა, მიგრაციის დიდი ტალღის გამო მნიშვნელოვანი დატვირთვა გაჩნდა საბანკო სექტორზე. გაიზარდა მოთხოვნა რუსულენოვან საბავშვო ბაღებზე, სკოლებზე, სექციებსა და წრეებზე. იხსნება ახალი კომპანიები – დასუფთავების, ავეჯის დამზადებისა და რემონტის და სხვა, რომლებიც ორიენტირებულია სწორედ რუსულენოვან დამკვეთებზე. <br><br><i>– ბევრ უცხოელს სურს იცხოვროს აუცილებლად თბილისში,</i> – აღნიშნავს კარა. – <i>დედაქალაქში ყველაზე დიდი საქმიანი აქტივობაა, მაგრამ ფასებიც აქ უფრო მაღალია. შეზღუდული ბიუჯეტის პირობებში ჩვენ რეკომენდაციას ვიძლევით ყურადღება მიაქციონ ისეთ ქალაქებს, როგორიცაა ბათუმი ან ქუთაისი.</i> <br><br>2022 წლის ყოველ თვესთან ერთად საერთაშორისო მოგზაურთა რაოდენობა საქართველოში იზრდება. მარტის ზრდის ციფრებმა 200%-ს გადააჭარბა. დეტალური სტატისტიკა ჩვენ გამოვაქვეყნეთ უფრო ადრე <a href="https://internationalinvestment.biz/ka/tourism/2219-za-tri-mesyaca-2022-goda-v-gruziyu-priehalo-okolo-600-tysyach-inostrancev.html">აქ</a>. <br><br>International Investment-ის ექსპერტები აღნიშნავენ ქვეყნის ყველა დარგის სწრაფ განვითარებას და პანდემიამდელ დონეზე დაბრუნების ტენდენციას. უცხოელი მეწარმეების მოზიდვას აფასებენ როგორც პოზიტიურ და სწორ ნაბიჯს. ეს ხომ ახალი ინვესტიციები, სამუშაო ადგილები და სერვისის სხვა დონეა. საქართველო მრავალი წლის განმავლობაში ინარჩუნებს ხელსაყრელ პირობებს ბიზნესისთვის — ქვეყანაში დაბალი გადასახადებია და არ არის ბიუროკრატია. <br><br>ტატიანა ბოროდინა</p>]]></content:encoded>
</item><item>
<title>საქართველოს უძრავი ქონების ბაზრის დინამიკა და ტენდენციები 2021 წელს</title>
<link>https://internationalinvestment.biz/ka/real-estate/2198-sakartvelos-udzravi-konebis-bazris-dinamika-da-tendentsiebi-2021-tsels.html</link>
<pdalink>https://internationalinvestment.biz/ka/real-estate/2198-sakartvelos-udzravi-konebis-bazris-dinamika-da-tendentsiebi-2021-tsels.html</pdalink>
<guid>https://internationalinvestment.biz/real-estate/2198-sakartvelos-udzravi-konebis-bazris-dinamika-da-tendentsiebi-2021-tsels.html</guid>
<pubDate>Thu, 31 Mar 2022 12:43:57 +0300</pubDate>
<category>index</category>

<enclosure url="https://internationalinvestment.biz/uploads/posts/2022-03/1648719820_neil-sengupta-emwzyc5xc_a-unsplash.jpg" type="image/jpeg" />
<enclosure url="https://internationalinvestment.biz/uploads/posts/2022-04/1648895496_diagramma1.jpg" type="image/jpeg" />
<enclosure url="https://internationalinvestment.biz/uploads/posts/2022-04/1648895501_tablica1.jpg" type="image/jpeg" />
<enclosure url="https://internationalinvestment.biz/uploads/posts/2022-04/1648895487_tablica2.jpg" type="image/jpeg" />
<enclosure url="https://internationalinvestment.biz/uploads/posts/2022-04/1648895442_tablica3.jpg" type="image/jpeg" />
<content:encoded><![CDATA[<div style="text-align:center;"><img src="https://internationalinvestment.biz/uploads/posts/2022-03/1648719820_neil-sengupta-emwzyc5xc_a-unsplash.jpg" style="max-width:100%;" alt="საქართველოს უძრავი ქონების ბაზრის დინამიკა და ტენდენციები 2021 წელს"></div> <p><br><span style="font-size:10pt;">ფოტო: <a href="https://internationalinvestment.biz/index.php?do=go&amp;url=aHR0cHM6Ly91bnNwbGFzaC5jb20vcGhvdG9zL2VtV3pZYzVYQ19B&lang=ka" target="_blank">unsplash</a></span> <br><br>2021 წლის სტატისტიკა აჩვენებს, რომ სტაგნაციურ 2020 წელთან შედარებით საქართველოს უძრავი ქონების ბაზარზე ზრდა შეინიშნებოდა. მიუხედავად იმისა, რომ კორონავირუსული შეზღუდვები, რომლებიც 2020 წელს ბაზრის შეკავების ფაქტორად იქცა, არ გაუქმებულა, მშენებლობის ნებართვების გაცემა და დასრულებული ობიექტების რაოდენობა 2021 წელს გაიზარდა. <br><br>ოფიციალური მონაცემებით, 2021 წელს გაიცა 10 095 მშენებლობის ნებართვა 7 434,5 ათასი მ² ფართობის შენობებზე. ეს წინა წელთან შედარებით რაოდენობრივად 5,6%-ით მეტია, ხოლო მეტრაჟის მიხედვით — 42,8%-ით მეტი. <br><br>გაცემული ნებართვების რაოდენობით ლიდერი 4 რეგიონი გახდა: <br>1. თბილისი – 48,8% <br>2. მცხეთა-მთიანეთი – 9,2% <br>3. ქვემო ქართლი – 8,5% <br>4. იმერეთი – 7,9% <br><br>ნებართვები გაიცემოდა საცხოვრებელი და სავაჭრო ობიექტების, სასტუმროების, სამრეწველო საწარმოების, სასოფლო-სამეურნეო ობიექტებისა და სხვა შენობების მშენებლობაზე. გაცემული ნებართვების უდიდესი წილი მრავალფუნქციურ საცხოვრებელ კომპლექსებზე მოვიდა. <br><br>რაც შეეხება დასრულებულ ობიექტებს, აქაც თბილისი ლიდერობს, რომლის წილიც 29,5%-ს შეადგენს. დიაგრამაზე ჩანს დასრულებული უძრავი ქონების ობიექტების განაწილება რეგიონების მიხედვით:</p> <div style="text-align:center;"><img src="https://internationalinvestment.biz/uploads/posts/2022-04/1648895496_diagramma1.jpg" style="max-width:100%;" alt=""></div> <p><br><br>2021 წელს დასრულდა 2 347 ობიექტის მშენებლობა (რაც 10,0%-ით მეტია 2020 წელთან შედარებით), ფართობით 1 759,8 ათასი მ² (3,9%-ით მეტი წინა წელთან შედარებით). <br><br></p> <h2>უძრავი ქონების ფასები საქართველოში და თბილისში</h2> <p><br>ცხრილ 1-ში განვიხილავთ ახალაშენებულ შენობებში 1 მ²-ის კვარტალურ ღირებულებას კარკასის მდგომარეობის მიხედვით. ეს სტატისტიკა ასახავს საშუალო ფასებს საქართველოში 2021 წლის განმავლობაში. <br><br>ცხრილი 1</p> <div style="text-align:center;"><img src="https://internationalinvestment.biz/uploads/posts/2022-04/1648895501_tablica1.jpg" style="max-width:100%;" alt=""></div> <p><br><br>როგორც გრაფიკიდან ჩანს, კვადრატული მეტრის საშუალო ღირებულება 2021 წლის განმავლობაში ყოველ კვარტალში მცირდებოდა, თუ მხედველობაში არ მივიღებთ შავ კარკასს, რომლის ფასმაც წლის ბოლოს ოდნავ მოიმატა. <br><br>თბილისის უძრავი ქონების ბაზარზე ოდნავ განსხვავებულ სურათს ვხედავთ. ცხრილ 2-ში შეგროვილია მონაცემები ბინებისა და კერძო სახლების ფასების შესახებ ქალაქის ყველა რაიონში. ისრები ქვემოთ და ზემოთ აჩვენებს ფასის ზრდას ან შემცირებას წინა კვარტალთან შედარებით. <br><br>ცხრილი 2</p> <div style="text-align:center;"><img src="https://internationalinvestment.biz/uploads/posts/2022-04/1648895487_tablica2.jpg" style="max-width:100%;" alt=""></div> <p><br><br>როგორც ვხედავთ, ფასების დინამიკა ტალღისებური იყო. მიუხედავად იმისა, რომ მთლიანობაში წლის განმავლობაში უფრო მეტად ფასების კლება შეინიშნებოდა, არის რამდენიმე გამონაკლისი რაიონი. ესენია სამგორის, საბურთალოს, ნაძალადევისა და ისნის რაიონები, სადაც წლის ბოლოს შეიმჩნევა ზრდა პირველ კვარტალთან შედარებით, ცხრილში ეს მაჩვენებლები წითლადაა გამოყოფილი. <br><br>თუმცა რეალისტური შეფასებისთვის არ ღირს ორიენტირება მხოლოდ ლარში კვადრატული მეტრის ღირებულებაზე. საცხოვრებელი უძრავი ქონების ბაზარსა და ფინანსურ სტაბილურობას შორის კავშირის, ასევე ბაზრის განვითარებისა და რისკების შესაფასებლად, უმჯობესია დავეყრდნოთ RPPI მაჩვენებელს (საცხოვრებელი უძრავი ქონების ფასების ინდექსი). საქართველოში ეს მაჩვენებელი გამოითვლება თბილისში ბინებისა და კერძო სახლების ბაზრის ანალიზის საფუძველზე. ანალიზისთვის მონაცემები ავტომატურად გროვდება უძრავი ქონების საიტებიდან აღებული ინფორმაციით. მოდით ვნახოთ, როგორ იცვლებოდა მაჩვენებელი კვარტალურად 2021 წლის განმავლობაში და შევადაროთ ის 2020 წლის RPPI-ს. <br><br></p> <h2>საცხოვრებელი უძრავი ქონების ფასების ინდექსი საქართველოში 2021</h2> <p><br>ათვლის წერტილად აღებულია 2020 წლის RPPI მაჩვენებელი, რომელიც პირობითად 100-ის ტოლია. გრაფიკზე მეორე მაჩვენებლად წარმოდგენილია CPI (სამომხმარებლო ფასების ინდექსი), რომელიც ასახავს ფასის ცვლილების საშუალო დონეს საანალიზო პერიოდში. მოსახერხებლად CPI-2020-ის ათვლის წერტილადაც 100 ავიღეთ. <br><br>აი როგორ გამოიყურება საცხოვრებელი უძრავი ქონების ფასების ინდექსის დინამიკა: <br><br>ცხრილი 3</p> <div style="text-align:center;"><img src="https://internationalinvestment.biz/uploads/posts/2022-04/1648895442_tablica3.jpg" style="max-width:100%;" alt=""></div> <p><br><br>ცხრილი 3-დან ჩანს, რომ სამომხმარებლო ფასების ინდექსის დინამიკა ზემოთ მიისწრაფვის: 103,8-დან პირველ კვარტალში 114,1-მდე წლის ბოლოს. 2021 წლის მეოთხე კვარტალში საცხოვრებელი უძრავი ქონების ფასების ინდექსის ცვლილებამ საქართველოში 2020 წლის საშუალო მაჩვენებელთან შედარებით 8,5% შეადგინა.</p>]]></content:encoded>
</item><item>
<title>ლობალური ანგარიშები: რა ხდება უძრავი ქონების ბაზარზე</title>
<link>https://internationalinvestment.biz/ka/real-estate/2190-globaluri-angarishebi-ra-khdeba-udzravi-konebis-bazarze.html</link>
<pdalink>https://internationalinvestment.biz/ka/real-estate/2190-globaluri-angarishebi-ra-khdeba-udzravi-konebis-bazarze.html</pdalink>
<guid>https://internationalinvestment.biz/real-estate/2190-globaluri-angarishebi-ra-khdeba-udzravi-konebis-bazarze.html</guid>
<pubDate>Mon, 28 Mar 2022 12:18:26 +0300</pubDate>
<category>index</category>

<enclosure url="https://internationalinvestment.biz/uploads/posts/2022-03/1648458399_image1.jpg" type="image/jpeg" />
<content:encoded><![CDATA[<div style="text-align:center;"><img src="https://internationalinvestment.biz/uploads/posts/2022-03/1648458399_image1.jpg" style="max-width:100%;" alt="ლობალური ანგარიშები: რა ხდება უძრავი ქონების ბაზარზე"></div> <p><br>ფოტო: <a href="https://internationalinvestment.biz/index.php?do=go&amp;url=aHR0cHM6Ly9pbWFnZXMudW5zcGxhc2guY29tL3Bob3RvLTE0ODY0MDYxNDY5MjYtYzYyN2E5MmFkMWFiP2l4bGliPXJiLTEuMi4xJmFtcDtpeGlkPU1ud3hNakEzZkRCOE1IeHdhRzkwYnkxd1lXZGxmSHg4ZkdWdWZEQjhmSHg4JmFtcDthdXRvPWZvcm1hdCZhbXA7Zml0PWNyb3AmYW1wO3c9MTE3MCZhbXA7cT04MA%3D%3D&lang=ka" target="_blank">unsplash.com</a> <br>უძრავ ქონებაზე ფასების ზრდამ და საკრედიტო განაკვეთების მატებამ შეიძლება შეამციროს მოთხოვნა საცხოვრებელზე <br><br>მსოფლიოში კვლავ იგრძნობა კოვიდ-პანდემიის გავლენა, მაგრამ ბევრი შეზღუდვა უკვე მოხსნილია. დღის წესრიგში უფრო მნიშვნელოვანი მოვლენები დადგა. უკრაინაში კონფლიქტმა მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა ეკონომიკაზე და, რა თქმა უნდა, უძრავი ქონების ბაზარზე. <br><br><a href="https://internationalinvestment.biz/index.php?do=go&amp;url=aHR0cHM6Ly93d3cudXMuamxsLmNvbS9lbi90cmVuZHMtYW5kLWluc2lnaHRzL3Jlc2VhcmNoL2dsb2JhbC1yZWFsLWVzdGF0ZS1wZXJzcGVjdGl2ZS1pbnZlc3Rvci1hbmQtY29ycG9yYXRl&lang=ka" target="_blank">Global Real Estate Perspective</a> აღნიშნავს, რომ ბაზარზე ყველაზე მთავარ «მოთამაშედ» რჩება გაურკვევლობა. ნარჩუნდება გეოპოლიტიკური პრობლემებითა და ინფლაციის ზრდით გამოწვეული შიშები. ამასთან, 2021 წლის მეოთხე კვარტლიდან ნარჩუნდება საოფისე ფართებზე ზრდა. იზრდება ქირის ფასიც. საინვესტიციო აქტივობა 2021 წელს 54%-ით გაიზარდა და 1,3 ტრილიონ დოლარს მიაღწია. კომერციული უძრავი ქონების ბაზრის განვითარების პოტენციალი დიდია, მაგრამ რისკებმა შეიძლება ხელი შეუშალოს მის რეალიზაციას. <br><br><a href="https://internationalinvestment.biz/index.php?do=go&amp;url=aHR0cHM6Ly93d3cucmVwb3J0bGlua2VyLmNvbS9wMDYyMjk3MzYvP3V0bV9zb3VyY2U9R05X&lang=ka" target="_blank">კომპანია ReportLinker</a>-მა ანგარიში უკრაინის მოვლენებამდე მოამზადა. მონაცემთა ანალიზის შემდეგ მკვლევარები მივიდნენ დასკვნამდე მსოფლიო უძრავი ქონების ბაზრის 10,5%-ით მოსალოდნელი ზრდის შესახებ – 2021 წლის $3386,11 მილიარდიდან $3741,06 მილიარდამდე 2022 წელს. მართალია, ამისთვის საჭირო იყო სტაბილური ეკონომიკური ზრდა, რომელიც უკვე იგეგმებოდა. ახლა სიტუაცია, სამწუხაროდ, სხვაგვარია. ფასების მკვეთრი ზრდა და ინფლაცია ზიანს აყენებს დეველოპერებს, მყიდველებსა და დამქირავებლებს. <a href="https://internationalinvestment.biz/index.php?do=go&amp;url=aHR0cHM6Ly9tYWdhemluZS5yZWFsdG9yL2RhaWx5LW5ld3MvMjAyMi8wMi8yNS9ob3ctcnVzc2lhLXVrcmFpbmUtd2FyLWNvdWxkLWFmZmVjdC11cy1ob3VzaW5nLWVjb25vbXk%3D&lang=ka" target="_blank">აშშ-ს სახლმშენებელთა ეროვნული ასოციაცია აღნიშნავს</a>, რომ სამშენებლო მასალებზე ფასები წელიწადში 22%-ით გაიზარდა. ხე-ტყის მასალებზე ფასებმა 40%-ით მოიმატა. NAHB-ის მთავარი ეკონომისტი რობერტ დიტცი მიიჩნევს, რომ უკრაინის კონფლიქტთან დაკავშირებით შესაძლებელია იპოთეკურ სესხებზე უფრო მაღალი განაკვეთები. ეს შეამცირებს საცხოვრებელზე მოთხოვნას 2022 წლის განმავლობაში. <br>ესპანეთში საცხოვრებელზე ფასები 34%-ით გაიზარდა, თურქეთში – 20%-ით. გერმანიის ახალაშენებული შენობები 22%-ით გაძვირდა, სახლები აშშ-ში – 13%-ით. დიდი ბრიტანეთის უძრავი ქონების ღირებულება 11%-ით გაიზარდა. <br><br><a href="https://internationalinvestment.biz/index.php?do=go&amp;url=aHR0cHM6Ly93d3cuYmxvb21iZXJnLmNvbS9uZXdzL2ZlYXR1cmVzLzIwMjItMDItMjUvd2FyLWluLXVrcmFpbmUtaG93LXRoZS11a3JhaW5lLXJ1c3NpYS1jb25mbGljdC1jb3VsZC1pbXBhY3QtdGhlLWdsb2JhbC1lY29ub215&lang=ka" target="_blank">Bloomberg Economics</a> იუწყება, რომ უკრაინის მოვლენები უზარმაზარ რისკებს შეიცავს მსოფლიო ეკონომიკისთვის. მდგომარეობის შეცვლა შეუძლია მხოლოდ საომარი მოქმედებების სწრაფ შეწყვეტას. გაჭიანურებული კონფლიქტი სერიოზულ დარტყმას მიაყენებს მსოფლიო ბაზრებს. შესაძლებელია ევროპაში გაზის მიწოდების შეწყვეტა, ნავთობის ბაზრების გადაორიენტირება. <br><br>საბერძნეთსა და დიდ ბრიტანეთში ამცირებენ გადასახადებს უძრავი ქონების მესაკუთრეებისთვის, გერმანიაში გაამკაცრეს მოთხოვნები ახალაშენებული შენობების მიმართ. საფრანგეთის მთავრობა უკვე <a href="https://internationalinvestment.biz/index.php?do=go&amp;url=aHR0cHM6Ly9lZGl0aW9uLmNubi5jb20vMjAyMi8wMy8yNC9lY29ub215L2Vjb25vbXktcnVzc2lhLXVrcmFpbmUtd2FyL2luZGV4Lmh0bWw%3D&lang=ka" target="_blank">განიხილავს</a> სასურსათო ვაუჩერების შემოღების იდეას, რათა დაეხმაროს «ყველაზე მოკრძალებულ შინამეურნეობებსა და საშუალო კლასს». ხომ მზარდი ფასები გაზსა და დიზელის საწვავზე მოქმედებს, მათ შორის, პროდუქტების ღირებულებაზე.</p>]]></content:encoded>
</item></channel></rss>