შვეიცარია - Международные инвестиции и аналитика – InternationalInvestment.biz

გადასახადები ევროპაში 2026: სად იხდის ინვესტორი მეტს

Fri, 09 Oct 2026 13:38:31 +0300

ევროპაში გადასახადების ერთი განაკვეთით შედარებას თითქმის აზრი არ აქვს. საშემოსავლო გადასახადის მაქსიმალური მაჩვენებელი ასახავს ტვირთს მაღალ პირად შემოსავალზე, მაგრამ თითქმის არაფერს ამბობს იმაზე, თუ რამდენს გადაიხდის ბინის მფლობელი, რამდენიმე ობიექტის მქონე ინვესტორი ან არარეზიდენტი უძრავი ქონების გაყიდვისას.

2026 წელს ფიზიკური პირების შემოსავალზე ყველაზე მაღალი ზღვრული განაკვეთები მსხვილ ევროპულ ქვეყნებს შორის მოქმედებს დანიაში — 60,5%, საფრანგეთში — 55,4%, ავსტრიაში — 55%, ესპანეთში — 54%, ბელგიაში — 53,5% და პორტუგალიაში — 53%. ბულგარეთსა და რუმინეთში ზედა განაკვეთი შეადგენს 10%-ს, უნგრეთში — 15%-ს, საქართველოში — 20%-ს. Tax Foundation-ის გაანგარიშება მოიცავს ეროვნულ და, საჭიროების შემთხვევაში, რეგიონულ გადასახადებსა და დანამატებს, მაგრამ არა სოციალურ შენატანებს.

ინვესტორისთვის რეიტინგი იცვლება, თუ დავამატებთ ობიექტის ყოველწლიურ გადასახადს, გადასახადს გაყიდვისას და მოსაკრებლებს მსხვილ ქონებაზე. საფრანგეთი და ესპანეთი უფრო ძვირი ხდება მსხვილი პორტფელების მფლობელებისთვის, გერმანია და იტალია კი უპირატესობებს იძლევა ფლობის ხანგრძლივი ვადის შემთხვევაში. საქართველო გამოირჩევა საცხოვრებელი ფართის გაქირავებაზე 5%-ით, ყიდვისას ცალკე გადასახადის არარსებობითა და ორ წელზე მეტი ხნით ფლობის შემდეგ ნაზარდის გათავისუფლებით; კვიპროსი და მალტა არ აწესებენ საერთოეროვნულ ყოველწლიურ გადასახადს უძრავ ქონებაზე, მაგრამ ბეგრავენ ინვესტიციიდან გამოსვლას.

შედარება: შემოსავალი და უძრავი ქონების ფლობა

ქვეყანა	მაქს. გადასახადი შემოსავალზე	უძრავი ქონების ყოველწლიური ფლობა
საფრანგეთი	55,4%	taxe fonciere; მეორე საცხოვრებლისთვის შესაძლებელია ცალკე ადგილობრივი გადასახადი
ესპანეთი	54%	IBI: ჩვეულებრივ 0,4–1,1% საქალაქო უძრავი ქონებისთვის
პორტუგალია	53%	IMI: 0,3–0,45%; მსხვილი მფლობელობებისთვის შესაძლებელია AIMI
ნიდერლანდები	49,5%	მუნიციპალური გადასახადი შეფასებითი ღირებულებით; ინვესტიციები შედის Box 3-ში
გერმანია	47,5%	ადგილობრივი Grundsteuer; ქვეყნის მასშტაბით ერთიანი განაკვეთი არ არის
იტალია	47,2%	IMU: საბაზისოდ დაახლოებით 0,86% მეორე და საინვესტიციო უძრავი ქონებისთვის
საბერძნეთი	44%	ENFIA ობიექტის მახასიათებლების მიხედვით; დამატებითი გადასახადი შესაძლებელია €500 ათასზე მეტი პორტფელისას
შვეიცარია	39,7%	წესები დამოკიდებულია კანტონსა და მუნიციპალიტეტზე; ცალკე იბეგრება ქონებრივი მდგომარეობა
კვიპროსი	35%	ეროვნული ყოველწლიური გადასახადი გაუქმებულია; ადგილობრივი მოსაკრებლები ნარჩუნდება
მალტა	35%	საერთო ყოველწლიური ეროვნული ქონების გადასახადი არ არსებობს
საქართველო	20%	ქონება (მიწის გარდა) გათავისუფლებულია GEL 100 ათასამდე ოჯახური შემოსავლისას; ზემოთ — საბაზრო ღირებულების 0,8–1%

ცხრილში მითითებულია ფიზიკური პირის შემოსავალზე მაქსიმალური განაკვეთები და საინვესტიციო უძრავი ქონების ყოველწლიური ფლობის საბაზისო წესები. ეს არ არის კონკრეტული გადასახადის გადამხდელის ეფექტური განაკვეთი: საბოლოო შედეგი დამოკიდებულია საგადასახადო რეზიდენტობაზე, მუნიციპალიტეტზე, ობიექტის ღირებულებაზე, შეღავათებსა და ფლობის სტრუქტურაზე.

მაღალი საშემოსავლო გადასახადი არ ნიშნავს მაღალ ტვირთს ინვესტორზე

დანია ლიდერობს შემოსავლებზე გადასახადის მაქსიმალური განაკვეთით, მაგრამ ეს მას ავტომატურად არ აქცევს ყველაზე ძვირ ქვეყნად უძრავი ქონების მფლობელისთვის. იგივე ლოგიკა მუშაობს საპირისპიროდაც: საშემოსავლო გადასახადის დაბალი განაკვეთი არ იძლევა კაპიტალზე დაბალი ტვირთის გარანტიას.

უძრავი ქონებისთვის საჭიროა მინიმუმ სამი მომენტის გამიჯვნა. პირველი ჩნდება ფლობის დროს: ობიექტის ყოველწლიური გადასახადი, გადასახადი გაქირავებაზე და ზოგჯერ გადასახადი ქონებრივ მდგომარეობაზე. მეორე — შეძენისას, როდესაც მოქმედებს სარეგისტრაციო მოსაკრებლები ან გადასახადი ყიდვისას. მესამე — გაყიდვისას, როდესაც ქვეყანას შეუძლია დაბეგროს ღირებულების ნაზარდი ან თავად გარიგების თანხა.

ამის გამო საფრანგეთი საგრძნობლად უფრო ძვირი ჩანს მსხვილი პორტფელის სცენარში, ვიდრე ერთი ბინის ჩვეულებრივი მესაკუთრის რეიტინგში. გერმანია, პირიქით, პირად შემოსავალზე მაღალ განაკვეთს უთავსებს ხანგრძლივი ფლობის შემდეგ კერძო უძრავი ქონების ნაზარდის გადასახადის გარეშე გაყიდვის შესაძლებლობას.

უძრავი ქონების გაყიდვა და გადასახადი ქონებრივ მდგომარეობაზე

ქვეყანა	უძრავი ქონების გაყიდვა	გადასახადი ქონებრივ მდგომარეობაზე
საფრანგეთი	19% + სოციალური მოსაკრებლები 17,2%; სრული გათავისუფლება 22/30 წლის შემდეგ	IFI: სუფთა დასაბეგრი უძრავი ქონებისას €1,3 მლნ-ზე მეტი; 0,5–1,5%
ესპანეთი	რეზიდენტი: 30%-მდე დანაზოგების ბაზით; არარეზიდენტი: ჩვეულებრივ 19%	ქონების გადასახადი დამოკიდებულია რეგიონზე; სოლიდარობის გადასახადი — 3,5%-მდე
პორტუგალია	ჩვეულებრივ ნაზარდის 50% შედის პროგრესულ ბაზაში	საერთო გადასახადი არ არის; AIMI უძრავი ქონების მსხვილი ფლობისთვის
ნიდერლანდები	ჩვეულებრივ Box 3-ის მეშვეობით, ნაზარდზე ცალკე კლასიკური განაკვეთის გარეშე	Box 3: საანგარიშო შემოსავლიანობა; განაკვეთი 36%, პირადი ზღვარი €59 357
გერმანია	10 წლამდე — შესაძლებელია საშემოსავლო გადასახადი; 10 წლის შემდეგ კერძო გაყიდვა ჩვეულებრივ თავისუფლდება	არა
იტალია	შესაძლებელია საშემოსავლო გადასახადი ან 26%; ბევრი კერძო გაყიდვა თავისუფლდება 5 წლის შემდეგ	საერთო გადასახადი ქვეყნის შიგნით არ არის; IVIE 1,06% რეზიდენტის საზღვარგარეთულ უძრავ ქონებაზე
საბერძნეთი	უძრავი ქონების ნაზარდზე გადასახადი შეჩერებულია 2026 წლის ბოლომდე	საერთო გადასახადი არ არის; ENFIA იკრიფება ცალკე
შვეიცარია	კანტონალური გადასახადი უძრავი ქონების ნაზარდზე	კანტონალური/მუნიციპალური გადასახადი; მაქსიმალური ჯამური განაკვეთი დაახლოებით 0,1–0,87%
კვიპროსი	კაპიტალის ნაზარდის გადასახადი 20%; ასევე 0,4%-იანი მოსაკრებელი გაყიდვის თანხიდან დადგენილ შემთხვევებში	არა; ეროვნული ყოველწლიური გადასახადი უძრავ ქონებაზე გაუქმებულია
მალტა	ჩვეულებრივ გასხვისების ღირებულების 8% ან 10%, და არა ნაზარდიდან	არა
საქართველო	დასაბეგრი ნაზარდი საცხოვრებელზე — 5%; 2 წელზე მეტი ფლობის შემდეგ ჩვეულებრივ თავისუფლდება	საერთო გადასახადი ქონებრივ მდგომარეობაზე არ არის

აქ ასევე ნაჩვენებია ზოგადი წესები კერძო ინვესტორისთვის. ცალკეულ შემთხვევებში შედეგს ცვლის ძირითადი საცხოვრებელი ადგილი, ფლობის ვადა, შეძენის მეთოდი, პროფესიონალი გამყიდველის სტატუსი და ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილების შესახებ შეთანხმება.

საფრანგეთი ბეგრავს უძრავი ქონების მსხვილ პორტფელებს

საფრანგეთში მოქმედებს უძრავი ქონების მდგომარეობაზე ცალკე გადასახადი IFI. ის წარმოიშობა, როდესაც დასაბეგრი უძრავი ქონების წმინდა ღირებულება აღემატება €1,3 მლნ-ს. შკალა იწყება 0,5%-დან და აღწევს 1,5%-ს; ზღვრის გადაჭარბების შემდეგ გაანგარიშება წარმოებს უკვე ბაზის იმ ნაწილიდან, რომელიც აღემატება €800 ათასს. საფრანგეთის საგადასახადო სამსახური ცალკე მიუთითებს, რომ რეზიდენტი ითვალისწინებს უძრავ ქონებას მთელ მსოფლიოში, ხოლო არარეზიდენტი — ფრანგულ ობიექტებს დაბეგვრის პირობების შესრულებისას.

მეორე ან საინვესტიციო უძრავი ქონების გაყიდვა ჩვეულებრივ იბეგრება ნაზარდის გადასახადით 19%-იანი განაკვეთით პლუს სოციალური მოსაკრებლები 17,2%. შეღავათი იზრდება ფლობის ვადასთან ერთად: საშემოსავლო ნაწილისგან სრულად გათავისუფლება შესაძლებელია 22 წლის შემდეგ, სოციალური მოსაკრებლებისგან — 30 წლის შემდეგ. არარეზიდენტების ნაწილისთვის სოციალური მოსაკრებლების წესები განსხვავდება, ამიტომ 36,2%-იანი განაკვეთი არ არის უნივერსალური ყოველი უცხოელი გამყიდველისთვის.

ძვირადღირებული ობიექტების მქონე ინვესტორისთვის ეს ნიშნავს ორმაგ გაანგარიშებას: ფლობის ყოველწლიური ღირებულება IFI-ის მეშვეობით და საგადასახადო შედეგი გაყიდვისას.

ესპანეთი აერთიანებს ადგილობრივ და ქონებრივ გადასახადებს

ესპანეთში ყოველწლიური IBI დამოკიდებულია საკადასტრო ღირებულებასა და მუნიციპალიტეტზე. საქალაქო უძრავი ქონებისთვის საბაზისო დიაპაზონი შეადგენს 0,4–1,1%-ს, თუმცა კანონით დადგენილ პირობებში მუნიციპალიტეტს შეუძლია გამოიყენოს დამატებითი კორექტირებები.

მსხვილი კაპიტალი უფრო რთულად იბეგრება. ქონების გადასახადი რეგულირდება მათ შორის ავტონომიური გაერთიანებების მიერ, ამიტომ განაკვეთი და შეღავათები განსხვავდება რეგიონის მიხედვით. ცალკე მოქმედებს მუდმივი სოლიდარობის გადასახადი მსხვილ ქონებაზე. ის გამოიყენება შესაბამის ბაზაზე €3 მლნ-ზე ზემოთ 1,7%, 2,1% და 3,5% განაკვეთებით. გაანგარიშებისას მხედველობაში მიიღება ქონების გადასახადთან ურთიერთქმედება, ამიტომ ამ განაკვეთების უბრალოდ შეკრება არ შეიძლება.

ობიექტის გაყიდვისას საგადასახადო რეზიდენტთან ნაზარდი ხვდება დანაზოგებიდან შემოსავლების ბაზაში, სადაც 2026 წელს მოქმედებს განაკვეთები 30%-მდე. არარეზიდენტისთვის ესპანური უძრავი ქონებიდან ნაზარდი ჩვეულებრივ იბეგრება 19%-იანი განაკვეთით; მყიდველი ამასთანავე აკავებს გაყიდვის ფასის 3%-ს გამყიდველის გადასახადის ავანსის სახით.

წესების ასეთი ნაკრები ესპანეთს აქცევს ერთ-ერთ ქვეყნად, სადაც მსხვილი პორტფელისთვის შეძენის რეგიონს თითქმის ისეთივე მნიშვნელობა აქვს, როგორიც თავად ობიექტის ღირებულებას.

პორტუგალია არ აწესებს საერთო გადასახადს ქონებრივ მდგომარეობაზე

პორტუგალიას სხვა კონსტრუქცია აქვს. საშემოსავლო გადასახადის მაქსიმალური განაკვეთი რეზიდენტისთვის შეადგენს 48%-ს, ხოლო მაღალი შემოსავლებისთვის მოქმედებს დამატებითი სოლიდარობის მოსაკრებელი 2,5% და 5%. ზედა დიაპაზონში ჯამური ზღვრული განაკვეთი აღწევს დაახლოებით 53%-ს.

საქალაქო უძრავი ქონება ყოველწლიურად იბეგრება IMI-ით. მუნიციპალიტეტები აწესებენ განაკვეთს საგადასახადო ღირებულების 0,3–0,45%-ის ფარგლებში. საცხოვრებელი უძრავი ქონების უფრო მსხვილი პორტფელებისთვის მოქმედებს დამატებითი AIMI. ფიზიკური პირებისთვის გათვალისწინებულია დასაბეგრი ბაზიდან €600 ათასის გამოქვითვა, მეუღლეთა ერთობლივი გაანგარიშებისას — €1,2 მლნ; შემდეგ გამოიყენება პროგრესული შკალა.

საერთო გადასახადი წმინდა ქონებაზე პორტუგალიაში არ არის. მაგრამ რამდენიმე ძვირადღირებული ობიექტის მესაკუთრისთვის AIMI ასრულებს მსგავს ფუნქციას უშუალოდ უძრავ ქონებასთან მიმართებით.

უძრავი ქონების გაყიდვისას ჩვეულებრივ მხედველობაში მიიღება ნაზარდის 50%. არარეზიდენტებისთვის 2023 წლიდან მოქმედებს მსგავსი მოდელი: ნაზარდის ნახევარი შედის გაანგარიშებაში პროგრესული შკალით, ხოლო მსოფლიო შემოსავალი გამოიყენება გამოსაყენებელი განაკვეთის განსაზღვრისთვის.

გერმანია და იტალია ასაჩუქრებენ ფლობის ხანგრძლივ ვადას

გერმანიაში არ არის მოქმედი საერთო გადასახადი ქონებრივ მდგომარეობაზე. უძრავი ქონების მესაკუთრე იხდის ადგილობრივ Grundsteuer-ს, რომელიც 2025 წლის რეფორმის შემდეგ დამოკიდებულია ფედერალურ მიწაზე, მუნიციპალურ კოეფიციენტსა და ობიექტის პარამეტრებზე. ერთიანი განაკვეთი მთელი ქვეყნისთვის არ არსებობს.

კერძო ინვესტორისთვის მთავარია ფლობის ვადა. თუ ობიექტი იყიდება შეძენიდან ათი წლის განმავლობაში, ნაზარდი შეიძლება დაიბეგროს ინდივიდუალური პროგრესული განაკვეთით. ათი წლის შემდეგ კერძო გაყიდვა ჩვეულებრივ თავისუფლდება. საკუთარი საცხოვრებლისთვის მოქმედებს ცალკეული გამონაკლისები.

იტალია იყენებს მსგავს, მაგრამ უფრო მოკლე ზღვარს. საინვესტიციო და მეორე უძრავი ქონება ჩვეულებრივ ექცევა მუნიციპალური IMU-ს ქვეშ; საბაზისო განაკვეთი სხვა ობიექტებისთვის შეადგენს დაახლოებით 0,86%-ს, მაგრამ მუნიციპალიტეტს შეუძლია მისი შეცვლა. გაყიდვისას ნაზარდი შეიძლება დაიბეგროს პროგრესული შკალით ან ცალკე 26%-იანი განაკვეთით, თუმცა ხუთ წელზე მეტი ხნით ფლობის შემდეგ ბევრი კერძო გაყიდვა თავისუფლდება.

იტალიელი საგადასახადო რეზიდენტისთვის მნიშვნელოვანია საზღვარგარეთული უძრავი ქონებაც. ის ექცევა IVIE-ს ქვეშ 1,06%-იანი განაკვეთით, ამასთან საზღვარგარეთ გადახდილმა უძრავი ქონების გადასახადმა, პირობების დაცვის შემთხვევაში, შეიძლება შეამციროს იტალიური გადასახდელი.

საბერძნეთი ინარჩუნებს დროებით ფანჯარას გაყიდვაზე

საბერძნეთში ყოველწლიური ENFIA გამოითვლება ადგილმდებარეობის, ფართობის, დანიშნულების, ასაკისა და უძრავი ქონების სხვა მახასიათებლების გათვალისწინებით. ფიზიკური პირებისთვის დამატებითი ტვირთი ჩნდება €500 ათასზე მეტი ღირებულების პორტფელის დროს.

2026 წლიდან გაქირავებიდან მიღებული შემოსავალი იბეგრება 15%, 25%, 35% და 45% შკალით. ამასთან, უძრავი ქონების გაყიდვისას კაპიტალის ნაზარდის გადასახადი შეჩერებულია 2026 წლის ბოლომდე. გადასახადის შესახებ ნორმა არსებობს, მაგრამ მიმდინარე წელს არ გამოიყენება.

საცხოვრებელი უძრავი ქონება ევროპაში შეიძლება დაიბეგროს ფლობისას, გაყიდვისას და როგორც მსხვილი ქონებრივი მდგომარეობის ნაწილი. სახლი rue Gay-Lussac-ზე პარიზში. ფოტო: Wikimedia Commons.

ინვესტორისთვის ეს არის დროებითი უპირატესობა და არა ბერძნული სისტემის მუდმივი თვისება. 2026 წლის შემდეგ გაყიდვის გეგმა ხელახლა უნდა გადაითვალოს იმ წესების გათვალისწინებით, რომლებიც იმოქმედებს გარიგების თარიღისთვის.

საქართველო: 5% გაქირავებაზე და დაცვა გადასახადების მკვეთრი ზრდისგან

საქართველოს საგადასახადო კოდექსი ფიზიკური პირებისთვის საშემოსავლო გადასახადის საერთო განაკვეთს 20%-ის დონეზე ადგენს, მაგრამ საცხოვრებლის გაქირავებისთვის მოქმედებს ცალკე რეჟიმი: ფიზიკური პირი, რომელიც ამ შემოსავალზე არ აცხადებს გამოქვითვებს, იხდის 5%-ს. საცხოვრებელი ბინის ან სახლის მასზე მიმაგრებულ მიწასთან ერთად გაყიდვიდან მიღებული დასაბეგრი ნაზარდი ასევე იბეგრება 5%-იანი განაკვეთით. თუ საცხოვრებელი საკუთრებაში იყო ორ წელზე მეტი ხნის განმავლობაში, გაყიდვიდან მიღებული ნაზარდი თავისუფლდება საშემოსავლო გადასახადისგან.

უძრავი ქონების შეძენისას საკუთრების უფლების გადაცემაზე ცალკე გადასახადი და ბაჟი არ არის. International Investment საქართველოში ინვესტორებისთვის პირობების მიმოხილვაში ასევე გამოყოფს საცხოვრებლის გაქირავებაზე 5%-სა და ყიდვისას გადასახადის არარსებობას, როგორც კერძო ინვესტორზე დაბალი საგადასახადო ტვირთის ნაწილს. შემოსავლიანობის გაანგარიშებისთვის ეს საგრძნობია: საგადასახადო სისტემა არ ამატებს რამდენიმე პროცენტს შესვლის ფასს, როგორც ეს ხდება ევროპულ რიგ იურისდიქციებში.

2026 წლის 30 სექტემბრიდან ფიზიკური პირებისთვის ქონების გადასახადის რეჟიმი უფრო რბილი გახდა. საგადასახადო კოდექსის ცვლილებამ სრული გათავისუფლების ზღვარი წინა წლის ოჯახური შემოსავლის GEL 40 ათასიდან GEL 100 ათასამდე გაზარდა დასაბეგრი ქონებისთვის, მიწის გარდა. თუ ოჯახური შემოსავალი აღემატება GEL 100 ათასს, ასეთ ქონებაზე განაკვეთი შეადგენს საბაზრო ღირებულების 0,8–1%-ს. მიწა იბეგრება ცალკე. ახალი შეღავათი ვრცელდება ქონების იმ გადასახადზეც, რომელიც დეკლარირებას ექვემდებარება 2026 წელს.

ქართული მოდელის ცალკე ელემენტია საერთო-სახელმწიფოებრივი გადასახადების მკვეთრ ზრდაზე შეზღუდვა. მას ზოგჯერ აღწერენ როგორც მორატორიუმს, მაგრამ იურიდიულად მექანიზმი სხვანაირადაა მოწყობილი. ორგანული კანონი „ეკონომიკური თავისუფლების შესახებ“ მოითხოვს რეფერენდუმს ახალი საერთო-სახელმწიფოებრივი გადასახადის შემოღებისთვის ან მოქმედი განაკვეთის ზედა ზღვრის გაზრდისთვის, გარდა აქციზისა. განაკვეთის შეცვლა უკვე დადგენილი ზღვრის ფარგლებში არ მოითხოვს რეფერენდუმს; მთავრობას ასევე შეუძლია დროებით გაზარდოს გადასახადები მაქსიმუმ სამი წლით რეფერენდუმის გარეშე. ქონების გადასახადი რეგულირდება ცალკე საგადასახადო კოდექსით.

უძრავი ქონების მფლობელისთვის ეს კომბინაცია უფრო ძლიერად გამოიყურება, ვიდრე ერთი 20%-იანი განაკვეთი: 5% საცხოვრებლის გაქირავებაზე, შეძენისას ცალკე გადასახადის არარსებობა, ფლობის ორი წლის შემდეგ ნაზარდის გათავისუფლება, ქონების გადასახადის გაზრდილი ზღვარი და საერთო გადასახადის არარსებობა წმინდა ქონებრივ მდგომარეობაზე. ეს არ ნიშნავს ნულოვან საგადასახადო ტვირთს, მაგრამ ფლობის სრული ციკლით საქართველო საგრძნობლად უფრო მსუბუქი აღმოჩნდება საფრანგეთზე, ესპანეთსა თუ პორტუგალიაზე.

კვიპროსი და მალტა უფრო მსუბუქია ყოველწლიური ფლობის თვალსაზრისით

კვიპროსმა საერთოეროვნული ყოველწლიური გადასახადი უძრავ ქონებაზე ჯერ კიდევ 2017 წელს გააუქმა. ადგილობრივი გადასახდელები ნარჩუნდება, მაგრამ ფრანგული IFI-ის ან ესპანური ქონების გადასახადის ცალკე ეროვნული ანალოგი არ არსებობს.

კვიპროსული უძრავი ქონების გაყიდვა ამასთანავე იბეგრება კაპიტალის ნაზარდის გადასახადით 20%-იანი განაკვეთით. 2026 წლიდან განახლდა უვადო გამოქვითვები ფიზიკური პირებისთვის, ხოლო კომპანიის მეშვეობით უძრავი ქონების ირიბი ფლობის ზღვარი შემცირდა აქციების ღირებულების 50%-დან 20%-მდე. დამატებით გამყიდველი იხდის 0,4%-იან მოსაკრებელს გარიგების თანხიდან კანონით დადგენილ შემთხვევებში.

მალტაზე არ არის კლასიკური ყოველწლიური ქონების გადასახადი და საერთო გადასახადი ქონებრივ მდგომარეობაზე. ადგილობრივი უძრავი ქონების გაყიდვისას ნაზარდზე ჩვეულებრივი გადასახადის ნაცვლად უფრო ხშირად მოქმედებს საბოლოო გადასახადი გასხვისების ფასიდან. სტანდარტული განაკვეთი ბევრ შემთხვევაში შეადგენს 8%-ს, ძველი ობიექტების ნაწილისთვის — 10%-ს; არსებობს სპეციალური განაკვეთები და გამონაკლისები.

ამიტომ ყოველწლიური გადასახადის სვეტში ნულოვანი სტრიქონი არ ნიშნავს ინვესტიციის ნულოვან საგადასახადო ღირებულებას.

შვეიცარია და ნიდერლანდები სხვა მოდელს იყენებენ

შვეიცარიაში გადასახადი წმინდა ქონებრივ მდგომარეობაზე მოქმედებს კანტონებისა და მუნიციპალიტეტების დონეზე. ფედერალური გადასახადი ქონებაზე არ არსებობს. მაქსიმალური ჯამური განაკვეთი ძლიერ არის დამოკიდებული საცხოვრებელ ადგილზე და იმყოფება დაახლოებით 0,1–0,87%-ის დიაპაზონში. უძრავი ქონება შედის ქონების გაანგარიშებაში, ხოლო ვალები ნაწილდება და იქვითება დადგენილი წესებით.

შვეიცარიული უძრავი ქონების გაყიდვიდან ნაზარდი იბეგრება კანტონალურ დონეზე. ამიტომ ორ იდენტურ ინვესტიციას სხვადასხვა კანტონში შეიძლება ჰქონდეს საგრძნობლად განსხვავებული შედეგი.

ნიდერლანდები ფორმალურად არ იყენებს კლასიკურ გადასახადს წმინდა ქონებაზე. საინვესტიციო აქტივები ხვდება Box 3-ში — დანაზოგებისა და ინვესტიციების საანგარიშო შემოსავლიანობის დაბეგვრის სისტემაში. 2026 წელს პირადი დაუბეგრავი ზღვარი შეადგენს €59 357-ს, ხოლო გათვლილი შემოსავალი იბეგრება 36%-იანი განაკვეთით. გარდამავალი სისტემა აგრძელებს მოქმედებას უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილებების გათვალისწინებით: გადასახადის გადამხდელს შეუძლია დაამტკიცოს უფრო დაბალი ფაქტობრივი შემოსავლიანობა, თუ ის საანგარიშოზე დაბალია.

საინვესტიციო უძრავი ქონება ნიდერლანდებში ტიპურ კერძო სცენარში განეკუთვნება Box 3-ის აქტივებს. არა საკუთარი საცხოვრებლად განკუთვნილი ობიექტის შეძენისას 2026 წლიდან მოქმედებს საკუთრების უფლების გადაცემის გადასახადი 8%.

სად იხდის ინვესტორი მეტს

ერთიანი პასუხი მთელი ევროპისთვის არ არსებობს, რადგან შედეგი დამოკიდებულია იმაზე, თუ კონკრეტულად რას ვადარებთ.

ძალიან მაღალი აქტიური შემოსავლის მქონე ადამიანისთვის ზედა განაკვეთები ყველაზე მაღალია დანიაში, საფრანგეთში, ავსტრიაში, ესპანეთში, ბელგიასა და პორტუგალიაში. უძრავი ქონების დიდი პორტფელის მფლობელისთვის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია საფრანგეთი და ესპანეთი: იქ შემოსავლისა და ობიექტის გადასახადს ემატება მსხვილი ქონების დაბეგვრის მექანიზმები. შვეიცარია ყოველწლიურად ბეგრავს წმინდა ქონებას კანტონალურ დონეზე, ხოლო პორტუგალია იყენებს დამატებით AIMI-ს უძრავი ქონების მსხვილ მფლობელობებზე.

ხანგრძლივი ჰორიზონტის მქონე კერძო ინვესტორისთვის გერმანია და იტალია შეიძლება უფრო რბილი აღმოჩნდეს გასვლისას ფლობის დადგენილი ვადის შემდეგ გათავისუფლების წყალობით. საქართველო განეკუთვნება უფრო მსუბუქ რეჟიმებს: 5% საცხოვრებლის გაქირავებაზე, შეძენისას ცალკე გადასახადის არარსებობა, ორ წელზე მეტი ხნით ფლობის შემდეგ ნაზარდის გათავისუფლება და ახალი ზღვარი GEL 100 ათასი ქონების გადასახადისთვის. კვიპროსი და მალტა უფრო მსუბუქია ობიექტზე ყოველწლიური ეროვნული გადასახადით, მაგრამ გაყიდვა რჩება დასაბეგრ მოვლენად. საბერძნეთი 2026 წელს გამოირჩევა უძრავი ქონების ნაზარდზე გადასახადის დროებითი შეჩერებით.

ამიტომ კითხვას „სად არის ყველაზე მაღალი გადასახადები ევროპაში“ რამდენიმე სწორი პასუხი აქვს. ხელფასისთვის ეს არის ქვეყნების ერთი ჯგუფი, დიდი ქონებრივი პორტფელისთვის — მეორე, ობიექტის ხუთი ან ათი წლის შემდეგ გაყიდვისთვის — მესამე.

რეზიდენტი და არარეზიდენტი განსხვავებულად იხდიან

საგადასახადო რეზიდენტობას შეუძლია მთლიანად შეცვალოს გაანგარიშება. რეზიდენტი ჩვეულებრივ აცხადებს მსოფლიო შემოსავალს და ზოგიერთ ქვეყანაში მსოფლიო აქტივებს. არარეზიდენტი უფრო ხშირად იბეგრება მხოლოდ ქვეყნის შიგნით არსებული შემოსავლითა და ქონებით, მაგრამ უძრავი ქონების გაყიდვის წესები შეიძლება ცალკე იყოს.

დამატებით შრეს ქმნის ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილების შესახებ შეთანხმებები. ისინი განსაზღვრავენ, რომელ ქვეყანას აქვს უფლება დაბეგროს გაქირავება ან ნაზარდი და რა მეთოდით ჩაუთვლის მეორე ქვეყანა უკვე გადახდილ გადასახადს.

ამიტომ €500 ათასის ღირებულების ერთმა ბინამ შეიძლება განსხვავებული წმინდა შემოსავლიანობა მისცეს ორ მესაკუთრეს ერთნაირი გაქირავების პირობებში, თუ ისინი სხვადასხვა სახელმწიფოს საგადასახადო რეზიდენტები არიან.

უძრავი ქონების მფლობელს ფლობის სრული ღირებულება სჭირდება

ობიექტის შეძენისას საკმარისი არ არის მხოლოდ საშემოსავლო გადასახადის ან ნაზარდზე ერთი განაკვეთის შედარება. მოდელში უნდა შევიდეს გადასახადი შეძენისას, ობიექტის ყოველწლიური გადასახადი, გადასახადი გაქირავებაზე, შესაძლო გადასახადი ქონებრივ მდგომარეობაზე, მუნიციპალური გადასახდელები და გადასახადი გაყიდვისას.

ეს ჯამი ხსნის, თუ რატომ გარდაიქმნება ერთნაირი მთლიანი შემოსავლიანობა გერმანიაში, პორტუგალიაში, კვიპროსზე თუ საფრანგეთში განსხვავებულ წმინდა შედეგად.

საინვესტიციო გადაწყვეტილებისთვის უფრო სასარგებლოა არა „ევროპაში ყველაზე დაბალი განაკვეთის“ ძებნა, არამედ კონკრეტული სცენარის გათვლა: მფლობელის საგადასახადო რეზიდენტობა, ობიექტის ფასი და ტიპი, მოსალოდნელი გაქირავება, ფლობის ვადა და გამოსვლის მეთოდი.

მიიღეთ კონსულტაცია უძრავ ქონებაში ინვესტიციების შესახებ International Investment-ის ექსპერტებისგან

FAQ: გადასახადები ევროპაში 2026 წელს

სად არის ყველაზე მაღალი გადასახადები შემოსავლებზე ევროპაში?

Tax Foundation-ის შედარების ევროპულ ქვეყნებს შორის ყველაზე მაღალი მაქსიმალური განაკვეთები 2026 წელს მოქმედებს დანიაში, საფრანგეთში, ავსტრიაში, ესპანეთში, ბელგიასა და პორტუგალიაში. სოციალური შენატანები ამ მაჩვენებელში არ შედის.

ევროპის რომელ ქვეყნებშია გადასახადი ქონებრივ მდგომარეობაზე?

კლასიკური ან მასთან მიახლოებული გადასახადი წმინდა ქონებრივ მდგომარეობაზე მოქმედებს ესპანეთსა და შვეიცარიაში. საფრანგეთში IFI გამოიყენება მხოლოდ მსხვილ უძრავ ქონებაზე. პორტუგალიას არ გააჩნია საერთო გადასახადი წმინდა ქონებაზე, მაგრამ კრებს AIMI-ს გარკვეული უძრავი ქონების მსხვილი პორტფელებიდან.

სად არ არის საერთოეროვნული ყოველწლიური გადასახადი უძრავ ქონებაზე?

კვიპროსმა გააუქმა ეროვნული ყოველწლიური გადასახადი უძრავ ქონებაზე, ხოლო მალტაზე არ არის კლასიკური პერიოდული ეროვნული ქონების გადასახადი. ადგილობრივი მოსაკრებლები და გადასახადები შეძენის ან გაყიდვისას ამასთანავე ნარჩუნდება.

სად ამცირებს ფლობის ხანგრძლივი ვადა გადასახადს გაყიდვისას?

გერმანიაში უძრავი ქონების კერძო გაყიდვა ათ წელზე მეტი ხნით ფლობის შემდეგ ჩვეულებრივ თავისუფლდება ნაზარდის გადასახადისგან. იტალიაში ბევრი კერძო გაყიდვა თავისუფლდება ხუთ წელზე მეტი ხნით ფლობის შემდეგ.

არის თუ არა უძრავი ქონების გაყიდვაზე გადასახადი საბერძნეთში 2026 წელს?

ბერძნული უძრავი ქონების გაყიდვისას კაპიტალის ნაზარდის დაბეგვრა შეჩერებულია 2026 წლის ბოლომდე. სხვა გადასახადები და მოსაკრებლები გარიგებაზე ნარჩუნდება.

იხდის თუ არა არარეზიდენტი იგივე გადასახადებს, რასაც რეზიდენტი?

ყოველთვის არა. რეზიდენტები უფრო ხშირად იბეგრებიან მსოფლიო შემოსავლიდან და აქტივებიდან, არარეზიდენტები — ადგილობრივი წყაროებიდან და უძრავი ქონებიდან. შედეგი ასევე დამოკიდებულია ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილების შესახებ შეთანხმებაზე.

რა გადასახადებს იხდის უძრავი ქონების მფლობელი საქართველოში?

ფიზიკური პირისთვის საცხოვრებლის გაქირავება შეიძლება დაიბეგროს 5%-იანი განაკვეთით გამოქვითვების გარეშე. საცხოვრებლის გაყიდვიდან მიღებული დასაბეგრი ნაზარდი ასევე იბეგრება 5%-იანი განაკვეთით, ხოლო ორ წელზე მეტი ხნით ფლობის შემდეგ ჩვეულებრივ თავისუფლდება. 2026 წლის 30 სექტემბრიდან ქონება, მიწის გარდა, გათავისუფლებულია გადასახადისგან GEL 100 ათასამდე ოჯახური შემოსავლისას; ზღვარს ზემოთ მოქმედებს საბაზრო ღირებულების 0,8–1% განაკვეთი. საკუთრების უფლების გადაცემაზე ცალკე გადასახადი და ბაჟი არ არის.

შეიძლება თუ არა საქართველოში გადასახადების გაზრდა რეფერენდუმის გარეშე?

ყოველთვის არა. ახალი საერთო-სახელმწიფოებრივი გადასახადისთვის ან მოქმედი განაკვეთის ზედა ზღვრის გაზრდისთვის ზოგად შემთხვევაში საჭიროა რეფერენდუმი. გამონაკლისი დაშვებულია აქციზისთვის; გარდა ამისა, მთავრობას შეუძლია დროებით გაზარდოს გადასახადები მაქსიმუმ სამი წლით რეფერენდუმის გარეშე, ხოლო განაკვეთების შეცვლა შესაძლებელია უკვე დადგენილი ზღვრის ფარგლებში. ქონების გადასახადი რეგულირდება ცალკე.

შვეიცარია უცხოელი მყიდველებისთვის უძრავი ქონების შეძენაზე შეზღუდვებს ამკაცრებს

Tue, 06 Oct 2026 12:20:18 +0300

შვეიცარია უცხოელი მყიდველებისთვის უძრავი ქონების შეძენის პირობების გამკაცრებას გეგმავს. ეროვნულმა საბჭომ მხარი დაუჭირა ინიციატივას, რომელიც შესაძლოა საცხოვრებელ, საკურორტო და კომერციულ ობიექტებს შეეხოს. რეფორმას შეუძლია საგრძნობლად შეზღუდოს უცხოელი ინვესტორების შესაძლებლობები ადგილობრივ ბაზარზე.

რისი ყიდვა შეუძლიათ უცხოელებს შვეიცარიაში

უცხოელი მყიდველების შესაძლებლობები უპირველეს ყოვლისა დამოკიდებულია საცხოვრებელ ადგილზე, პასპორტსა და ობიექტის ტიპზე. ევროკავშირისა და ევროპის თავისუფალი ვაჭრობის ასოციაციის (EFTA) წევრი ქვეყნების მოქალაქეები, რომლებიც ფაქტობრივად ცხოვრობენ შვეიცარიაში, უძრავი ქონების შეძენის კანონმდებლობით არ ითვლებიან უცხოელ არარეზიდენტებად. ანალოგიური რეჟიმი მოქმედებს სხვა სახელმწიფოების წარმომადგენლებზეც C კატეგორიის მუდმივი ბინადრობის ნებართვით.

ევროკავშირისა და EFTA-ს ფარგლებს გარეთ მყოფი ქვეყნების მოქალაქეებს, რომლებიც ცხოვრობენ შვეიცარიაში, მაგრამ არ აქვთ C ნებართვა, ამჟამად შეუძლიათ სპეციალური თანხმობის გარეშე შეიძინონ სახლი ან ბინა თავიანთი ფაქტობრივი საცხოვრებელი ადგილის მიხედვით. ობიექტი უნდა გამოიყენებოდეს როგორც ძირითადი საცხოვრებელი და გაფორმდეს უშუალოდ მფლობელზე. მისი მესამე პირებზე გაქირავება დაუშვებელია.

საზღვარგარეთ მყოფი მყიდველებისთვის შესაძლებლობები გაცილებით ვიწროა. ჩვეულებრივი საცხოვრებელი ქონების თავისუფლად შეძენა საინვესტიციო ობიექტად გასაქირავებლად შეუძლებელია. ცალკეული პირობებია გათვალისწინებული საკურორტო უძრავი ქონებისთვის, მეორე საცხოვრებლისთვის და ბიზნესისთვის გამოყენებული ფართებისთვის.

ვის სჭირდება ნებართვა უძრავი ქონების შესაძენად

შვეიცარიაში უძრავი ქონების შესაძენად ნებართვა პირველ რიგში უცხოელ არარეზიდენტებს სჭირდებათ. მათ რიცხვს მიეკუთვნებიან უცხოელები, რომლებიც არ ცხოვრობენ რესპუბლიკის ტერიტორიაზე, ასევე ევროკავშირისა და EFTA-ს არაწევრი ქვეყნების მოქალაქეები, რომლებიც აქ C კატეგორიის მუდმივი ბინადრობის ნებართვის გარეშე იმყოფებიან.

შეზღუდვები მოქმედებს ბიზნესისთვისაც. მათ ექვემდებარებიან უცხოური კომპანიები, ასევე შვეიცარიაში რეგისტრირებული სტრუქტურები, თუ ისინი ფაქტობრივად უცხოური კონტროლის ქვეშ იმყოფებიან. კანონი ითვალისწინებს წილებს კაპიტალში, ხმების განაწილებასა და დაფინანსების გარკვეულ ფორმებს.

კონკრეტულ გარიგებაზე გადაწყვეტილებას იღებს იმ კანტონის უფლებამოსილი ორგანო, სადაც ობიექტი მდებარეობს. სწორედ ის ადგენს, საჭიროა თუ არა ნებართვა და არსებობს თუ არა კანონით გათვალისწინებული საფუძველი მის გასაცემად. დამატებითი რეგიონული შეზღუდვები განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მეორე ან საკურორტო საცხოვრებლის შეძენისას.

როგორ ზღუდავს შვეიცარია უცხოელ მყიდველებს

ძირითადი შეზღუდვები განმტკიცებულია უცხოელების მიერ უძრავი ქონების შეძენის შესახებ ფედერალურ კანონში, რომელიც ფართოდ არის ცნობილი როგორც Lex Koller. მისი ამოცანაა — გააკონტროლოს შვეიცარიული უძრავი ქონების უცხოურ მფლობელობაში გადასვლა. კანონმდებლობა აერთიანებს სანებართვო რეჟიმსა და გამონაკლისებს მყიდველებისა და ობიექტების ცალკეული კატეგორიებისთვის.

რეგულირება ვრცელდება არა მხოლოდ სახლის, ბინის ან მიწის ნაკვეთის პირდაპირ შეძენაზე. გარკვეულ შემთხვევებში მხედველობაში მიიღება წილები კომპანიებსა და ფონდებში, ობიექტებით სარგებლობის უფლებები და სხვა გარიგებები, რომლებიც ინვესტორს ფაქტობრივად მესაკუთრის მდგომარეობას ანიჭებს. ამის წყალობით შეზღუდვები შეიძლება გამოყენებულ იქნას მაშინაც, როდესაც უცხოელი მყიდველი ობიექტს პირდაპირ თავის სახელზე არ აფორმებს.

ამასთან, Lex Koller არ აწესებს საერთო აკრძალვას უცხოელებისთვის. ზოგიერთი გარიგება მოითხოვს ნებართვას, სხვები დასაშვებია მის გარეშე. მაგალითად, ცალკე რეჟიმი მოქმედებს სამეწარმეო საქმიანობისთვის მუდმივად გამოყენებულ უძრავ ქონებაზე, ქვეყანაში მცხოვრები უცხოელების ძირითად საცხოვრებელზე და სასაზღვრო მუშაკების მიერ შეძენილ ზოგიერთ ობიექტზე.

Lex Koller 2026: რის შეცვლას გეგმავენ

2026 წლის 22 სექტემბერს ეროვნულმა საბჭომ მხარი დაუჭირა კანონმდებლობის გამკაცრების ინიციატივას. მას ხმა მისცა 123 დეპუტატმა, წინააღმდეგი იყო 54. წინადადება ეხება ძირითად და მეორე საცხოვრებელს, საკურორტო უძრავ ქონებას, მრავალბინიან სახლებსა და კომერციულ ობიექტებს. შემდგომი გადაწყვეტილება კანტონების საბჭომ უნდა მიიღოს.

ამასთან, საუბარი ჯერ არ არის ძალაში შესულ აკრძალვაზე. საპარლამენტო ინიციატივა გადის საკანონმდებლო პროცედურას, ხოლო შესაძლო შეზღუდვების საბოლოო პარამეტრები შესაძლოა კიდევ შეიცვალოს.

ფედერალურმა საბჭომ ასევე მოამზადა Lex Koller-ის საკუთარი რეფორმა. პროექტი წარმოდგენილი იყო 2026 წლის 15 აპრილს და გაიგზავნა კონსულტაციებზე 15 ივლისამდე. მთავრობამ შესთავაზა კონტროლის გაძლიერება ერთდროულად რამდენიმე მიმართულებით: მესამე ქვეყნების მოქალაქეთა ძირითადი საცხოვრებელი, კომერციული უძრავი ქონება, საკურორტო ობიექტები და ინვესტიციები ფონდებისა და კომპანიების მეშვეობით.

ევროკავშირისა და EFTA-ს არაწევრი სახელმწიფოების მოქალაქეებისთვის ერთ-ერთი მთავარი წინადადება ძირითად საცხოვრებელს უკავშირდება. ამჟამად შვეიცარიაში მცხოვრებ უცხოელს დადგენილი პირობების დაცვით შეუძლია ასეთი ობიექტის ნებართვის გარეშე შეძენა. მთავრობა გვთავაზობს შეთანხმების სავალდებულო გახდომას. თუ მფლობელი შემდგომში დატოვებს ქვეყანას, უძრავი ქონება ორ წელიწადში უნდა გაიყიდოს.

კომერციული უძრავი ქონება და ფონდები უცხოელებისთვის

შვეიცარიის კომერციული უძრავი ქონების ბაზარი ამჟამად საცხოვრებელთან შედარებით უფრო რბილად რეგულირდება. უცხოელ არარეზიდენტს შეუძლია სპეციალური ნებართვის გარეშე შეიძინოს ობიექტი, რომელიც მუდმივად გამოიყენება სამეურნეო საქმიანობისთვის: ოფისი, მაღაზია, სავაჭრო ცენტრი, სასტუმრო, რესტორანი, საწყობი, საწარმოო ან სხვა ფართი ბიზნესისთვის.

მესაკუთრისთვის სავალდებულო არ არის თავად იმუშაოს შეძენილ შენობაში. მოქმედი ნორმები იძლევა შესაძლებლობას, კომერციული ობიექტი შეძენილ იქნას როგორც ინვესტიცია და გაქირავდეს კომპანიაზე ან მეწარმეზე. ამასთან, ჩვეულებრივი ბინები ან მრავალბინიანი სახლები არ ხდება კომერციული უძრავი ქონება მხოლოდ იმიტომ, რომ იჯარიდან შემოსავალი მოაქვს.

ფედერალური საბჭოს რეფორმამ უნდა გამიჯნოს ფართის შეძენა საკუთარი ბიზნესისთვის და დაბანდება მხოლოდ საიჯარო შემოსავლის მიზნით. პირველი ვარიანტის შენარჩუნება იგეგმება, მეორის კი — შეზღუდვა უცხოელი არარეზიდენტებისთვის. თუ ასეთი ნორმა მიღებული იქნება, უცხოელ ინვესტორებს გაურთულდებათ საოფისე, სავაჭრო და სხვა კომერციული შენობების შეძენა შემდგომი გაქირავებისთვის.

ცვლილებები ეხება საინვესტიციო ინსტრუმენტებსაც. მთავრობა გვთავაზობს უცხოელებისთვის საცხოვრებელი უძრავი ქონების კომპანიების ცალკეული აქციების, უძრავი ქონების ფონდების რეგულარულად ვაჭრობადი წილებისა და უძრავი ქონების SICAV-ების აქციების შეძენის შეზღუდვას. ამგვარად, რეფორმა ეხება არა მხოლოდ შენობების პირდაპირ შეძენას, არამედ ბაზარზე წვდომას ფინანსური სტრუქტურების მეშვეობითაც.

საკურორტო და საცხოვრებელი უძრავი ქონება შვეიცარიაში

შვეიცარიის საკურორტო საცხოვრებელი უკვე ახლა მიეკუთვნება ყველაზე მკაცრად რეგულირებად კატეგორიებს. უცხოელ არარეზიდენტს შეუძლია დასასვენებელი სახლის ან ბინის ყიდვა მხოლოდ იმ კანტონებსა და მუნიციპალიტეტებში, სადაც ასეთი გარიგებები დაშვებულია. შესაძენად საჭიროა შეთანხმება, ხოლო ობიექტების რაოდენობა იზღუდება ყოველწლიური კვოტებით.

ჩვეულებრივ, ერთ ოჯახს შეუძლია ჰქონდეს მხოლოდ ერთი ასეთი ობიექტი. სუფთა საცხოვრებელი ფართობის სტანდარტული ზღვარი შეადგენს 200 კვ. მ-ს, ხოლო ნაკვეთის ცალკე მდგომი სახლისთვის — 1 000 კვ. მ-ს. ცალკეულ შემთხვევებში ხელისუფლებამ შესაძლოა უფრო დიდი ფართობის ნებართვა გასცეს. საკურორტო საცხოვრებლის მოკლე ვადით გაქირავება დასაშვებია, მაგრამ ის არ უნდა გადაიქცეს მუდმივი იჯარის ობიექტად.

ფედერალური საბჭო გვთავაზობს კვოტების შემცირებას და გადაყიდვის წესების შეცვლას. ამჟამად საკურორტო ობიექტის გადასვლა ერთი უცხოელი მფლობელიდან მეორეზე გარკვეულ პირობებში არ ამცირებს კანტონალურ ლიმიტს. შემოთავაზებული სქემით, უცხოელის მიერ ყოველი ახალი შეძენა უნდა აღირიცხოს კვოტაში, რასაც შეუძლია დამატებით შეამციროს მიწოდება.

მეორე საცხოვრებელთან დაკავშირებული გარიგებები შვეიცარიაში განსხვავებულად რეგულირდება. უცხოელ არარეზიდენტს შეუძლია მიიღოს მისი შეძენის ნებართვა, თუ ასეთი შესაძლებლობა გათვალისწინებულია კანტონალური კანონმდებლობით და მყიდველს აქვს განსაკუთრებით მჭიდრო კავშირები კონკრეტულ ადგილთან. ჩვეულებრივი დასასვენებელი მოგზაურობები, ნათესავების ყოლა ან სწავლა ამისთვის საკმარისი არ არის.

ცალკე ვითარებაა მრავალბინიანი სახლების შემთხვევაში. საცხოვრებელი შენობის შეძენა საიჯარო შემოსავლის მისაღებად არ ექცევა კომერციული უძრავი ქონების გამონაკლისში. უცხოელი არარეზიდენტისთვის ასეთი ინვესტიციები უკვე შეზღუდულია, ხოლო ეროვნული საბჭოს სექტემბრის ინიციატივა პირდაპირ ითვალისწინებს მრავალბინიანი ობიექტების რეჟიმის შემდგომ გამკაცრებას.

უძრავი ქონება შვეიცარიაში და ბინადრობის ნებართვის უფლება

სახლის, ბინის ან სხვა ობიექტის შეძენა უცხოელს ქვეყანაში ცხოვრების ავტომატურ უფლებას არ ანიჭებს. საკუთრების ფლობა და შვეიცარიის ბინადრობის ნებართვის მიღება ცალ-ცალკე რეგულირდება. გარიგების მაღალი ღირებულებაც კი თავისთავად არ წარმოადგენს რეზიდენტობის საფუძველს, აუცილებელია საიმიგრაციო კანონმდებლობის მოთხოვნებთან შესაბამისობა.

შვეიცარიული სისტემა განსხვავდება ზოგიერთი სახელმწიფოს პროგრამებისგან, სადაც საცხოვრებელ ან კომერციულ ობიექტებში ინვესტიციები ლეგალიზაციისთვის გამოიყენება. აქ მოქალაქეობა, საცხოვრებელი ადგილი და ნებართვის კატეგორია განსაზღვრავს, რომელი ნორმები გამოიყენება გარიგებაზე და იქნება თუ არა საჭირო შეთანხმება Lex Koller-ის მიხედვით. ეს მნიშვნელოვანია მათთვის, ვინც კაპიტალდაბანდებას ერთდროულად განიხილავს როგორც ინვესტიციას და გადასვლის გეგმის ნაწილს. თავად ობიექტის შეძენის ფაქტი არ წყვეტს ლეგალური ყოფნის საკითხს, ხოლო Lex Koller-ის შესაძლო გამკაცრებამ შესაძლოა დამატებით შეამციროს არჩევანი არარეზიდენტებისთვის.

International Investment-ის ანალიტიკოსების შეფასებით, რეფორმა აძლიერებს გამიჯვნას საინვესტიციო შესაძლებლობებსა და საიმიგრაციო უფლებებს შორის. უცხოელი მყიდველებისთვის იზრდება გარიგების პირობების, კანტონალური მოთხოვნებისა და საკუთარი სამართლებრივი სტატუსის წინასწარი შემოწმების მნიშვნელობა. თუ შემოთავაზებული ზომები მიღებული იქნება, განსაკუთრებული ყურადღებით მოუწევთ საცხოვრებელ, საკურორტო და კომერციულ სეგმენტებში დაბანდებების შეფასება.

FAQ

შეუძლია თუ არა უცხოელს უძრავი ქონების ყიდვა შვეიცარიაში?

დიახ. თუმცა პირობები დამოკიდებულია მოქალაქეობაზე, საცხოვრებელ ადგილსა და ობიექტის კატეგორიაზე. უცხოელი არარეზიდენტებისთვის მრავალი გარიგება კანტონალური ორგანოების ნებართვას საჭიროებს.

შესაძლებელია თუ არა შვეიცარიაში უძრავი ქონების ყიდვა ბინადრობის ნებართვის გარეშე?

დიახ, ცალკეულ შემთხვევებში. უცხოელ არარეზიდენტებს დადგენილი წესების დაცვით შეუძლიათ შეიძინონ, მაგალითად, საკურორტო და კომერციული ობიექტები. ჩვეულებრივი საცხოვრებლის ყიდვის შესაძლებლობები გაცილებით ვიწროა.

შეუძლია თუ არა უცხოელს ბინის ყიდვა გასაქირავებლად?

ჩვეულებრივი საცხოვრებელი, რომელიც მხოლოდ საიჯარო შემოსავლის მისაღებად არის შეძენილი, არ მიეკუთვნება უცხოელი არარეზიდენტებისთვის თავისუფლად ხელმისაწვდომ კომერციულ უძრავ ქონებას. ასეთი ინვესტიციები არსებითად შეზღუდულია.

რა არის Lex Koller?

Lex Koller — ფედერალური კანონმდებლობის გავრცელებული სახელწოდებაა, რომელიც არეგულირებს უცხოელების მიერ შვეიცარიული უძრავი ქონების შეძენას. ის განსაზღვრავს, რა შემთხვევებშია საჭირო ნებართვა და რა გამონაკლისები მოქმედებს ობიექტებისა და მყიდველების სხვადასხვა კატეგორიისთვის.

იძლევა თუ არა შვეიცარიაში უძრავი ქონების ყიდვა ბინადრობის ნებართვის უფლებას?

არა. უძრავი ქონების ფლობა თავისთავად არ წარმოადგენს ბინადრობის ნებართვის მიღების საფუძველს.

აუკრძალა თუ არა შვეიცარიამ უცხოელებს უძრავი ქონების ყიდვა 2026 წელს?

არა. ეროვნულმა საბჭომ მხარი დაუჭირა Lex Koller-ის გამკაცრებას, ხოლო ფედერალურმა საბჭომ მოამზადა რეფორმის საკუთარი პროექტი, თუმცა ახალი შეზღუდვები 2026 წლის 6 ოქტომბრის მდგომარეობით ჯერ ძალაში არ შესულა.

iPhone-ის ინდექსი: სად არის სმარტფონები ყველაზე ძვირი და იაფი

Mon, 05 Oct 2026 12:55:46 +0300

სერვისმა iPhone Prices Info-მ 2026 წლის 1 ოქტომბერს Apple-ის სმარტფონების ფასების საერთაშორისო რეიტინგი განაახლა. კვლევაში 41 ქვეყანა შევიდა, შესადარებლად კი 256 GB მეხსიერების მქონე 18 Pro მოდელი გამოიყენეს. ეროვნულ ვალუტებში არსებული ფასები აშშ დოლარში გადაიყვანეს, რათა ყველაზე ძვირი და ხელმისაწვდომი ბაზრები გამოევლინათ.

სად ღირს Apple-ის სმარტფონები ყველაზე იაფად

iPhone 18 Pro-ზე ყველაზე დაბალი ფასი აშშ-ში დაფიქსირდა — $1 199. მეორე ადგილზეა კანადა $1 231-ით, ხოლო მესამე პოზიციას მალაიზია იკავებს — $1 348. ყველაზე ხელმისაწვდომი ბაზრების ხუთეულში ასევე შევიდნენ არაბთა გაერთიანებული საამიროები, სადაც მოწყობილობა $1 388 ღირს, და იაპონია — $1 397.

შემდეგ მოდის ტაივანი $1 407-ით, შვეიცარია — $1 436 და ახალი ზელანდია — $1 437. ტაილანდში მოდელი $1 456-ად არის შეფასებული, ავსტრალიაში — $1 459-ად, ხოლო სამხრეთ კორეაში — $1 468-ად. ამ ჯგუფის უმეტეს ქვეყნებს შორის სხვაობა მხოლოდ რამდენიმე ათეულ დოლარს შეადგენს.

სინგაპური, ჩინეთი, ვიეტნამი და ფილიპინები ასევე შედიან შედარებით იაფი ბაზრების რიცხვში. იქ მოდელის ღირებულება $1 486-დან $1 514-მდე დიაპაზონშია. შედეგად, ყველაზე დაბალი ფასების მქონე ქვეყნების უმეტესობა აზიაში და აზია-წყნარი ოკეანის რეგიონშია თავმოყრილი.

სად ღირს iPhone 18 Pro ყველაზე ძვირად

რეიტინგში ყველაზე ძვირ ბაზრად თურქეთი დასახელდა. 256 GB-იანი iPhone 18 Pro აქ 137 999 ლირა ღირს, რაც 1 ოქტომბრის კურსით $2 814-ის ექვივალენტურია. ეს მაქსიმალური მაჩვენებელია კვლევაში შესულ 41 ქვეყანას შორის.

მეორე ადგილს ბრაზილია იკავებს, სადაც მოდელის გადაანგარიშებული ფასი $2 307-ს აღწევს. შემდეგ მოდის რუსეთი — $2 091 და პაკისტანი — $2 036. ამგვარად, ერთდროულად ოთხ ქვეყანაში ფასი $2 000-ს აჭარბებს, ამასთან სხვაობა თურქეთსა და ბრაზილიას შორის $500-ზე მეტია.

ყველაზე ძვირი ბაზრების ხუთეულს ეგვიპტე ასრულებს — $1 924. აქაც კი სმარტფონი $725-ით უფრო ძვირია, ვიდრე აშშ-ში, სადაც რეიტინგში მინიმალური ფასი ($1 199) დაფიქსირდა. კვლევის უკიდურეს მაჩვენებლებს შორის სხვაობა $1 615-ს აღწევს.

რა ღირს iPhone 18 Pro სხვა ქვეყნებში

უკიდურესი მაჩვენებლების მიღმა ფასების სხვაობა საგრძნობლად მცირდება. ბაზრების უმეტესობაში iPhone 18 Pro 256 GB $1 500-დან $1 700-მდე ღირს, ამიტომ ქვეყნებს შორის სხვაობა უკვე არა ათასობით, არამედ ათობით და ასობით დოლარით იზომება.

დიაპაზონის ქვედა ზღვართან ახლოს არიან ვიეტნამი, ფილიპინები და საუდის არაბეთი. აქ მოდელის შეძენა $1 504-დან $1 520-მდე დაჯდება. დიდ ბრიტანეთში ფასი $1 591-მდე იზრდება, ხოლო პოლონეთში — $1 636-მდე. დასავლეთ ევროპის უმეტეს ქვეყანაში ფასი $1 640–1 680-ის ფარგლებში ნარჩუნდება. გერმანიასა და ავსტრიაში — $1 643, ესპანეთში — $1 666, საფრანგეთში, ნიდერლანდებსა და ბელგიაში — $1 677.

ამ ჯგუფის ზედა ზღვარს მიეკუთვნება იტალია და ირლანდია $1 689 ფასით, ასევე პორტუგალია — $1 700. კოლუმბიაში, ფინეთსა და ინდოეთში მაჩვენებელი ოდნავ მაღალია და $1 709–1 718-ს აღწევს.

რატომ განსხვავდება iPhone-ის ფასები

iPhone-ის საბოლოო ღირებულებაზე გავლენას ახდენს გადასახადები, იმპორტის ბაჟი და ვალუტის კურსები. გარდა ამისა, შედარების პირობები ყველგან ერთნაირი არ არის: ზოგიერთ ქვეყანაში სმარტფონები პირდაპირ Apple Store-ის მეშვეობით იყიდება, ზოგან კი ავტორიზებული რესელერების ან ადგილობრივი მსხვილი გამყიდველების შეთავაზებები გამოიყენება.

აშშ-სა და კანადაში გაყიდვების გადასახადი მითითებულ ფასში არ შედის და შეძენისას ირიცხება. მისი ოდენობა შტატზე ან პროვინციაზეა დამოკიდებული და, iPhone Prices Info-ს მონაცემებით, შეიძლება 15%-ს აღწევდეს. ევროპაში, დიდ ბრიტანეთში, იაპონიაში, ავსტრალიასა და უმეტეს სხვა ქვეყნებში დღგ ან ანალოგიური გადასახადი უკვე შედის საცალო ფასში.

საერთაშორისო შედარებისთვის ეროვნულ ვალუტებში ფასები გადაანგარიშდა აშშ დოლარში 2026 წლის 1 ოქტომბრის საბაზრო კურსით. საბოლოო მაჩვენებლები შეიძლება შეიცვალოს ვალუტის რყევების კვალდაკვალ. სერვისი ასევე აღნიშნავს, რომ ბანკის კურსი და საკომისიოები საზღვარგარეთ გადახდისას შესაძლოა განსხვავდებოდეს რეიტინგში გამოყენებული მნიშვნელობებისგან.

კიდევ ერთი ფაქტორი ფასების წყაროა. იქ, სადაც Apple-ის ოფიციალური ონლაინ-მაღაზია ფუნქციონირებს, გათვალისწინებულია მოწყობილობების ღირებულება მწარმოებლისგან. Apple Store-ის არმქონე ბაზრებზე გამოყენებულია რესელერების შეთავაზებები, ამიტომ ასეთი მაჩვენებლები ყოველთვის არ არის სრულად შესადარისი კომპანიის ოფიციალურ ფასებთან.

საბინაო ბაზარზე ბუშტის რისკები 2026: UBS-ის ქალაქების რეიტინგი

Fri, 25 Sep 2026 10:37:25 +0300

შვეიცარიულმა ბანკმა UBS-მა მსოფლიოს 23 მსხვილი ქალაქის საბინაო ბაზარზე ბუშტის რისკები შეაფასა. კვლევაში Global Real Estate Bubble Index 2026 გათვალისწინებულია დისბალანსი უძრავი ქონების ღირებულებას, შემოსავლებსა და საიჯარო განაკვეთებს შორის, ასევე დაკრედიტებისა და მშენებლობის ვითარება. მთლიანობაში რისკები ბოლო წლის განმავლობაში თითქმის არ შეცვლილა, თუმცა ცალკეულ ბაზრებს შორის სხვაობა იზრდება.

მაღალი რისკის ზონა: ციურიხი და ტოკიო

2026 წელს უძრავი ქონების ბაზარზე ბუშტის მაღალი რისკის კატეგორიაში მხოლოდ ორი ქალაქი მოხვდა. დაგროვილი დისბალანსის მიზეზები განსხვავებულია: ერთ შემთხვევაში ბაზარს უკიდურესად შეზღუდული მიწოდება და მდგრადი მოთხოვნა უჭერს მხარს, მეორეში მოწყვლადობა დაკავშირებულია საცხოვრებლის ღირებულების სწრაფ ზრდასა და მისი ხელმისაწვდომობის გაუარესებასთან.

ციურიხი რეიტინგს 1,69 ქულით ლიდერობს. შვეიცარიის უდიდეს ქალაქში ბოლო 20 წლის განმავლობაში საცხოვრებლის რეალური ფასები თითქმის 140%-ით გაიზარდა, ქირა 40%-ით, ხოლო შემოსავლები — 30%-ით. ბოლო ერთი წლის განმავლობაში უძრავი ქონება ინფლაციის გათვალისწინებით კიდევ 4,6%-ით გაძვირდა, მაშინ როცა საიჯარო განაკვეთები 0,6%-ით შემცირდა.

ბაზარს მხარს უჭერს დაბალი საპროცენტო განაკვეთები და მიწოდების მწვავე დეფიციტი. თავისუფალი საცხოვრებლის წილი ნულთან ახლოსაა, ხოლო გასაყიდად გამოტანილი ობიექტების რაოდენობა დაახლოებით ორი მესამედით ნაკლებია, ვიდრე 20 წლის წინ. დასაქმების ზრდის შენელებას მოთხოვნაზე ჯერჯერობით თითქმის არ უმოქმედია, ხელმისაწვდომმა დაფინანსებამ კი შინამეურნეობების სასესხო ტვირთის ზრდას შეუწყო ხელი.

UBS უახლოეს პერიოდში ფასების მნიშვნელოვან კორექციას არ ელის. მოთხოვნას განაპირობებს ქალაქის ძლიერი ეკონომიკა და კვალიფიციური სპეციალისტების შემოდინება, მათ შორის საინფორმაციო ტექნოლოგიებისა და ხელოვნური ინტელექტის სფეროებიდან. ამავდროულად, ბაზარი სულ უფრო მეტად ხდება დამოკიდებული დაბალი განაკვეთების შენარჩუნებაზე. ყიდვის ღირებულებისა და ქირის თანაფარდობა ციურიხში ყველაზე მაღალია კვლევის ყველა ქალაქს შორის.

ტოკიო მეორე ადგილზეა — 1,54 ქულით. შვიდი წლის განმავლობაში რეალური ფასები საცხოვრებელზე 50%-ით გაიზარდა — ორჯერ მეტად, ვიდრე საიჯარო განაკვეთები, და დაახლოებით ხუთჯერ უფრო სწრაფად, ვიდრე შემოსავლები. ბოლო წლის განმავლობაში როგორც უძრავი ქონება, ასევე ქირა ინფლაციის გათვალისწინებით 6%-ით გაძვირდა. რისკის მაჩვენებელი 2025 წელთან შედარებით თითქმის არ შეცვლილა.

მოთხოვნას განაპირობებს ნომინალური შემოსავლების ზრდა, საერთაშორისო მიგრაცია და უცხოელი ინვესტორების ინტერესი ცენტრში მდებარე პრემიუმ კლასის ბინების მიმართ. თუმცა საცხოვრებლის მაღალი ღირებულება ადგილობრივი მყიდველების ნაწილს უკვე აიძულებს გადავიდეს შედარებით ხელმისაწვდომ გარეუბნებში ან ქირის ბაზარზე. UBS-ის ექსპერტები მიიჩნევენ, რომ ტოკიოში ბუმი შესაძლოა ზღვარს უახლოვდებოდეს. დაფინანსების ღირებულების შემდგომი ზრდა შეამცირებს საცხოვრებლის, როგორც ინვესტიციის, მიმზიდველობას და გაზრდის კორექციის ალბათობას.

მომატებული რისკი ხუთ ქალაქში

მომატებული რისკის კატეგორიაში ხუთი ქალაქი შევიდა. ზედა ჯგუფთან ყველაზე ახლოს მაიამი აღმოჩნდა — 1,41 ქულა. ბოლო 15 წლის განმავლობაში აქ უძრავ ქონებაზე რეალური ფასები სამჯერ გაიზარდა, ხოლო შინამეურნეობების შემოსავლები — მხოლოდ 25%-ით. თუმცა წარსული ბუმი უკვე სუსტდება: ერთი წლის განმავლობაში უძრავი ქონება ინფლაციის გათვალისწინებით 1,6%-ით გაიაფდა, ქირა კი — 3,1%-ით. მაღალი განაკვეთები, ძვირი დაზღვევა და ძველი კონდომინიუმების მფლობელთა დამატებითი ხარჯები მოთხოვნას აკავებს. ამავდროულად, კერძო სახლების დეფიციტი და პრემიუმ სეგმენტის მდგრადობა ჯერჯერობით ხელს უშლის ფასების უფრო ფართომასშტაბიან კლებას.

დუბაი შემდეგ პოზიციას იკავებს — 1,16 ქულა. 2025 წელს რეალური ფასების 10%-ზე მეტით ზრდის შემდეგ ბუმი შეწყდა: 2026 წლის შუა პერიოდისთვის საცხოვრებლის ღირებულება წინა მაჩვენებლებს დაუბრუნდა, ხოლო რეალური საიჯარო განაკვეთები შემცირდა. UBS აღნიშნავს, რომ ბუშტის რისკი კვლავ მომატებული რჩება, მიუხედავად ბაზრის გაგრილებისა. ერთ-ერთ მთავარ საფრთხედ რჩება მიწოდების შესაძლო სიჭარბე, თუმცა პროექტების ნაწილი ჭიანურდება. ამასთან, მაღალი საიჯარო ფასები საცხოვრებლის შეძენას შედარებით მიმზიდველს ხდის ძვირი იპოთეკის პირობებშიც კი, ხოლო დუბაის საქმიანი როლი აგრძელებს მოთხოვნის მხარდაჭერას.

სეულმა 1,13 ქულა დააგროვა — აქ რისკები ფასების ახალ ზრდასთან ერთად ძლიერდება. ბოლო ოთხი კვარტალის განმავლობაში უძრავი ქონება ინფლაციის გათვალისწინებით 11%-ით გაძვირდა, რაც კვლევის ყველა ქალაქს შორის მაქსიმალური მაჩვენებელია, ქირამ კი 4,9% მოიმატა. ბაზარმა წინა ვარდნის შემდეგ აღდგენა 2024 წელს დაიწყო და ამჟამად UBS რეიტინგში დისბალანსის ერთ-ერთ ყველაზე თვალსაჩინო ზრდას აფიქსირებს.

ჟენევაში (1,12) ერთ წელიწადში რეალური ფასები 2,7%-ით გაიზარდა, ქირა კი პრაქტიკულად არ შეცვლილა. დაფინანსების დაბალი ღირებულება მოთხოვნას ინარჩუნებს, რის გამოც დისბალანსი კვლავ გროვდება. ბაზრის აშკარა გაგრილება აქ ჯერჯერობით არ შეინიშნება.

ლისაბონი (1,04) მომატებული რისკის ჯგუფს ხურავს. 10 წლის განმავლობაში ამ ქალაქში რეალური ფასები ყოველწლიურად საშუალოდ 6,6%-ით იზრდებოდა, ბოლო ერთი წლის განმავლობაში კი 10,2%-ით მოიმატა. ამან მკვეთრად გააუარესა შეძენის ხელმისაწვდომობა: პორტუგალიის დედაქალაქი უკვე მიეკუთვნება ყველაზე ძვირ ევროპულ ბაზრებს მაცხოვრებლების შემოსავლებთან მიმართებაში.

ზომიერი რისკი: ამსტერდამიდან სინგაპურამდე

ზომიერი რისკის კატეგორიაში მოხვდა ათი ქალაქი 0,54-დან 0,95 ქულამდე შედეგებით. ბოლო წლის განმავლობაში ბევრ მათგანში დაგროვილი დისბალანსი ფასების კორექციასთან ერთად შემცირდა. ამ ფონზე გამოირჩევა მადრიდი და ჰონგ-კონგი, სადაც უძრავი ქონება საგრძნობლად გაძვირდა, რისკები კი გაძლიერდა.

ამსტერდამი ყველაზე ახლოსაა მომდევნო კატეგორიის ზღვართან — 0,95 ქულა. ერთი წლის განმავლობაში ბინები და სახლები ინფლაციის გათვალისწინებით 2%-ით გაიაფდა, ხოლო საიჯარო განაკვეთებმა 2% მოიმატა. წინა ხანგრძლივი ზრდის შემდეგ ბაზარი თანდათან შორდება პიკურ მაჩვენებლებს.

მადრიდში, პირიქით, ინდექსი 0,86 ქულამდე გაიზარდა. უძრავი ქონების რეალური ღირებულება 9%-ით გაიზარდა და მნიშვნელოვნად გაუსწრო ქირას, რომელმაც 2,2%-ით მოიმატა. სწრაფი გაძვირება უკვე ცვლის მოთხოვნის სტრუქტურას: მყიდველების ნაწილი უფრო ხელმისაწვდომ გარეუბნებზე გადაერთო.

ლოს-ანჯელესში (0,69) ფასებმა ინფლაციის გათვალისწინებით 3,2% დაკარგა, ხოლო ქირის განაკვეთებმა — 3,7%. ორივე მაჩვენებლის კლების შემდეგ UBS-ის შეფასება უფრო დაბალი გახდა, ვიდრე 2025 წელს. სიდნეიში (0,68) უძრავი ქონება 4,4%-ით გაიაფდა, ამასთან საიჯარო გადასახადი მხოლოდ 0,6%-ით შემცირდა. გაძვირებული კრედიტები კვლავ ზღუდავს მყიდველთა შესაძლებლობებს და აკავებს მოთხოვნას.

კორექცია გრძელდება გერმანიაშიც. ფრანკფურტმა 0,64 ქულა მიიღო, მიუნხენმა — 0,61. რეალური ფასები ამ ქალაქებში შესაბამისად 3,2%-ით და 3,7%-ით შემცირდა. UBS აღნიშნავს, რომ იპოთეკური განაკვეთების ზრდის შედეგები ობიექტების ღირებულებაში ჯერ სრულად არ ასახულა.

ყველაზე ძლიერი ვარდნა დაფიქსირდა კანადაში. ტორონტომ (0,63) რეალურ მაჩვენებლებში 10,7% დაკარგა, ვანკუვერმა (0,62) — 9,7%, ხოლო საიჯარო განაკვეთები შემცირდა 3,8%-ით და 5%-ით. ჰონგ-კონგში (0,61) წინა ვარდნის შემდეგ სწრაფი აღდგენა დაიწყო. უძრავი ქონება 8,7%-ით გაძვირდა, ქირის საფასური კი — 3,6%-ით. სინგაპურში (0,54) ცვლილებები მცირე იყო: რეალურმა ფასებმა 1% მოიმატა, ქირის განაკვეთები 0,1%-ით შემცირდა. მოწყვლადობის არსებით ზრდას UBS ვერ აფიქსირებს.

დაბალი რისკი: მილანიდან სან-პაულუმდე

დაბალი რისკის კატეგორიაში ექვსი ქალაქი მოხვდა. მათ უმრავლესობაში საცხოვრებლის ღირებულება ბოლო ერთი წლის განმავლობაში შემცირდა ან თითქმის არ შეცვლილა. თუმცა UBS-ის დაბალი შეფასება არ ნიშნავს, რომ უძრავი ქონება ხელმისაწვდომი გახდა. პარიზში, ლონდონსა და ნიუ-იორკში ფასები კვლავ მაღალია მაცხოვრებლების შემოსავლებთან მიმართებაში.

მილანი ზომიერი და დაბალი კატეგორიების ზღვარზეა — 0,50 ქულა. რეალური ფასები 0,4%-ით შემცირდა, ხოლო ქირა — 6,3%-ით. ამასთან, რისკის შეფასება 2025 წელთან შედარებით გაიზარდა. პარიზში (0,33) უძრავი ქონება ინფლაციის გათვალისწინებით 1,6%-ით გაიაფდა, ქირის განაკვეთები — 0,9%-ით. კორექცია უკვე რამდენიმე წელია გრძელდება: ბოლო ათწლეულის განმავლობაში რეალური ფასები ყოველწლიურად საშუალოდ 0,5%-ით მცირდებოდა.

ლონდონი (0,32) ასევე განაგრძობს გაიაფებას. ბოლო წლის განმავლობაში საცხოვრებლის ღირებულება 1,1%-ით შემცირდა, ქირა — 0,5%-ით. ათი წლის განმავლობაში რეალური ფასები ყოველწლიურად საშუალოდ 2,1%-ით მცირდებოდა, თუმცა უძრავი ქონების მაღალი ღირებულება და ძვირი კრედიტები კვლავ სერიოზულ ტვირთს უქმნის მყიდველებს.

ნიუ-იორკში (0,28) ფასები 0,9%-ით შემცირდა, ხოლო საიჯარო განაკვეთებმა, პირიქით, 1,2%-ით მოიმატა. ასეთი დინამიკა ყიდვასა და ქირაობას შორის თანაფარდობას უფრო დაბალანსებულს ხდის, თუმცა საცხოვრებლის ფლობის მიმდინარე ხარჯები კვლავ მაღალია.

სან-ფრანცისკოში ინდექსი ნულს ქვემოთ, −0,02 ქულამდე დაეცა. ბოლო ერთი წლის განმავლობაში საცხოვრებელი ინფლაციის გათვალისწინებით 1,4%-ით გაძვირდა, ხოლო ქირა — ერთბაშად 8,3%-ით, რაც კვლევის სხვა ქალაქებთან შედარებით ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია. UBS ამ დინამიკას მათ შორის ტექნოლოგიური და AI სექტორიდან კაპიტალის შემოდინებას უკავშირებს, რაც განსაკუთრებით შესამჩნევია პრემიუმ სეგმენტში.

ბოლო ადგილი დაიკავა სან-პაულუმ (−0,24), სადაც უძრავი ქონება 0,7%-ით გაიაფდა, ქირის განაკვეთებმა კი 1,1%-ით მოიმატა. ფასებისა და ქირის თანაფარდობა რჩება ერთ-ერთ ყველაზე დაბალ მაჩვენებლად განხილულ ბაზრებს შორის, თუმცა ძვირი კრედიტები ზღუდავს საცხოვრებლის ხელმისაწვდომობას.

საცხოვრებლის შეძენა საშუალო შემოსავლით

მაღალმა ფასებმა და გაძვირებულმა კრედიტებმა საგრძნობლად შეამცირა მყიდველთა შესაძლებლობები. UBS-ის გათვლებით, გამოკვლეული ქალაქების უმეტესობაში საშუალო შემოსავლის მქონე კვალიფიციურ სპეციალისტს უჭირს ცენტრთან ახლოს 60 კვ. მ ფართობის ბინის შეძენა. 2021 წელთან შედარებით ასეთ თანამშრომელს დაახლოებით ერთი მესამედით ნაკლები საცხოვრებელი ფართობის შეძენა შეუძლია.

ყველაზე მძიმე ვითარება ჰონგ-კონგში შეიქმნა, სადაც ბინის შესაძენად დაახლოებით 15 წლიური შემოსავალია საჭირო. ათ წელზე მეტი მუშაობა მოუწევთ ასეთი საცხოვრებლისთვის ასევე ტოკიოში, პარიზში, ლონდონსა და სეულში. შემოსავლებთან მიმართებაში მაღალი დატვირთვა ნარჩუნდება სინგაპურში, ლისაბონში, ციურიხში, ჟენევაში, სან-პაულუში, მიუნხენში, სიდნეიში, მილანსა და ნიუ-იორკში.

ამასთან, ფასისა და შემოსავლის თანაფარდობა სურათის მხოლოდ ნაწილს აჩვენებს. საბოლოო ხარჯები დამოკიდებულია იპოთეკურ განაკვეთებსა და კრედიტის დაფარვის პირობებზე. აშშ-სა და კანადაში უძრავი ქონება შეიძლება ხელფასებთან შედარებით უფრო ხელმისაწვდომად გამოიყურებოდეს, მაგრამ დაფინანსების მაღალი ღირებულება მნიშვნელოვნად ზრდის ყოველთვიურ გადასახადებს.

UBS განსაკუთრებულ ყურადღებას აქცევს ნიუ-იორკს, სიდნეის, სან-პაულუსა და ლონდონს. არსებული განაკვეთების პირობებში ამ ქალაქებში ჩამოყალიბებული ფასების დონის შენარჩუნება მყიდველთა შემოსავლების ხარჯზე სულ უფრო რთული ხდება. შედეგად, საცხოვრებლის ხელმისაწვდომობა უარესდება იქაც კი, სადაც თავად ბუშტის რისკის ინდექსი ზომიერი ან დაბალი რჩება.

სად არის საცხოვრებლის დაქირავება ყიდვაზე მომგებიანი

UBS ადარებს ბინის ღირებულებას ანალოგიური საცხოვრებლის ქირის ხარჯებთან. ეს მაჩვენებელი გვეხმარება შევაფასოთ, რამდენად გამართლებულია ყიდვა ფინანსური თვალსაზრისით. რაც უფრო დიდია სხვაობა, მით უფრო დიდხანს მოუწევს მფლობელს ლოდინი, რათა დაბანდება ობიექტის გაქირავებით ამოიღოს, და მით უფრო დიდია გათვლა უძრავი ქონების შემდგომ გაძვირებაზე.

ყველაზე შესამჩნევი სხვაობა ციურიხში დაფიქსირდა: ბინის ღირებულება მისი 46 წლის ქირის საფასურს შეესაბამება. ჟენევაში ეს მაჩვენებელი 40 წელს აღწევს, ხოლო მიუნხენში, ფრანკფურტსა და ჰონგ-კონგში 30-ს აჭარბებს. ასეთი თანაფარდობისას უძრავი ქონების შეძენის დასაბუთება მხოლოდ გაქირავებიდან მიღებული პოტენციური შემოსავლით რთულია. საინვესტიციო მიმზიდველობა დიდწილად დამოკიდებულია ფასების შემდგომ ზრდაზე ან საპროცენტო განაკვეთების შემცირებაზე.

სრულიად განსხვავებული სურათია სან-პაულუში, დუბაისა და რეიტინგის ამერიკულ ქალაქებში. აქ ყიდვა ქირის საფასურთან შედარებით უფრო იაფი ჯდება. UBS ამას უკავშირებს ქირავნობის ნაკლებად მკაცრ რეგულირებას, მაღალ საპროცენტო განაკვეთებსა და ზოგიერთ ბაზარზე რისკის მომატებულ პრემიას.

სხვაობა ყიდვასა და ქირას შორის საშუალოდ შემცირდა 2022–2023 წლებში, როდესაც განაკვეთების ზრდამ შეცვალა ინვესტორების მოთხოვნები უძრავი ქონების შემოსავლიანობაზე. 2024 წლიდან ეს თანაფარდობა არსებითად არ იცვლება, რადგან განხილული ქალაქების უმეტესობაში ფასები და ქირის გადასახადი მსგავსი ტემპით მოძრაობს. UBS-ის ექსპერტები მიიჩნევენ, რომ არსებული შეფასებების პირობებში ბევრ მეგაპოლისში ყიდვას ფინანსური აზრი აქვს უპირველეს ყოვლისა საცხოვრებლის შემდგომი გაძვირების შემთხვევაში.

ახალი ფაქტორები ცვლის საბინაო ბაზარს

ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ცვლილებად UBS დაგროვილი კაპიტალის მზარდ როლს ასახელებს. საფონდო ბაზრების ზრდამ და ხელოვნურ ინტელექტში ინვესტიციებმა გააფართოვა შეძლებული მყიდველების ფინანსური შესაძლებლობები. მათ უფრო ხშირად შეუძლიათ იპოთეკის გარეშე ფონს გასვლა ან ნაკლები ნასესხები სახსრების მოზიდვა, ამიტომ ძვირადღირებულ უძრავ ქონებაზე მოთხოვნა ნაკლებად მგრძნობიარე ხდება საპროცენტო განაკვეთების მიმართ.

ეს პროცესი განსაკუთრებით შესამჩნევია სან-ფრანცისკოსა და სეულში, სადაც პრემიუმ სეგმენტი ბაზრის დანარჩენ ნაწილს უსწრებს. დამატებითი მოთხოვნა ყალიბდება იმ ქალაქებშიც, რომლებსაც საერთაშორისო ინვესტორები განიხილავენ როგორც საიმედო მიმართულებებს სახსრების შესანარჩუნებლად გეოპოლიტიკური და ინფლაციური გაურკვევლობის პერიოდში. შედეგად, ყველაზე მოთხოვნად რაიონებში ობიექტების ღირებულება შეიძლება კვლავ გაიზარდოს ადგილობრივი მოსახლეობისთვის საცხოვრებლის ხელმისაწვდომობის გაუარესების პირობებშიც კი.

ეს ცვლილებები ართულებს რისკების შეფასებას. ფასებისა და მოსახლეობის შემოსავლების თანაფარდობა რჩება მნიშვნელოვან ორიენტირად, თუმცა ყოველთვის აღარ ასახავს მნიშვნელოვანი აქტივების მქონე მყიდველთა შესაძლებლობებს. ამავდროულად, UBS-ის მაღალი ინდექსი არ ნიშნავს ღირებულების გარდაუვალ დაცემას: ციურიხში, მაგალითად, სერიოზული დისბალანსი ერწყმის მიწოდების დეფიციტსა და მდგრად მოთხოვნას.

International Investment-ის ანალიტიკოსები მიიჩნევენ, რომ UBS-ის რეიტინგი უპირველეს ყოვლისა განხილული უნდა იყოს როგორც დაგროვილი მოწყვლადობის ინდიკატორი და არა ფასების მოძრაობის პროგნოზი. ინვესტორისთვის მნიშვნელოვანია არა მხოლოდ საბოლოო ქულა, არამედ მისი მიზეზებიც. სწრაფი გაძვირება ქირის სუსტი ზრდის პირობებში, ახალი მიწოდების სიჭარბე ან ნასესხებ დაფინანსებაზე დამოკიდებულება ერთგვარ რისკებს ქმნის; შეზღუდული მშენებლობა, მოსახლეობის შემოდინება და საკუთარი კაპიტალის მქონე მყიდველების მხრიდან მაღალი მოთხოვნა — სხვას.

პრაქტიკული მნიშვნელობა აქვს კონკრეტული ობიექტის შემოსავლიანობასაც. მაღალი ფასები შედარებით იაფ ქირასთან ერთად ინვესტიციას უფრო მეტად ხდის დამოკიდებულს უძრავი ქონების მომავალ გაძვირებაზე. იქ, სადაც შესყიდვის ღირებულება და ქირის განაკვეთები უფრო დაბალანსებულ თანაფარდობაშია, შედეგი ნაკლებად განისაზღვრება ბაზრის შემდგომი ზრდით. სწორედ ამ ფაქტორების ერთობლიობა, და არა ქალაქის ადგილი რეიტინგში თავისთავად, იძლევა ინვესტორისთვის რისკების უფრო სრულ წარმოდგენას.

გრძელვადიანი იჯარა ევროპაში პოზიციებს იმყარებს

Thu, 17 Sep 2026 14:01:07 +0300

საცხოვრებლის მაღალი ფასები და უძრავი ქონების ღირებულებასა და შემოსავლებს შორის მზარდი სხვაობა ზრდის პერიოდს, რომელსაც ევროპელები ნაქირავებ საცხოვრებელში ატარებენ. ახალმა Forever Renter Global Index-მა დანია მსოფლიოში მეორე ადგილზე დააყენა გრძელვადიანი იჯარის გავრცელების მიხედვით, ხოლო შვეიცარია OECD-ის 39 განხილულ სახელმწიფოს შორის დამქირავებელთა ყველაზე მაღალი წილის მქონე ქვეყნად დაასახელა. თუმცა, ინდექსი არ ზომავს კონკრეტული შინამეურნეობების იჯარის ხანგრძლივობას და არ ამტკიცებს ევროპის გადასვლას „უვადო იჯარაზე“: ეს არის კომპოზიტური მაჩვენებელი, რომელიც აერთიანებს მონაცემებს მფლობელობის სტრუქტურის, საცხოვრებლის ხარჯების, გადატვირთულობისა და უძრავი ქონების ფასებისა და შემოსავლების თანაფარდობის შესახებ სხვადასხვა წლებში.

ინდექსმა შეადარა OECD-ის 39 ქვეყანა

Forever Renter Global Index შეადგინა ავსტრალიურმა კომპანიამ Luxo Living. ეს არის კერძო კვლევა და არა ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაციის რეიტინგი. ავტორებმა გამოიყენეს მაჩვენებლები OECD-ის ბაზიდან და სხვა სტატისტიკური მონაცემებიდან ბოლო ხელმისაწვდომი წლებისთვის — 2017-დან 2024 წლამდე.

საბოლოო ქულაში შევიდა დამქირავებელთა წილი, მესაკუთრეთა წილი, დამქირავებელთა საცხოვრებლის ხარჯები განკარგვად შემოსავალთან მიმართებით, საცხოვრებლის გადაჭარბებული ხარჯების მქონე შინამეურნეობების წილი, გადატვირთულობა, ოთახების რაოდენობა ერთ სულ მოსახლეზე და საცხოვრებლის ფასებისა და შემოსავლების თანაფარდობის ცვლილება 2015 წლიდან.

გლობალურ რეიტინგში პირველი ადგილი კოლუმბიამ დაიკავა 100-დან 71,4 ქულით, მეორე — დანიამ 67,2 ქულით, მესამე — ჩილემ 64,2 ქულით. ლუქსემბურგმა და შვეიცარიამ მეოთხე პოზიცია გაიყვეს 59,7 ქულით. გერმანია აღმოჩნდა მე-12 ადგილზე, პორტუგალია — მე-14-ზე, აშშ — მე-16-ზე, ნიდერლანდები — მე-17-ზე.

ინდექსის თავად ავტორი აფრთხილებს, რომ საბოლოო მაჩვენებელი ასახავს იჯარის ფესვგადგმულობის ხარისხს და არა თავად საცხოვრებლის ხელმისაწვდომობას. ქვეყანამ შეიძლება მიიღოს მაღალი ქულა განვითარებული საიჯარო ბაზრის გამო, თუმცა მისი მაცხოვრებლები სულაც არ განიცდიდნენ უფრო მძიმე საბინაო კრიზისს.

შვეიცარია და გერმანია რჩებიან დამქირავებელთა ბაზრებად

რეიტინგში შვეიცარიაში დამქირავებელთა წილი შეადგენს 61,2%-ს — ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი შესწავლილ ქვეყნებს შორის. გერმანიისთვის მითითებულია 55,4%, ავსტრიისთვის — 43,7%, ნიდერლანდებისთვის — 41,2%, შვედეთისთვის — 38,9%.

ამ ციფრების პირდაპირ შედარება ნებისმიერ სხვა საერთაშორისო რეიტინგთან არ შეიძლება: სხვადასხვა წყაროში მაჩვენებელი შეიძლება იყოს შინამეურნეობების ან მოსახლეობის წილი, ხოლო დაკვირვების წლები განსხვავდება.

Eurostat-ის აქტუალური სტატისტიკა აჩვენებს, რომ 2024 წელს ევროკავშირის მოსახლეობის 68% ცხოვრობდა საკუთარ საცხოვრებელში და დაახლოებით 32% — ნაქირავებში. გერმანია რჩებოდა ევროკავშირის ერთადერთ ქვეყნად, სადაც დამქირავებლები მოსახლეობის უმრავლესობას შეადგენდნენ — 53%-ს. ავსტრიაში მათი წილი აღწევდა 46%-ს, დანიაში — 39%-ს.

ბაზრის მეორე მხარეს ცენტრალური და აღმოსავლეთ ევროპის სახელმწიფოები იმყოფებიან. რუმინეთში საცხოვრებლის მესაკუთრე იყო მოსახლეობის 94%, სლოვაკეთში — 93%, უნგრეთში — 92%.

ამგვარად, ერთიან ევროპულ მოდელზე საუბარი შეუძლებელია. გერმანიასა და შვეიცარიაში მსხვილი საიჯარო სექტორი არსებობს ათწლეულების განმავლობაში და დაკავშირებულია მათ შორის ბაზრის მოწყობასთან და რეგულირებასთან. რუმინეთში, სლოვაკეთსა და რიგ სხვა ქვეყნებში საცხოვრებლის ფლობა რჩება ცხოვრების უპირატეს ფორმად.

ფასების ზრდა ართულებს იჯარიდან საკუთრებაზე გადასვლას

მრავალი ქვეყნისთვის საერთო ცვლილება დაკავშირებულია შეძენის ღირებულებასთან. საცხოვრებლის ფასები კვლავ იჯარის განაკვეთებზე სწრაფად იზრდება.

2026 წლის პირველ კვარტალში ევროკავშირში საცხოვრებელი უძრავი ქონების ღირებულება 5,1%-ით მაღალი იყო, ვიდრე წინა წელს, მაშინ როცა საიჯარო ქირა გაიზარდა 3%-ით. 2025 წლის მეოთხე კვარტალთან შედარებით ფასები გაიზარდა კიდევ 1,2%-ით, იჯარა — 0,7%-ით.

განსაკუთრებით სწრაფად ძვირდებოდა უძრავი ქონება პორტუგალიაში, ბულგარეთსა და სლოვაკეთში. 2025 წლის საშუალო დონესთან შედარებით ფასებმა ამ ქვეყნებში 2026 წლის პირველი კვარტალისთვის შესაბამისად მოიმატა 10,3%, 9,4% და 9,1%.

უფრო გრძელვადიანი რიგი აჩვენებს დაგროვილი სხვაობის მასშტაბს. 2015 წლიდან 2025 წლის მესამე კვარტლამდე საცხოვრებლის ფასები ევროკავშირში გაიზარდა თითქმის 65%-ით, ხოლო იჯარა — დაახლოებით 22%-ით. პორტუგალიაში უძრავი ქონება ათწლეულის განმავლობაში გაძვირდა დაახლოებით 180%-ით, ლიეტუვაში — 168%-ით, ბულგარეთში — 157%-ით.

იმ შინამეურნეობისთვის, რომელიც ქირაობს ბინას და ამავდროულად აგროვებს პირველად შენატანს, ასეთი დინამიკა ქმნის ორმაგ წნეხს: იჯარას მიაქვს მიმდინარე შემოსავლის ნაწილი, ხოლო შესაძენად საჭირო თანხა კვლავ იზრდება.

პორტუგალია აჩვენებს მესაკუთრეთა მაღალი წილის ზღვარს

პორტუგალია კარგად აჩვენებს, რატომ მეტყველებს საცხოვრებლის ფლობის დონე თავისთავად ცოტას ბაზრის ხელმისაწვდომობაზე.

Forever Renter Index-ში მესაკუთრეა შინამეურნეობების 72,1%, დამქირავებელი — მხოლოდ 18,5%. ამასთან, უძრავი ქონების ფასების შემოსავლებთან თანაფარდობის ინდექსმა მიაღწია 148,8-ს 2015 წლის 100-იანი ბაზის დროს. ეს არის ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი რეიტინგის იმ ქვეყნებს შორის, რომელთათვისაც ასეთი მონაცემები იყო ხელმისაწვდომი.

OECD ცალკე აღნიშნავს, რომ მოთხოვნის ზრდამ და მიწოდების სტრუქტურულმა შეზღუდვებმა სერიოზულად გააუარესა საცხოვრებლის ხელმისაწვდომობა პორტუგალიაში. ახალგაზრდებს უფრო უჭირთ როგორც ბინის ყიდვა, ასევე ხელმისაწვდომი საცხოვრებლის ქირაობა, ხოლო არასაკმარისად განვითარებული საიჯარო ბაზარი ზღუდავს მობილობას. ორგანიზაცია ქვეყანას ურჩევს გაზარდოს მიწოდება, განავითაროს სოციალური და ხელმისაწვდომი საიჯარო საცხოვრებელი და უფრო ეფექტურად გამოიყენოს არსებული ფონდი.

გამოდის, რომ მფლობელთა მაღალი წილი შეიძლება თანაარსებობდეს ბაზარზე შესვლის უკიდურეს სირთულესთან მყიდველთა ახალი თაობისთვის.

ახალგაზრდა ევროპელები ყველაზე მაღალ ბარიერს აწყდებიან

ხელმისაწვდომობის პრობლემა განსაკუთრებით შესამჩნევია ახალგაზრდა შინამეურნეობებში. ევროკომისიამ 2026 წელს ახალგაზრდული საცხოვრებელი თავისი საბინაო პოლიტიკის ცალკე მიმართულებად გამოყო.

2024 წელს ევროკავშირის 15-დან 29 წლამდე მოსახლეობის დაახლოებით 27% ცხოვრობდა გადატვირთულ შინამეურნეობებში მოსახლეობის საერთო 17%-ის წინააღმდეგ. სიღარიბის რისკის ქვეშ მყოფ ახალგაზრდებში ეს მაჩვენებელი 42%-ს აღწევდა.

20–29 წლის ასაკის ათიდან ერთზე მეტი ევროპელი ცხოვრობდა შინამეურნეობაში, სადაც საცხოვრებლის ხარჯები აღემატებოდა განკარგვადი შემოსავლის 40%-ს. მრავალი ახალგაზრდისთვის ეს ნიშნავს მშობლებისგან უფრო გვიან გადასვლას, ერთობლივ ქირაობას ან პირველადი შენატანის ხანგრძლივ დაგროვებას.

OECD ასევე მიუთითებს, რომ ორგანიზაციის წევრი ქვეყნების ნახევარზე მეტში 20–29 წლის ახალგაზრდების უმრავლესობა მშობლებთან ერთად ცხოვრობს. დაბალი შემოსავლის მქონე დამქირავებელთა შორის დაახლოებით ყოველი ორი ხუთიდან იჯარაზე ხარჯავს განკარგვადი შემოსავლის 40%-ზე მეტს.

ამიტომ გრძელვადიანი იჯარა ხდება უპირველეს ყოვლისა საცხოვრებლის დამოუკიდებელ ფლობაზე უფრო გვიანი გადასვლის შედეგი, თუმცა მოსახლეობის ნაწილისთვის ის რჩება ცხოვრების გააზრებულ მოდელად.

მესაკუთრეთა მაღალი წილი არ იძლევა ფართო საცხოვრებლის გარანტიას

ცენტრალური და აღმოსავლეთ ევროპის ქვეყნებში მასობრივ საკუთრებას სხვა სუსტი მხარე აქვს. საცხოვრებელი ხშირად ოჯახს ეკუთვნის, თუმცა ბინის გამოცვლის ან უფრო ფართო ობიექტის ყიდვის შესაძლებლობები შეზღუდულია.

2024 წელს რუმინეთის მოსახლეობის 40,7% ცხოვრობდა გადატვირთულ შინამეურნეობებში. ლატვიაში მაჩვენებელი შეადგენდა 39,3%-ს, ბულგარეთში — 33,8%-ს, პოლონეთში — 33,7%-ს, ხორვატიაში — 31,7%-ს.

საშუალო მაჩვენებელი ევროკავშირში შეადგენდა 16,9%-ს.

ამიტომ საკუთრება და საბინაო კეთილდღეობა არ შეიძლება სინონიმებად ჩაითვალოს. შინამეურნეობა შეიძლება ფლობდეს ბინას იპოთეკის გარეშე, მაგრამ მასში რამდენიმე თაობა ცხოვრობდეს გადასვლის მაღალი ღირებულების გამო.

და პირიქით, განვითარებული იჯარა თავისთავად არ ნიშნავს სიღარიბეს. შვეიცარიაში მოსახლეობის დიდი წილი ათწლეულების განმავლობაში ქირაობს საცხოვრებელს შედარებით დაბალი გადატვირთულობის პირობებში. აქ იჯარა გამოდის როგორც საბინაო ბაზრის სრულფასოვანი სექტორი და არა მხოლოდ შუალედური ეტაპი შეძენამდე.

„უვადო იჯარა“ პირობით ცნებად რჩება

Forever Renter Index-ის მთავარი შეზღუდვა მის სახელწოდებაშია. კვლევა არ აკვირდება ერთსა და იმავე შინამეურნეობებს ათწლეულების განმავლობაში და არ აჩვენებს, დამქირავებელთა რა ნაწილი არ გახდება სინამდვილეში არასოდეს მესაკუთრე.

ინდექსი აერთიანებს სხვადასხვა წლის მაჩვენებლებს და გარდაქმნის მათ ერთიან ქულად. დამქირავებელთა მაღალი წილი, ძვირადღირებული უძრავი ქონება და დიდი საბინაო ხარჯები ზრდის შეფასებას, მაგრამ ეს არ იძლევა კონკრეტული ადამიანის სამომავლო ტრაექტორიის განსაზღვრის საშუალებას.

მსგავსი შედეგი შეიძლება წარმოიშვას სრულიად განსხვავებულ საბინაო სისტემებში. გერმანიაში იჯარა დიდი ხანია არის გავრცელებული და ინსტიტუციურად მდგრადი ცხოვრების ფორმა. პორტუგალიაში ძირითადი პრობლემა მდგომარეობს შეძენის ღირებულების მკვეთრ ზრდაში. აღმოსავლეთ ევროპის ქვეყნებში დამქირავებელთა წილი მცირეა, მაგრამ ახალგაზრდებმა შეიძლება უფრო დიდხანს იცხოვრონ მშობლებთან, ნაცვლად საიჯარო ბაზარზე გასვლისა.

სწორედ ამიტომ თეზისი იმის შესახებ, რომ ევროპა მასობრივად გადადის საკუთრებიდან უვადო იჯარაზე, ჯერჯერობით უფრო ძლიერია, ვიდრე სტატისტიკური მტკიცებულებები.

საბინაო კრიზისი უკვე გახდა ევროკავშირის ეკონომიკური პრობლემა

ევროპული ხელისუფლება ამავდროულად აღიარებს საცხოვრებლის ხელმისაწვდომობის პრობლემას სისტემურად. 2026 წელს ევროკომისიამ პირველად გამოყო საბინაო ბაზარი ევროპული სემესტრის — ევროკავშირის ქვეყნების ეკონომიკური პოლიტიკის ყოველწლიური ანალიზის — ცალკე ბლოკად.

ძირითად პრობლემებს შორის დასახელებულია არასაკმარისი მშენებლობა, ნებართვების მიღების რთული პროცედურები, სოციალური საცხოვრებლის დეფიციტი, არსებული ფონდის არაეფექტური გამოყენება და ხელმისაწვდომობის გაუარესება საშუალო კლასისა და ახალგაზრდებისთვის. კომისია ასევე აკავშირებს ძვირადღირებულ უძრავ ქონებას მუშახელის მობილობასთან და ქალაქების კონკურენტუნარიანობასთან.

ეს ცვლის საინვესტიციო ბაზარსაც. თუ შინამეურნეობები უფრო გვიან გადადიან საკუთრებაზე, მოთხოვნა ხარისხიან გრძელვადიან იჯარაზე უფრო დიდხანს ნარჩუნდება. დეველოპერებისა და ინსტიტუციური ინვესტორებისთვის ეს მხარს უჭერს ინტერესს მრავალბინიანი სახლების მიმართ, რომლებიც აშენებულია სპეციალურად გასაქირავებლად, სტუდენტური საცხოვრებლისა და სხვა მართვადი ფორმატების მიმართ.

თუმცა ასეთი სეგმენტის ეკონომიკური პოტენციალი დამოკიდებულია იჯარის ადგილობრივ წესებზე, მიწის ღირებულებაზე, გადასახადებსა და დამქირავებლების შესაძლებლობაზე, გადაიხადონ საბაზრო განაკვეთები. მაღალი მოთხოვნა ჯერ კიდევ არ ნიშნავს ხელმისაწვდომობას.

როგორც International Investment-ის ექსპერტები იტყობინებიან, მონაცემები ნამდვილად მიუთითებს იჯარიდან საკუთრებაზე გადასვლის ბარიერების ზრდაზე, განსაკუთრებით ახალგაზრდა მყიდველებისთვის, თუმცა თავად ტერმინი „უვადო იჯარა“ ჯერჯერობით უსწრებს სტატისტიკას. ევროკავშირის მაცხოვრებელთა ორი მესამედი კვლავ საკუთარ საცხოვრებელში ცხოვრობს, ხოლო დამქირავებელთა მაღალი წილი გერმანიასა თუ შვეიცარიაში მეტწილად ასახავს ბაზრის დიდი ხნის წინ ჩამოყალიბებულ სტრუქტურას. ინვესტორებისთვის უფრო მნიშვნელოვანია სხვა ცვლილება: პირველ შეძენამდე იჯარის ვადები უფრო გრძელი ხდება, ხოლო იმ შინამეურნეობების რაოდენობა, რომლებსაც სტაბილური პროფესიული საიჯარო სექტორი სჭირდებათ, იზრდება. თუ მიწოდება არ გაიზრდება მოთხოვნასთან ერთად, ამან შეიძლება ერთდროულად მხარი დაუჭიროს საიჯარო პროექტების ბაზარს და გააძლიეროს საცხოვრებლის ხელმისაწვდომობის პრობლემა.

FAQ: საცხოვრებლის გრძელვადიანი იჯარა ევროპაში

ევროპელების უმრავლესობა ქირაობს თუ ფლობს საცხოვრებელს?

ევროკავშირში ჭარბობს საკუთრება. 2024 წლის მონაცემებით, მოსახლეობის 68% ცხოვრობდა საკუთარ საცხოვრებელში, დაახლოებით 32% — ნაქირავებში.

სად არის ევროპაში ყველაზე მეტი დამქირავებელი?

ევროკავშირის ქვეყნებს შორის იჯარა ჭარბობს გერმანიაში, სადაც დამქირავებელია მოსახლეობის დაახლოებით 53%. მაღალი წილი ასევე შეინიშნება ავსტრიასა და დანიაში. ევროპის ქვეყნების უფრო ფართო წრიდან განსაკუთრებით გამოირჩევა შვეიცარია.

რატომ რჩებიან ახალგაზრდა ევროპელები უფრო დიდხანს დამქირავებლებად?

მთავარი მიზეზები დაკავშირებულია უძრავი ქონების ფასების სწრაფ ზრდასთან, დიდი პირველადი შენატანის საჭიროებასთან, ძვირადღირებულ იპოთეკასთან და მიმდინარე იჯარის ხარჯებთან, რომლებიც ზღუდავს დაგროვების შესაძლებლობას.

მართალია, რომ ევროპა უვადო იჯარაზე გადადის?

ასეთი ცალსახა დასკვნისთვის მონაცემები ჯერჯერობით არ არსებობს. Forever Renter-ის ინდექსი არ აკვირდება კონკრეტული ადამიანების იჯარის ხანგრძლივობას და არ აჩვენებს, დამქირავებელთა რა წილი არ იყიდის არასოდეს საცხოვრებელს.

სად არის მესაკუთრეთა წილი ყველაზე მაღალი?

ევროკავშირში 2024 წელს ყველაზე მაღალი მაჩვენებლები იყო რუმინეთში — 94%, სლოვაკეთში — 93% და უნგრეთში — 92%.

რატომ არ ნიშნავს მესაკუთრეთა მაღალი წილი ყოველთვის ხელმისაწვდომ საცხოვრებელს?

მესაკუთრეთა ნაწილმა საცხოვრებელი მიიღო ადრე ან ცხოვრობს საოჯახო უძრავ ქონებაში. ახალ მყიდველს კი შეიძლება ბევრად უფრო გაუჭირდეს ბაზარზე შესვლა. საკუთრების მაღალი წილი ასევე შეიძლება შერწყმული იყოს გადატვირთულობასთან და დაბალ მობილობასთან.

რამდენად სწრაფად ძვირდება საცხოვრებელი ევროპაში?

2026 წლის პირველ კვარტალში ევროკავშირში ფასები გაიზარდა 5,1%-ით წლიურად, იჯარა — 3%-ით. წინა ათწლეულის განმავლობაში უძრავი ქონების ღირებულება საიჯარო განაკვეთებზე მნიშვნელოვნად სწრაფად იზრდებოდა.

მსოფლიოს ყველაზე ძლიერი პასპორტები მოგზაურობის, ცხოვრებისა და ინვესტიციებისთვის

Fri, 04 Sep 2026 12:03:10 +0300

კომპანია Global Citizen Solutions-მა 200 სახელმწიფო შეადარა 15 მაჩვენებლის მიხედვით, სადაც გათვალისწინებული იყო მოგზაურობის თავისუფლება, საინვესტიციო პირობები და ცხოვრების ხარისხი. მსოფლიო პასპორტების რეიტინგს სათავეში ჩაუდგნენ შვედეთი, შვეიცარია და ფინეთი, ხოლო სიის ბოლოში სომალი და ავღანეთი აღმოჩნდნენ.

როგორ შედგა პასპორტების რეიტინგი

Global Passport Index-ის შედგენისას ქვეყნები 15 მაჩვენებლის მიხედვით შეფასდა, რომლებიც სამ მიმართულებად გაერთიანდა. საბოლოო ქულის ნახევარს საერთაშორისო მობილობა აყალიბებს, კიდევ 25-25% კი საინვესტიციო შესაძლებლობებსა და ცხოვრების ხარისხზე მოდის.

მობილობის გაანგარიშებისას მხედველობაში მიიღება სხვა სახელმწიფოებში შესვლის პირობები — უვიზოდ, ვიზით ჩასვლისთანავე თუ ელექტრონული ნებართვით. მნიშვნელობა აქვს ხელმისაწვდომ მიმართულებებში ცხოვრების ხარისხსაც: უფრო წარმატებულ და კეთილდღეობის მქონე ქვეყნებში მოგზაურობას მეტი წონა ენიჭება.

საინვესტიციო ბლოკი მოიცავს ეკონომიკისა და ბიზნესგარემოს მდგომარეობას, შემოსავლების დონესა და დაბეგვრას. ცხოვრების ხარისხის შეფასებისას გათვალისწინებულია ცხოვრების ღირებულება, უსაფრთხოება, ინფრასტრუქტურა, პირადი თავისუფლებები, ეკოლოგიური პირობები და სხვა მაჩვენებლები.

შვედეთის პასპორტმა პირველი ადგილი დაიკავა

შვედეთმა 100-დან 96,05 ქულა მიიღო და ზედიზედ მესამე წელია პირველ ადგილს იკავებს Global Passport Index-ში. ამასთან, ის ცალკეული მაჩვენებლებით ლიდერი არ არის: საერთაშორისო მობილობით მე-11 პოზიციაზეა, საინვესტიციო შესაძლებლობებით — მეცხრეზე, ხოლო ცხოვრების ხარისხით — მეორეზე.

პირველი ადგილი სამივე მიმართულებით მაღალი შედეგების კომბინაციამ უზრუნველყო. შვედური პასპორტი იძლევა მოგზაურობის ფართო შესაძლებლობებს, ხოლო ქვეყნის მყარი პოზიციები ცხოვრების ხარისხსა და ეკონომიკურ პირობებში ზრდის საბოლოო შეფასებას.

შვედეთის უახლოესი კონკურენტი გახდა შვეიცარია. ის მეორე ადგილს იკავებს საერთო ჩათვლაში და საინვესტიციო მიმზიდველობით მსოფლიო ლიდერთა რიცხვში შედის, თუმცა ცხოვრების ხარისხით მხოლოდ 36-ე პოზიციაზეა. ფინეთი, რომელიც მესამე ადგილზე განთავსდა, საპირისპირო შედეგს აჩვენებს: ის სათავეში უდგას ცხოვრების ხარისხის რეიტინგს და მეოთხე ადგილს იკავებს საერთაშორისო მობილობით, მაგრამ საინვესტიციო მაჩვენებლებით საგრძნობლად ჩამორჩება ლიდერებს.

გერმანიამ მეოთხე ადგილი დაიკავა ცხოვრების ხარისხში მაღალი შედეგის წყალობით, სადაც ის მესამე პოზიციაზეა. პირველ ათეულში ასევე მოხვდნენ დანია, ნიდერლანდები, ირლანდია, დიდი ბრიტანეთი და ნორვეგია. ლიდერებს შორის ერთადერთი არაევროპული ქვეყანა სინგაპური გახდა: ის პირველ ადგილს იკავებს როგორც მობილობით, ასევე საინვესტიციო შესაძლებლობებით, თუმცა ცხოვრების ხარისხით 115-ე ადგილზეა, რამაც იგი საერთო რეიტინგის მეათე საფეხურზე ჩამოიყვანა.

სინგაპური ლიდერობს მოგზაურობის თავისუფლებით

სინგაპურმა საერთაშორისო მობილობის ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი მიიღო — 114,2 ქულა. მისი მოქალაქეებისთვის ხელმისაწვდომია 184 მიმართულება: 129 ქვეყანაში მოქმედებს უვიზო რეჟიმი, კიდევ 55-ში შესაძლებელია ვიზის მიღება ჩასვლისთანავე ან ელექტრონული ნებართვით.

შემდეგ მოდიან არაბთა გაერთიანებული საამიროები და ესპანეთი 112,4 ქულით. სიის ზედა ნაწილში ასევე შევიდნენ ფინეთი, ნორვეგია, იტალია, ბელგია, შვეიცარია, საფრანგეთი და ირლანდია. ამასთან, ხელმისაწვდომი მიმართულებების რაოდენობის მიხედვით განსხვავება მინიმალურია: ესპანეთს, ნორვეგიას, იტალიასა და შვეიცარიას იმდენივე აქვთ, რამდენიც სინგაპურს — 184, არაბთა გაერთიანებულ საამიროებს, ბელგიასა და საფრანგეთს — 183, ფინეთსა და ირლანდიას — 182.

პოზიცია დამოკიდებულია არა მხოლოდ იმ ქვეყნების რაოდენობაზე, სადაც შესვლა ჩვეულებრივი ვიზის გარეშეა შესაძლებელი. Global Citizen Solutions დამატებით ითვალისწინებს ცხოვრების ხარისხს ხელმისაწვდომ მიმართულებებში, ამიტომ ერთნაირმა დაფარვამ შესაძლოა განსხვავებული საბოლოო ქულა მოგვცეს.

საინვესტიციო შესაძლებლობები

რეიტინგის საინვესტიციო ნაწილში პირველი ადგილი კვლავ სინგაპურმა დაიკავა — 84 ქულა. მას მოსდევს შვეიცარია (82,7) და აშშ (80). პირველ ხუთეულში ასევე შევიდნენ არაბთა გაერთიანებული საამიროები და მონაკო, რომლებმაც უპირატესობა მიიღეს, მათ შორის, ფიზიკური პირებისთვის საშემოსავლო გადასახადის ნულოვანი განაკვეთის წყალობით.

მაღალი პოზიციები დაიკავეს აგრეთვე ჰონგ-კონგმა, ანდორამ და მაკაომ. ამ იურისდიქციებში შედარებით დაბალი საგადასახადო ტვირთი ერწყმის ძლიერ ბიზნესგარემოსა და მოსახლეობის მაღალ შემოსავლებს. შვედეთი, საშემოსავლო გადასახადის მაქსიმალური 52%-იანი განაკვეთის მიუხედავად, მეცხრე ადგილზე აღმოჩნდა სხვა ეკონომიკური მაჩვენებლების გამო, ხოლო ათეული სამხრეთ კორეამ დახურა.

საინვესტიციო კომპონენტის გაანგარიშებისას Global Citizen Solutions ითვალისწინებს ბაზრებისა და ინოვაციების განვითარებას, მთლიან ეროვნულ შემოსავალს ერთ სულ მოსახლეზე და საშემოსავლო გადასახადის მაქსიმალურ განაკვეთს. ამასთან დაკავშირებით, ბლოკი გეოგრაფიით საგრძნობლად განსხვავდება საერთო რეიტინგისგან: აქ ევროპულ ქვეყნებთან ერთად მყარ პოზიციებს იკავებენ აზიის, ახლო აღმოსავლეთისა და ჩრდილოეთ ამერიკის სახელმწიფოები და ტერიტორიები.

ჩრდილოეთ ევროპა ლიდერობს ცხოვრების ხარისხით

ცხოვრების ხარისხით პირველი ადგილი ფინეთმა დაიკავა, რომელმაც 89,6 ქულა მიიღო და ოდნავ გაუსწრო შვედეთს — 89,2. შემდეგ განლაგდნენ გერმანია, დანია და ნორვეგია. ამრიგად, ხუთი ზედა პოზიციიდან ოთხი ჩრდილოეთ ევროპის ქვეყნებმა მიიღეს.

ათეულში ასევე შევიდნენ ესპანეთი, ახალი ზელანდია, კანადა, დიდი ბრიტანეთი და ნიდერლანდები. გაანგარიშებისას გათვალისწინებული იყო სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების დონე, ცხოვრების ღირებულება, პირადი თავისუფლებები, ეკოლოგიური ვითარება, სუბიექტური კეთილდღეობა და საზოგადოების დამოკიდებულება მიგრანტების მიმართ.

ამ მიმართულებით მაღალი შედეგები მეტწილად ხსნის ევროპული ქვეყნების პოზიციებს საერთო Global Passport Index-ში. მობილობის ან საინვესტიციო მიმზიდველობის უფრო მოკრძალებული მაჩვენებლების პირობებშიც კი, ცხოვრების ხარისხს შეუძლია საგრძნობლად გაზარდოს საბოლოო შეფასება.

კოსოვომ ყველაზე შესამჩნევი ზრდა აჩვენა

წლის განმავლობაში პოზიციები ყველაზე მეტად კოსოვომ გაიუმჯობესა: შედეგი გაიზარდა 5,27 ქულით და ქვეყანა ერთბაშად რვა საფეხურით დაწინაურდა — 91-ე ადგილამდე. მთავარი მიზეზი გახდა მოგზაურობის შესაძლებლობების გაფართოება შენგენის ზონასთან უვიზო რეჟიმის ამოქმედების შემდეგ. ხუთ წელიწადში მატებამ 18 ქულას მიაღწია — ეს მაქსიმალური მაჩვენებელია რეიტინგის ყველა მონაწილეს შორის.

პოზიციები საგრძნობლად გაიმყარა არაბთა გაერთიანებულმა საამიროებმაც. ახალი სავიზო შეთანხმებების წყალობით ქვეყანამ მესამე ადგილი დაიკავა საერთაშორისო მობილობით და საერთო ჩათვლაში მისთვის რეკორდულ 21-ე პოზიციას მიაღწია. ომანმა ასევე გაიუმჯობესა შედეგი უმთავრესად უვიზო წვდომის გაფართოების ხარჯზე.

ზოგიერთ სახელმწიფოში ზრდა ძირითადად ეკონომიკურ ცვლილებებს უკავშირდებოდა. ალბანეთმა გააუმჯობესა საინვესტიციო კლიმატისა და შემოსავლების მაჩვენებლები, საუდის არაბეთმა — შემოსავლების, ინვესტიციებისა და ცხოვრების ხარისხის, ხოლო ჰონგ-კონგი 12 პოზიციით დაწინაურდა ინდექსის ერთდროულად რამდენიმე კომპონენტის გაუმჯობესების წყალობით.

უფსკრული ქვეყნებს შორის კვლავ უზარმაზარია

Global Passport Index-ის საპირისპირო ბოლოში იმყოფება ავღანეთი — 23,10 ქულა. ყველაზე სუსტებს შორისაა ასევე სომალი, სამხრეთ სუდანი, იემენი და სირია. განსხვავება პირველ და ბოლო ადგილს შორის 72,95 ქულას აღწევს და, Global Citizen Solutions-ის მონაცემებით, 2021 წლიდან მოყოლებული მუდმივად იზრდება.

რეიტინგის ავტორები ამ უფსკრულს უკავშირებენ ქვეყნების ეკონომიკურ მდგომარეობას, სახელმწიფო ინსტიტუტების ხარისხს, საერთაშორისო ურთიერთობებსა და სავიზო პოლიტიკას. განსაკუთრებით თვალსაჩინოა კონტრასტები აზიის შიგნით: სინგაპური შედის მსოფლიო ათეულში, არაბთა გაერთიანებული საამიროები 21-ე ადგილს იკავებს, იაპონია — 23-ეს, მაგრამ ავღანეთი, იემენი და სირია სიის სულ ბოლოში რჩებიან.

ბოლო ხუთი წლის განმავლობაში რეიტინგის ზედა ნაწილი შედარებით ნაკლებად იცვლებოდა, ხოლო ბოლოში მყოფი სახელმწიფოების პოზიციები გაცილებით უფრო მოწყვლადი რჩებოდა. შედეგად, შესაძლებლობები, რომლებსაც მოქალაქეობა იძლევა მოგზაურობის, ინვესტიციებისა და ცხოვრებისთვის, კვლავინდებურად ძლიერ არის დამოკიდებული წარმოშობის ქვეყანაზე.

რას უჩვენებს რეიტინგი ინვესტორებს

International Investment-ის ანალიტიკოსები აღნიშნავენ, რომ მსგავსი ინდექსები შეიძლება გამოდგეს ორიენტირად მეორე მოქალაქეობის მისაღებად, საცხოვრებლად გადასასვლელად ან კაპიტალის გრძელვადიანი განთავსებისთვის ქვეყნის არჩევისას. მაღალი პოზიცია ასახავს რამდენიმე ფაქტორის კომბინაციას — მოგზაურობის თავისუფლებას, ეკონომიკურ მდგრადობას, ცხოვრების ხარისხს, საგადასახადო გარემოსა და საერთაშორისო შესაძლებლობებს.

ამასთან, რეიტინგში დაკავებული ადგილი არ ანაცვლებს კონკრეტული იურისდიქციის ანალიზს. მოქალაქეობის ან ბინადრობის ნებართვის მიღების პირობები, გადასახადები, კაპიტალის დაცვა, უძრავი ქონების ღირებულება და მოთხოვნები რეზიდენტების მიმართ შესაძლოა მნიშვნელოვნად განსხვავდებოდეს ახლო შედეგების მქონე ქვეყნებშიც კი. გარდა ამისა, უნივერსალური ინდექსები ყოველთვის არ ითვალისწინებს თავისებურებებს, რომლებიც მნიშვნელოვანია ინვესტორთა გარკვეული კატეგორიებისთვის.

მაგალითად, საქართველო საინვესტიციო შესაძლებლობებით რეიტინგის ზედა მესამედში მოხვდა და 68-ე ადგილი დაიკავა 200 ქვეყანას შორის. ამავდროულად, მისი მიმზიდველობა უცხოელი ინვესტორებისთვის განისაზღვრება სხვა ფაქტორებითაც: შემოსვლისა და ცხოვრების შედარებით მარტივი პირობებით, უძრავი ქონების უმეტესი სახეობის შეძენისას უცხოელებისთვის შეზღუდვების არარსებობით, რბილი დაბეგვრითა და შეღავათიანი რეჟიმებით მეწარმეთა და მესაკუთრეთა ცალკეული კატეგორიებისთვის.

მსგავსი რეიტინგები იძლევა ორიენტირს ქვეყნების შესადარებლად, თუმცა საბოლოო არჩევანი დამოკიდებულია ინვესტორის მიზნებსა და პრიორიტეტებზე.

მსოფლიოს უმსხვილესი ეკონომიკები 2026 წელს: მშპ-ისა და მსყიდველობითი უნარის რეიტინგი

Wed, 02 Sep 2026 13:19:43 +0300

Visual Capitalist-მა წარმოადგინა 2026 წლის მსოფლიოს უმსხვილესი ეკონომიკების რეიტინგი, სადაც მათი პოზიციები ნომინალური მშპ-ისა და მსყიდველობითი უნარის პარიტეტის მიხედვით არის შედარებული. გათვლები საერთაშორისო სავალუტო ფონდის აპრილის პროგნოზს ეფუძნება და შერჩეული მაჩვენებლის მიხედვით ძალთა გადანაწილებაში საგრძნობ განსხვავებებს აჩვენებს.

აშშ ლიდერობს ნომინალური მშპ-ით

ნომინალური მშპ-ით მსოფლიოს უმსხვილეს ეკონომიკად კვლავ აშშ რჩება. 2026 წელს სსფ ამერიკულ მაჩვენებელს $32,4 ტრლნ-ის დონეზე პროგნოზირებს, ხოლო ჩინეთი მეორე ადგილს იკავებს $20,9 ტრლნ-ით. ლიდერთა სამეულს გერმანია ასრულებს — $5,5 ტრლნ.

შემდეგ მოდიან იაპონია ($4,4 ტრლნ), დიდი ბრიტანეთი ($4,3 ტრლნ), ინდოეთი ($4,2 ტრლნ) და საფრანგეთი ($3,6 ტრლნ). იტალია მერვე ადგილზეა — $2,7 ტრლნ, რუსეთი — მეცხრეზე დაახლოებით იმავე მოცულობით. ბრაზილიამ მეათე ადგილი დაიკავა $2,6 ტრლნ-ით.

შედარება საბაზრო სავალუტო კურსების გამოყენებით ტარდება. ეს მიდგომა მნიშვნელოვანია ფინანსური ბაზრების ზომის, საერთაშორისო ვაჭრობისა და გლობალურ ფულად ნაკადებში ეკონომიკის როლის შესაფასებლად, თუმცა შედეგზე არსებით გავლენას ახდენს ეროვნული ვალუტების რყევები.

ჩინეთი პირველ ადგილზე გადის მუპ-ით

რეიტინგი არსებითად იცვლება მშპ-ის მსყიდველობითი უნარის პარიტეტით (მუპ) გადაანგარიშებისას. ეს მაჩვენებელი ითვალისწინებს ფასებს შორის განსხვავებას ქვეყნებს შორის და საშუალებას იძლევა შედარდეს საქონლისა და მომსახურების მოცულობა, რომლის შეძენაც შესაძლებელია შედარებადი თანხით სხვადასხვა ეკონომიკის შიგნით.

ამ შემთხვევაში ჩინეთმა პირველი ადგილი დაიკავა დაახლოებით $44,3 ტრლნ მუპ-ით. აშშ მეორე პოზიციაზე ჩამოვიდა $32,4 ტრლნ-ით, ხოლო ინდოეთი მესამეზე გამყარდა $18,9 ტრლნ-ით.

რუსეთმა მეოთხე ადგილი დაიკავა დაახლოებით $7,5 ტრლნ მაჩვენებლით. შემდეგ განლაგდნენ იაპონია — $7,3 ტრლნ, გერმანია — $6,4 ტრლნ, ინდონეზია — $5,4 ტრლნ და ბრაზილია — $5,2 ტრლნ. საფრანგეთი და დიდი ბრიტანეთი ხურავენ პირველ ათეულს: მათი მშპ მუპ-ით თითოეულისთვის დაახლოებით $4,7 ტრლნ-ად არის შეფასებული.

რუსეთი — მეოთხე ეკონომიკა მუპ-ით

ორ მეთოდოლოგიას შორის განსხვავება განსაკუთრებით თვალსაჩინოა რუსეთის მაგალითზე. ნომინალურ რეიტინგში ის მეცხრე ადგილზეა დაახლოებით $2,7 ტრლნ მშპ-ით, მაშინ როდესაც შიდა ფასების გათვალისწინებით გადაანგარიშება ქვეყანას მეოთხე პოზიციაზე სწევს დაახლოებით $7,5 ტრლნ მაჩვენებლით.

Visual Capitalist ყურადღებას ამახვილებს იმაზე, რომ მუპ-ის გამოყენებისას რუსეთი ევროპულ ეკონომიკებს შორის მეხუთედან პირველ ადგილზე გადადის. ეს სხვაობა პირველ რიგში დაკავშირებულია ფასების უფრო დაბალ დონესთან მსხვილ განვითარებულ ქვეყნებთან შედარებით: დოლარულ ექვივალენტში ერთი და იგივე თანხა რუსეთის შიგნით საქონლისა და მომსახურების უფრო დიდი მოცულობის შეძენის საშუალებას იძლევა.

შედეგს ადასტურებს Visual Capitalist-ის რეიტინგის უფრო ადრეული ვერსიაც, რომელიც 2026 წლის მარტში გამოქვეყნდა. მაშინ სსფ-ის წინა პროგნოზების საფუძველზე რუსეთის მშპ მუპ-ით $7,34 ტრლნ-ად იყო შეფასებული, რაც ასევე შეესაბამებოდა მეოთხე ადგილს ჩინეთის, აშშ-ისა და ინდოეთის შემდეგ.

ინდოეთი და ინდონეზია პოზიციებს იძლიერებენ

მუპ-ით გადაანგარიშება განსაკუთრებით საგრძნობლად ცვლის მსხვილი განვითარებადი ეკონომიკების მდგომარეობას. ინდოეთი ნომინალური მშპ-ით მეექვსე ადგილიდან მესამეზე გადადის და მხოლოდ ჩინეთსა და აშშ-ს ჩამორჩება. კიდევ უფრო მკვეთრად იცვლება ინდონეზიის პოზიცია. ნომინალური მშპ-ით დაახლოებით $1,5 ტრლნ-ით ქვეყანა მე-17 ადგილს იკავებს, თუმცა მუპ-ით $5,4 ტრლნ მაჩვენებლით მეშვიდე საფეხურზე ადის — ერთბაშად ათი პოზიციით ზემოთ.

საპირისპირო სურათია დამახასიათებელი შიდა ფასების მაღალი დონის მქონე რიგი განვითარებული ქვეყნებისთვის. კანადა მე-11 ადგილს იკავებს ნომინალური მშპ-ით, მაგრამ მხოლოდ მე-16-ს მუპ-ით, ხოლო ესპანეთი მე-14-დან მე-15 პოზიციაზე გადადის. შვეიცარია შედის ოც უმსხვილეს ეკონომიკაში ნომინალური მაჩვენებლით, თუმცა არ ფიგურირებს პირველ ოცეულში მუპ-ით.

რას აჩვენებს მსყიდველობითი უნარის პარიტეტი

სსფ მშპ-ს მუპ-ით ითვლის ეროვნული მშპ-ის საერთაშორისო დოლარებში გადაყვანით სპეციალური კოეფიციენტის გამოყენებით, რომელიც ითვალისწინებს ფასების დონეებს შორის განსხვავებებს. საერთაშორისო დოლარი შეესაბამება საქონლისა და მომსახურების იმ მოცულობას, რომლის შეძენაც ერთ დოლარს აშშ-ში შეუძლია.

ეს მეთოდი არ ანაცვლებს ნომინალურ მშპ-ს, რადგან ეს ორი მაჩვენებელი სხვადასხვა ამოცანას ემსახურება. საბაზრო კურსები უკეთ ასახავს ქვეყნის ფინანსურ ძლიერებას, მის შესაძლებლობებს საგარეო ვაჭრობასა და საერთაშორისო ანგარიშსწორებებში, მაშინ როდესაც მუპ საშუალებას იძლევა უფრო ზუსტად შედარდეს წარმოების რეალური მასშტაბები და ეკონომიკების შიდა მსყიდველობითი უნარი.

2026 წლის რეიტინგი აჩვენებს, რამდენად ძლიერ გავლენას ახდენს მეთოდოლოგიის არჩევანი მსოფლიოს უმსხვილესი ეკონომიკების შესახებ წარმოდგენაზე. აშშ ინარჩუნებს უპირობო ლიდერობას საბაზრო კურსებით გადაანგარიშებისას, ხოლო მუპ მაჩვენებელი პირველ ადგილზე ჩინეთს აყენებს და მნიშვნელოვნად აძლიერებს ინდოეთის, რუსეთისა და ინდონეზიის პოზიციებს. ამასთან, 2026 წლის მონაცემები სსფ-ის პროგნოზია და არა წლის საბოლოო სტატისტიკა, და შესაძლოა დაკორექტირდეს World Economic Outlook-ის მომდევნო გამოშვებებში.

მსოფლიოს ყველაზე ძვირი ქალაქების რეიტინგი 2026 წელს

Mon, 24 Aug 2026 17:07:18 +0300

შვეიცარიულმა ბანკმა Julius Baer-მა წარმოადგინა ყველაზე ძვირი ქალაქების რეიტინგი შეძლებული ადამიანებისთვის 2026 წელს. ექსპერტებმა 25 ქალაქში პრემიუმ სეგმენტის 20 საქონლისა და მომსახურების ღირებულება შეადარეს — უძრავი ქონებითა და ავტომობილებით დაწყებული, კერძო განათლებით, სასტუმროებითა და რესტორნებით დამთავრებული.

სინგაპური მეოთხე წელია ლიდერობას ინარჩუნებს

სინგაპური ზედიზედ მეოთხე წელია შეძლებული ადამიანებისთვის მსოფლიოში ყველაზე ძვირ ქალაქად რჩება. მის პოზიციას მეტწილად ინდექსის ორი ყველაზე წონადი კატეგორია — უძრავი ქონება და ავტომობილები განსაზღვრავს. საცხოვრებელზე საბოლოო შეფასების 20% მოდის, ავტომობილებზე — 10%. პრემიუმ უძრავი ქონების ღირებულებით სინგაპური 25 ქალაქს შორის მესამე ადგილს იკავებს, ხოლო ავტომობილებით — პირველს.

მაღალი რჩება სხვა ხარჯებიც. სინგაპური მეოთხე ადგილზეა ბიზნეს-კლასის ფრენების ღირებულებით, მეხუთეზე — კერძო სასკოლო განათლებით და მეექვსეზე — მაღალი სამზარეულოს რესტორნებით. ამასთან, ზოგიერთ კატეგორიაში ქალაქი რეიტინგის შუა ნაწილთან უფრო ახლოსაა: მაგალითად, ტექნოლოგიური ნაკრები მე-16 ადგილს იკავებს, საიუველირო ნაკეთობები — ასევე მე-16-ს. ამგვარად, ლიდერობა მიიღწევა არა ყველა საქონელსა და მომსახურებაზე ერთნაირად მაღალი ფასებით, არამედ პირველ რიგში ყველაზე ძვირი და წონადი ხარჯვითი მუხლებით.

დამატებითი ფაქტორი ვალუტის კურსი გახდა. სინგაპურულ დოლარში ფასების ზრდა შედარებით ზომიერი იყო, თუმცა აშშ დოლარში გადაანგარიშების შემდეგ პრემიუმ ცხოვრების წესის საერთო ღირებულება დაახლოებით 10%-ით გაიზარდა. ანგარიშის ავტორები ქალაქის პოზიციების სტაბილურობას ასევე უკავშირებენ ძლიერ ეკონომიკასა და პოლიტიკურ სტაბილურობას. ამიტომ ადგილობრივი მაცხოვრებლებისთვის, რომლებიც შემოსავალს სინგაპურულ დოლარში იღებენ, ცვლილება ნაკლებად საგრძნობია, ვიდრე უცხოელებისთვის სხვა საბაზისო ვალუტით.

ციურიხი მეორე ადგილზე ავიდა

ციურიხი პირდაპირ მეხუთედან მეორე ადგილზე გადავიდა და რეიტინგში ყველაზე ძვირი ევროპული ქალაქი გახდა. ამასთან, ასეთი მკვეთრი აღმასვლა არ უკავშირდება ადგილობრივი ფასების თანაზომიერ ზრდას: ინდექსში შეტანილი არცერთი კატეგორია შვეიცარიულ ფრანკში 8%-ზე მეტად არ გაძვირებულა. მთავარი მიზეზი აშშ დოლართან მიმართებაში ფრანკის გამყარება გახდა.

ქალაქი მაღალ პოზიციებს იკავებს ინდექსის რამდენიმე კომპონენტში ერთდროულად. ციურიხი მეხუთე ადგილზეა პრემიუმ უძრავი ქონების ღირებულებით, მეორეზე — სამედიცინო მომსახურებითა და სპათი, მეექვსეზე — საათებით. ამასთან, კერძო განათლება აქ შედარებით იაფი ჯდება, ვიდრე კვლევის ბევრ სხვა მონაწილესთან: ამ კატეგორიაში ქალაქი 21-ე ადგილს იკავებს.

Julius Baer ფრანკის გამყარებას უკავშირებს შვეიცარიის პოლიტიკურ და ფინანსურ სტაბილურობას და მის ტრადიციულ როლს, როგორც დამცავი ვალუტის გაურკვევლობის პერიოდებში. ამიტომ ციურიხის მეორე ადგილი კარგად აჩვენებს მიმდინარე რეიტინგის თავისებურებას: უფრო მაღალი პოზიცია დოლარის გამოხატულებაში სულაც არ ნიშნავს ადგილობრივი მაცხოვრებლებისთვის ხელმისაწვდომობის იმავე მასშტაბის გაუარესებას. ისინი, ვინც შემოსავალს ფრანკებში იღებენ, მნიშვნელოვნად არიან დაცულნი სავალუტო ეფექტისგან.

მონაკო პირველად შევიდა პირველ სამეულში

მონაკო მეოთხედან მესამე პოზიციაზე ავიდა და პირველად შევიდა შეძლებული ადამიანებისთვის მსოფლიოს ყველაზე ძვირი ქალაქების სამეულში. სამთავრომ გადაუსწრო ჰონგ-კონგს, რომელიც მეოთხე ადგილზე გადავიდა. ერთ-ერთ მთავარ მიზეზად რჩება საცხოვრებლის განსაკუთრებულად მაღალი ღირებულება: პრემიუმ უძრავი ქონებით მონაკო პირველ ადგილს იკავებს კვლევის ყველა ქალაქს შორის.

მაღალი ხარჯები დამახასიათებელია რიგი სხვა კატეგორიებისთვისაც. მონაკო მეორე ადგილზეა საათებისა და ტექნოლოგიური ნაკრების ღირებულებით, მეოთხეზე — კერძო სასკოლო განათლებითა და მაღალი სამზარეულოს რესტორნებით. ამასთან, პრემიუმ ცხოვრების წესის ყველა ელემენტი აქ მსოფლიოში ყველაზე ძვირს არ მიეკუთვნება: მაგალითად, ავტომობილების ღირებულებით სამთავრო მე-14 ადგილზეა, ხოლო ქალის ფეხსაცმლით — მე-16-ზე.

მონაკოს პოზიციაზე საერთო ინდექსში ევროს გამყარებამაც იმოქმედა. ამ ფაქტორმა 2026 წელს კონტინენტური ევროპის ქალაქების უმეტესობის მაჩვენებლები გაზარდა ხარჯების აშშ დოლარში გადაანგარიშებისას. საშუალოდ, პრემიუმ ცხოვრების წესის ღირებულება ევროპულ ქალაქებში 14,1%-ით გაიზარდა — გაცილებით მეტად, ვიდრე მსოფლიო საშუალო 10,2%.

ლონდონი მეორედან მეხუთე ადგილზე დაეშვა

ლონდონმა ერთ-ერთი ყველაზე შესამჩნევი გადანაცვლება აჩვენა ლიდერებს შორის: 2025 წლის მეორე ადგილის შემდეგ ბრიტანეთის დედაქალაქი მეხუთეზე გადავიდა. ერთი წლით ადრე ის სინგაპურის ერთ-ერთი უახლოესი კონკურენტი იყო, თუმცა ახლა წინ ციურიხი, მონაკო და ჰონგ-კონგი გაუშვა.

ამასთან, ლონდონი აგრძელებს პირველი პოზიციების დაკავებას მთელ რიგ ძვირადღირებულ მომსახურებებში. ის პირველ ადგილზეა კერძო სასკოლო განათლებისა და მხედველობის ლაზერული კორექციის ღირებულებით, მესამეზე — პრემიუმ დონის სასტუმრო ნომრებითა და სამედიცინო ხარჯებით, მეოთხეზე — ელიტური უძრავი ქონებით. იურისტების მომსახურების ღირებულებით ბრიტანეთის დედაქალაქი მეექვსე ადგილს იკავებს.

ამიტომ საერთო რეიტინგში დაქვეითება არ ნიშნავს, რომ ლონდონი გაიაფდა. განხილული საქონლისა და მომსახურების ღირებულება გირვანქა სტერლინგში დაახლოებით 3%-ით გაიზარდა. თუმცა ბრიტანული ვალუტა დოლართან მიმართებაში უფრო ახლოს მოძრაობდა, მაშინ როცა ევრო და შვეიცარიული ფრანკი უფრო მეტად გამყარდა. შედეგად, სხვა ევროპულმა ქალაქებმა ფასების ერთიან ვალუტაში გადაანგარიშების შემდეგ ლონდონს გადაუსწრეს.

სიდნეიმ ყველაზე დიდი ნახტომი გააკეთა

სიდნეი რეიტინგის ლიდერი გახდა პოზიციების ზრდის მიხედვით. ერთ წელიწადში ქალაქი ერთბაშად 6 საფეხურით ავიდა — მე-14-დან მე-8 ადგილზე — და პირველ ათეულში შევიდა. Julius Baer ამ მოძრაობას ერთდროულად ორი ფაქტორით ხსნის: ავსტრალიური დოლარის გამყარებით და იმპორტირებული პრემიუმ საქონლის მაღალი ღირებულებით, რაც მათ შორის ავსტრალიის გეოგრაფიულ დაშორებას უკავშირდება.

ცალკეული კატეგორიები აჩვენებს, რა ხარჯების ხარჯზე აღმოჩნდა სიდნეი განსაკუთრებით ძვირი. ის იკავებს მესამე ადგილს ბიზნეს-კლასის ფრენების ღირებულებით, მეოთხეს — მამაკაცის კოსტიუმებითა და მხედველობის ლაზერული კორექციით, მეხუთეს — ქალის ფეხსაცმლით და მეექვსეს — ჩანთებით. ელიტური უძრავი ქონება მეცხრე ადგილზეა, ავტომობილები — მეათეზე. ამავდროულად, სასტუმრო ნომრები გამოკვლეულ ქალაქებს შორის მხოლოდ 21-ე ადგილს იკავებს.

სიდნეის აღმასვლა განსაკუთრებით გამოირჩევა აზია-წყნარი ოკეანის რეგიონის საერთო დინამიკის ფონზე. პრემიუმ ცხოვრების წესის საშუალო ღირებულება აქ აშშ დოლარში 7,4%-ით გაიზარდა — საგრძნობლად ნაკლებად, ვიდრე გლობალური 10,2%. მიუხედავად ამისა, რეგიონი ძლიერ პოზიციებს ინარჩუნებს: ყველაზე ძვირი ქალაქების ათეულში მისი 5 წარმომადგენელი შედის.

დუბაი ერთბაშად 7 პოზიციით დაქვეითდა

დუბაი მე-7-დან მე-14 ადგილზე გადავიდა, რითაც წლის განმავლობაში ერთ-ერთი ყველაზე არსებითი კლება აჩვენა. თუმცა ანგარიშის ავტორები ცალკე აფრთხილებენ მკითხველს, არ გამოიტანონ დასკვნა, რომ ემირატში ცხოვრება შესამჩნევად გაიაფდა. ცვლილება ძირითადად იმით აიხსნება, რომ რიგ სხვა ქალაქებში ხარჯები უფრო სწრაფად გაიზარდა. ერთი წლით ადრე დუბაი, პირიქით, რეიტინგში აღმასვლის ერთ-ერთი ლიდერი იყო.

ცალკეული კატეგორიების მიხედვით დუბაი კვლავ ძვირადღირებულ მსოფლიო ცენტრებს მიეკუთვნება. ქალაქი იკავებს მეხუთე ადგილს პრემიუმ დონის სასტუმრო ნომრის ღირებულებით, მეექვსეს — შამპანურითა და მამაკაცის კოსტიუმებით, მეშვიდეს — იურისტების მომსახურებით და მეცხრეს — სპათი. ამასთან, უძრავი ქონებით ის მე-14 პოზიციაზეა, ავტომობილებით — მე-19-ზე, ხოლო ბიზნეს-კლასის ფრენებით — მე-20-ზე.

საბოლოო პოზიციაზე არსებითი გავლენა იქონია არაბთა გაერთიანებული საამიროების დირჰამის მიბმამ აშშ დოლარზე. სანამ ევრო და შვეიცარიული ფრანკი მყარდებოდა, ამ ვალუტებთან დაკავშირებული ქალაქები დოლარით შედარებისას უფრო ძვირი ხდებოდა, მაშინ როცა დუბაი ფარდობით პოზიციებს კარგავდა. გარდა ამისა, კვლევა ასახავს ვითარებას ახლო აღმოსავლეთში ახალ გამწვავებამდე: მონაცემთა შეგროვება უფრო ადრე დასრულდა, ამიტომ შემდგომი ცვლილებები ხარჯებში შედეგებში ასახული არ არის.

ნიუ-იორკი პირველი ათეულიდან გავარდა

ნიუ-იორკი მე-8-დან მე-11 ადგილზე ჩამოქვეითდა და პირველი ათეულის მიღმა აღმოჩნდა. მაიამიმ ასევე საგრძნობლად დაკარგა პოზიციები და მე-13-დან მე-19 საფეხურზე გადაინაცვლა, ხოლო ვანკუვერი 24-ე ადგილიდან ბოლო, 25-ე ადგილზე დაეშვა. შედეგად, ბოლო 3 წლის განმავლობაში პირველად ჩრდილოეთ ან სამხრეთ ამერიკის არცერთი ქალაქი არ მოხვდა Julius Baer Lifestyle Index-ის ტოპ-10-ში.

ამასთან, ნიუ-იორკი რჩება ერთ-ერთ ლიდერად ცალკეულ კატეგორიებში. ის იკავებს პირველ ადგილს პრემიუმ დონის სასტუმრო ნომრების ღირებულებით, მეორეს — იურისტების მომსახურებითა და კერძო სასკოლო განათლებით, მესამეს — მხედველობის ლაზერული კორექციით, მეხუთეს — ბიზნეს-კლასის ფრენებით და მეექვსეს — ელიტური უძრავი ქონებით.

სრულიად განსხვავებულად შეიცვალა ლათინური ამერიკის რიგი ქალაქების პოზიციები. სან-პაულო მე-16-დან მე-12 ადგილზე ავიდა, მეხიკო — 21-ედან მე-18-ზე, ხოლო სანტიაგო — 22-ედან მე-20-ზე. Julius Baer აღნიშნავს, რომ მათ დაწინაურებას ხელი შეუწყო ფასების ზრდამ როგორც ეროვნულ ვალუტებში, ისე დოლარში გადაანგარიშების შემდეგ. ამგვარად, ამერიკული რეგიონი 2026 წლის რეიტინგში ორ ჯგუფად გაიყო: ჩრდილოეთ ამერიკის უმსხვილესმა ცენტრებმა პოზიციები დაკარგეს, ხოლო ლათინოამერიკული ქალაქები, პირიქით, დაწინაურდნენ.

პრემიუმ ცხოვრების წესის ღირებულება 10,2%-ით გაიზარდა

საშუალოდ, Julius Baer Lifestyle Index-ში შესულ 25 ქალაქში პრემიუმ ცხოვრების წესის ღირებულება წლის განმავლობაში დოლარის გამოხატულებაში 10,2%-ით გაიზარდა. ამასთან, ზრდა არათანაბარი აღმოჩნდა: საბოლოო მაჩვენებლებზე გავლენა იქონია ადგილობრივმა ფასებმა და სავალუტო კურსების ცვლილებებმა. ამიტომ რეიტინგში ქალაქის გადაადგილება ზემოთ ან ქვემოთ ყოველთვის არ ნიშნავს მისი მაცხოვრებლებისთვის ხარჯების თანაზომიერ ცვლილებას.

ყველაზე მეტად გაძვირდა პრემიუმ სეგმენტის საქონელი — საშუალოდ 12,3%-ით. განსაკუთრებით საგრძნობი აღმოჩნდა ფასების ზრდა საიუველირო ნაკეთობებზე, რომლებმაც 16,4% მოიმატა, და საათებზე — 15,5%. ერთ-ერთ მიზეზად ნედლეულის გაძვირება იქცა: ოქრო 2024 წლიდან მოყოლებული 2-ზე მეტჯერ გაძვირდა. ღირებულებაზე ასევე იმოქმედა უფრო ძვირმა ტყავმა და სხვა მასალებმა, კვალიფიციური შრომის ხარჯებმა და მწარმოებელთა საფასო პოლიტიკამ.

დამატებითი ეფექტი შექმნა სავალუტო კურსებმა. ფუფუნების საგნების მრავალი უმსხვილესი მწარმოებელი ევროპაში იმყოფება და ფასებს ევროზე ან შვეიცარიულ ფრანკზე ორიენტირებს. ამ ვალუტების გამყარებამ პროდუქციის ღირებულება სხვა ბაზრებზეც გაზარდა დოლარში გადაანგარიშების შემდეგ. კომპანიები ასევე ასწორებენ ფასებს ლოგისტიკისა და სავაჭრო ტარიფების გათვალისწინებით, რათა სხვადასხვა ქვეყანაში თავიანთი საქონლის ღირებულების თანაზომიერი დონე შეინარჩუნონ.

განსაკუთრებით შესამჩნევად სავალუტო ფაქტორი ევროპაში გამოვლინდა, სადაც პრემიუმ ცხოვრების წესის საშუალო ღირებულება დოლარში 14,1%-ით გაიზარდა — მსოფლიო საშუალო დონეზე გაცილებით მაღალი ტემპით. აზია-წყნარი ოკეანის რეგიონში ზრდამ 7,4% შეადგინა, ხოლო ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკის ქალაქებში — 10,3%.

რა უნდა გავითვალისწინოთ ქალაქის არჩევისას

International Investment-ის ანალიტიკოსები აღნიშნავენ, რომ მაღალი გლობალური გაურკვევლობის ფონზე სტაბილური ქვეყნებისა და ქალაქების მიმზიდველობა იზრდება. სინგაპური, ციურიხი და მონაკო გამოირჩევიან ძლიერი ინსტიტუტებისა და მდგრადი ვალუტების შერწყმით, რაც კაპიტალის შენარჩუნებასა და ცხოვრების მაღალი დონის შენარჩუნებაში ეხმარება.

შეძლებული ადამიანებისთვის მნიშვნელოვანია იურისდიქცია, შემოსავლებისა და ხარჯების ვალუტა, ინვესტიციების გეოგრაფია და სავალუტო და გეოპოლიტიკური რისკებისგან დაცვის ხარისხი. რამდენიმე საცხოვრებელი ადგილის არსებობისას დამატებით მნიშვნელობას იძენს საგადასახადო და სამართლებრივი მოთხოვნები, აქტივების ფლობის სტრუქტურა და გრძელვადიანი ფინანსური დაგეგმვა.

თავად რეიტინგი ამასთან არ იძლევა ქალაქის მიმზიდველობის სრულ სურათს. მთავარ კრიტერიუმად იქცევა ფასეულობა, რომელსაც ადამიანი იღებს თავისი ხარჯების სანაცვლოდ: სტაბილურობა, ცხოვრების ხარისხი და შემოსავლებისა და ხარჯების თანაფარდობა. სწორედ ამ ფაქტორების ერთობლიობა იძლევა იმის შეფასების საშუალებას, თუ რამდენად გამოდგება კონკრეტული მიმართულება გრძელვადიანი ცხოვრებისა და კაპიტალის შენარჩუნებისთვის.

ეკონომისტებმა SNB-ის განაკვეთის ზრდის მოლოდინი 2027 წლამდე გადაწიეს

Thu, 13 Aug 2026 09:01:15 +0300

შვეიცარიაში საპროცენტო განაკვეთებთან დაკავშირებული მოლოდინები კვლავ შეიცვალა: Bloomberg-ის აგვისტოს გამოკითხვაში მონაწილე არცერთი ეკონომისტი აღარ პროგნოზირებს შვეიცარიის ეროვნული ბანკის მიერ განაკვეთის გაზრდას 2027 წლის ივნისამდე, ხოლო უმრავლესობა პირველ ნაბიჯს მხოლოდ 2028 წლის დასაწყისში ელის. მონეტარული პოლიტიკის განაკვეთი რჩება 0%-ის დონეზე, წლიურმა ინფლაციამ ივლისში სულ რაღაც 0,4% შეადგინა, ხოლო ეკონომიკა ისტორიულ საშუალოზე დაბალი ტემპით იზრდება. თუმცა განაკვეთის გაზრდის თარიღი წინასწარ განსაზღვრული არ არის: SNB-ის ოფიციალური პროგნოზი ეფუძნება ტექნიკურ დაშვებას უცვლელი განაკვეთის შესახებ და არ წარმოადგენს მის ნულოვან დონეზე გარკვეულ ვადამდე შენარჩუნების დაპირებას.

SNB-ის განაკვეთის ზრდამ სულ მცირე 2027 წლის ივნისამდე გადაიწია

შვეიცარიის მონეტარული პოლიტიკის პროგნოზები საგრძნობლად შერბილდა. 10 აგვისტოს გამოქვეყნებული Bloomberg-ის გამოკითხვის თანახმად, ეკონომისტები, რომლებიც ადრე სესხის აღების ღირებულების ზრდას უკვე 2026 წელს უშვებდნენ, ახლა პირველ ნაბიჯს მომდევნო წლამდე აღარ ელიან. ყველაზე ადრეული პროგნოზი 2027 წლის ივნისზე მოდის, მაშინ როცა მონაწილეთა უმრავლესობა განაკვეთის ზრდის დაწყებას მხოლოდ 2028 წლის დასაწყისში ვარაუდობს. ანალიტიკოსები ასევე ელიან, რომ მეორე კვარტალში ეკონომიკური ზრდა დაახლოებით 0,3%-მდე შენელდა, წლის პირველი სამი თვის 0,4%-ის შემდეგ; მშპ-ის პირველადი შეფასება 14 აგვისტოს უნდა გამოქვეყნდეს.

პროგნოზების ცვლილება ზრდის ალბათობას, რომ ნულოვანი განაკვეთის პერიოდი ხანგრძლივი აღმოჩნდება. თუმცა საუბარია სწორედ ეკონომისტების მოლოდინებზე და არა ცენტრალური ბანკის მიერ დამტკიცებულ კალენდარულ გეგმაზე.

ეს ფუნდამენტური განსხვავებაა ინვესტორებისთვის: მონეტარული პოლიტიკა შეიძლება შეიცვალოს უფრო ადრე ან უფრო გვიან, ინფლაციის, ფრანკის კურსის, ეკონომიკის მდგომარეობისა და საგარეო კონიუნქტურის შესაბამისად.

ნულოვანი განაკვეთის სცენარი 2027 წლის ბოლომდე არ წარმოადგენს SNB-ის დაპირებას

ივლისის ბოლოს Bloomberg-მა, ცენტრალური ბანკის შიდა შეფასებების მცოდნე წყაროებზე დაყრდნობით, გაავრცელა ინფორმაცია, რომ SNB-ის ამჟამინდელი საბაზისო სცენარი ითვალისწინებს განაკვეთის 0%-ზე შენარჩუნებას 2027 წლის ბოლომდე, შემდგომი შესაძლო ზრდით.

თუმცა ეს არ არის მარეგულირებლის ოფიციალური წინასწარი ვალდებულება. თავად SNB-მ უარი თქვა ამ ინფორმაციის კომენტირებაზე, ხოლო მისმა ხელმძღვანელობამ არაერთხელ გაუსვა ხაზი, რომ განაკვეთების კონკრეტულ ტრაექტორიას წინასწარ არ განსაზღვრავს.

ეს არაოფიციალური სცენარი ასევე ითვალისწინებს ახალი მსხვილი ეკონომიკური შოკების არარსებობას. ვითარების მკვეთრი გაუარესების შემთხვევაში, უარყოფითი განაკვეთები რჩება ერთ-ერთ შესაძლო ინსტრუმენტად, თუმცა ეს ვარიანტი საბაზისოდ არ განიხილება.

ამიტომ უფრო მართებულია ითქვას არა ის, რომ SNB-მ «გადაწყვიტა განაკვეთის ნულზე დატოვება 2027 წლამდე», არამედ ის, რომ მიმდინარე ეკონომიკური პირობები და ბაზრის მოლოდინები მიუთითებს ხანგრძლივ პაუზაზე.

შვეიცარიის ძირითადი განაკვეთი ნულოვანი რჩება 2025 წლის ივნისიდან

შვეიცარიის ეროვნულმა ბანკმა განაკვეთი 0,25%-დან 0%-მდე შეამცირა 2025 წლის 19 ივნისის სხდომაზე, თანაც ახალი დონე ამოქმედდა 20 ივნისს.

ეს იყო მეორე შემცირება 2025 წელს. მარტში განაკვეთი შემცირდა 0,5%-დან 0,25%-მდე, ხოლო ივნისში — კიდევ 0,25 პროცენტული პუნქტით, ნულამდე. ამგვარად, ორ სხდომაზე ფულის ღირებულება ჯამში ნახევარი პროცენტული პუნქტით შემცირდა.

ამის შემდეგ მარეგულირებელმა განაკვეთი უცვლელად დატოვა 2025 წლის სექტემბერსა და დეკემბერში, შემდეგ კი 2026 წლის მარტსა და ივნისში.

შედეგად, შვეიცარია რჩება ერთ-ერთ განვითარებულ ეკონომიკად ყველაზე დაბალი ნომინალური საპროცენტო განაკვეთით.

SNB-მ ივნისში განაკვეთი 0%-ზე შეინარჩუნა

ბოლო სხდომაზე, 2026 წლის 18 ივნისს, შვეიცარიის ეროვნულმა ბანკმა განაკვეთი კვლავ 0%-ის დონეზე დატოვა.

მარეგულირებელმა განაცხადა, რომ მიმდინარე მონეტარული პოლიტიკა შეესაბამება ფასების სტაბილურობის შენარჩუნების ამოცანას და ამავდროულად მხარს უჭერს ეკონომიკურ აქტივობას. საჭიროების შემთხვევაში, ბანკი მზადაა უფრო აქტიურად ჩაერიოს სავალუტო ბაზარზე, რათა წინ აღუდგეს ფრანკის სწრაფ და გადაჭარბებულ გამყარებას.

SNB-მ ასევე აღნიშნა, რომ საშუალოვადიანი ინფლაციური წნეხი პრაქტიკულად არ შეცვლილა მარტის შეფასებასთან შედარებით. საშუალო ინფლაცია პროგნოზირებულია 0,6%-ის დონეზე 2026 წელს, 0,6%-ზე 2027 წელს და 0,7%-ზე 2028 წელს. ეკონომიკური ზრდა ფასდება დაახლოებით 1%-ად 2026 წელს და დაახლოებით 1,5%-ად 2027 წელს.

სწორედ ძალიან დაბალი ინფლაციისა და ზომიერი ზრდის შერწყმა ხსნის ფულის ღირებულების სწრაფად გაზრდის აუცილებლობის არარსებობას.

ინფლაციის პროგნოზი 0%-იანი განაკვეთის პირობებში — პირობითი გათვლაა

განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია SNB-ის ოფიციალური პროგნოზის სწორად გაგება.

ინფლაციის ყველა მაჩვენებელი სამწლიან ჰორიზონტზე გათვლილია იმ პირობით, რომ ცენტრალური ბანკის განაკვეთი უცვლელი რჩება 0%-ის დონეზე. ეს არის მოდელის ტექნიკური დაშვება, რომელიც აუცილებელია მომავალი ინფლაციური წნეხის შესაფასებლად.

ეს არ ნიშნავს, რომ SNB-მ წინასწარ გადაწყვიტა განაკვეთის ნულზე შენარჩუნება 2027 ან 2028 წლებში.

თუ ინფლაცია, ეკონომიკური ზრდა ან სავალუტო კურსი არსებითად განსხვავებული იქნება მოსალოდნელისგან, მარეგულირებელს შეუძლია შეცვალოს განაკვეთი, ხოლო შემდეგი პირობითი პროგნოზი უკვე ახალი დონიდან გამომდინარე დაითვლება.

ამრიგად, ოფიციალური 0,6%-იანი ინფლაცია 2027 წელს და 0,7% 2028 წელს წარმოადგენს არგუმენტს პოლიტიკის დაუყოვნებლივი გამკაცრების აუცილებლობის არარსებობის სასარგებლოდ, მაგრამ არა საპროცენტო განაკვეთის კალენდარულ პროგნოზს.

შვეიცარიაში ინფლაცია 0,4%-მდე შემცირდა

უახლესი სტატისტიკა აძლიერებს არგუმენტებს ხანგრძლივი პაუზის სასარგებლოდ.

შვეიცარიის სამომხმარებლო ფასების ინდექსი ივლისში ივნისთან შედარებით 0,1%-ით შემცირდა და 101,1 პუნქტი შეადგინა (2025 წლის დეკემბრის ბაზით მიღებული 100-დან). წლიურ გამოხატულებაში სამომხმარებლო ფასები მხოლოდ 0,4%-ით გაიზარდა.

ჯერ კიდევ მაისში წლიური ინფლაცია 0,6%-ს შეადგენდა, თანაც მარეგულირებელი მის დაჩქარებას ძირითადად ნავთობპროდუქტებზე ფასების ზრდას უკავშირებდა.

ივლისის დინამიკა აჩვენებს, რომ ენერგეტიკული იმპულსი ჯერჯერობით არ გადაზრდილა ფასების საერთო დონის ფართო და მდგრად მატებაში.

მონეტარული პოლიტიკისთვის ეს პრინციპულია: 2%-ზე საგრძნობლად დაბალი წლიური ინფლაციის პირობებში მარეგულირებელს უჭირს განაკვეთის გადაუდებელი ზრდის დასაბუთება მხოლოდ ფასების შეკავების აუცილებლობით.

SNB-ს არ გააჩნია სიმეტრიული მიზანი ზუსტად 2%-იან ინფლაციაზე

შვეიცარიასთან მიმართებით ხშირად გამოიყენება არაზუსტი ფორმულირება «0–2%-იანი სამიზნე დიაპაზონის» შესახებ.

ოფიციალურად, შვეიცარიის ეროვნული ბანკი ფასების სტაბილურობას განმარტავს, როგორც შვეიცარიის სამომხმარებლო ფასების ინდექსის წლიურ ზრდას 2%-ზე ნაკლებით. ამასთან, მდგრადი დეფლაცია — ფასების საერთო დონის ხანგრძლივი კლება — ასევე მიიჩნევა ფასების სტაბილურობის დარღვევად.

ეს განსხვავდება, მაგალითად, ევროპის ცენტრალური ბანკის სიმეტრიული საშუალოვადიანი მიზნისგან 2%-ის დონეზე.

ამიტომ 0,4%-იანი ინფლაცია შეესაბამება ფასების სტაბილურობის შვეიცარიულ განსაზღვრებას, მაგრამ ძალიან სუსტი საფასო წნეხი ამავდროულად აიძულებს SNB-ს, გაითვალისწინოს ინფლაციის ნულზე დაბრუნების ან დეფლაციაში გადასვლის რისკი.

საპროცენტო განაკვეთის გაზრდას ასეთ სიტუაციაში შეუძლია დამატებით შეამციროს შიდა საფასო წნეხი და გააძლიეროს ფრანკის მიმზიდველობა.

ძლიერი ფრანკი SNB-სთვის საკვანძო ფაქტორად რჩება

შვეიცარიულ ფრანკს ქვეყნის მონეტარული პოლიტიკისთვის განსაკუთრებით დიდი მნიშვნელობა აქვს.

SNB-ის საანგარიშო კურსებით 7 აგვისტოს მდგომარეობით ერთი ევრო ღირდა 0,9347 ფრანკი, ხოლო ერთი აშშ დოლარი — 0,8111 ფრანკი.

ძლიერი ეროვნული ვალუტა იმპორტს აიაფებს ფრანკებში გადაყვანით და ამით ზღუდავს იმპორტირებულ ინფლაციას. ამავდროულად, ის ართულებს ექსპორტიორი კომპანიების მდგომარეობას, რადგან მათი შვეიცარიული ხარჯები ძვირდება საზღვარგარეთის შემოსავლებთან შედარებით.

ამიტომ საპროცენტო განაკვეთი SNB-სთვის ერთადერთი ინსტრუმენტი არ არის. ცენტრალურ ბანკს ასევე შეუძლია ოპერაციების განხორციელება სავალუტო ბაზარზე, თუ ფრანკის მოძრაობა საფრთხეს შეუქმნის ფასების სტაბილურობას.

ივნისის შეფასებაში მარეგულირებელმა სპეციალურად გაზარდა ასეთი ინტერვენციებისთვის მზადყოფნის ხარისხი ვალუტის სწრაფი და გადაჭარბებული გამყარების შემთხვევაში.

ნულოვანი განაკვეთები ავტომატურად უარყოფითზე დაბრუნებას არ ნიშნავს

შვეიცარიას უკვე აქვს უარყოფითი საპროცენტო განაკვეთების მრავალწლიანი გამოცდილება, ამიტომ ნულს ქვემოთ გადასვლა ტექნიკურად შესაძლებელი რჩება.

თუმცა მიმდინარე მონაცემები ამ სცენარს საბაზისოდ არ აქცევს.

ინფლაცია დადებითი რჩება, ეკონომიკა ზრდას განაგრძობს, ხოლო მარეგულირებელს გააჩნია სავალუტო ინტერვენციები, როგორც დამატებითი ინსტრუმენტი.

უარყოფითი განაკვეთის დაბრუნება უფრო სავარაუდო ხდება პირველ რიგში ახალი ძლიერი საგარეო შოკის შემთხვევაში, რაც გამოიწვევს კაპიტალის დიდ შემოდინებას თავშესაფარ ფრანკში და შექმნის ვალუტის გადაჭარბებული გამყარებისა და დეფლაციური წნეხის საფრთხეს.

და პირიქით, ინფლაციისა და ეკონომიკის მდგრად დაჩქარებას შეუძლია დააახლოოს განაკვეთის პირველი ზრდა.

შვეიცარიის ეკონომიკა წლის დასაწყისში 0,4%-ით გაიზარდა

2026 წლის პირველ კვარტალში შვეიცარიის მთლიანი შიდა პროდუქტი, მსხვილი საერთაშორისო სპორტული ღონისძიებების გავლენის გათვალისწინებით, წინა სამ თვესთან შედარებით 0,4%-ით გაიზარდა. 2025 წლის მეოთხე კვარტალში ზრდა 0,2%-ს შეადგენდა.

მრეწველობა იყო აქტივობის ზრდის ერთ-ერთი მთავარი წყარო, მაშინ როცა შიდა მოთხოვნა შედარებით სუსტი რჩებოდა.

სპორტულ ღონისძიებებზე კორექტირება აუცილებელია შვეიცარიაში განთავსებული საერთაშორისო სპორტული ორგანიზაციების გამო, რომელთა ფინანსურ ნაკადებსაც შეუძლია საგრძნობლად დაამახინჯოს ეროვნული ანგარიშების ცალკეული კვარტალური მაჩვენებლები.

ანალიტიკოსების მოლოდინით, რომლებიც აგვისტოს გამოკითხვაშია მოყვანილი, მეორე კვარტალში ზრდა შესაძლოა დაახლოებით 0,3%-მდე შენელებულიყო.

ასეთი შედეგის დადასტურების შემთხვევაშიც კი ეკონომიკა გაფართოებას განაგრძობს, თუმცა ტემპები არასაკმარისად მაღალი დარჩება იმისთვის, რომ თავისთავად აიძულოს ცენტრალური ბანკი, სწრაფად გაამკაცროს პოლიტიკა.

მთავრობა 2026 წელს მხოლოდ 0,9%-იან ზრდას ელის

ეკონომიკური პროგნოზების ფედერალურმა საექსპერტო ჯგუფმა ივნისში შვეიცარიის ზრდის შეფასება შეამცირა.

ახლა მთლიანი შიდა პროდუქტი, სპორტულ ღონისძიებებზე კორექტირებული, წინა წლის დონეზე მხოლოდ 0,9%-ით მეტია მოსალოდნელი 2026 წელს. 2027 წელს ზრდა 1,6%-მდე უნდა დაჩქარდეს.

წინა, მარტის პროგნოზი შესაბამისად 1%-სა და 1,7%-ს შეადგენდა. შეფასების გაუარესების ძირითადი ფაქტორები გახდა ენერგომატარებლების უფრო მაღალი ფასები, გლობალური ეკონომიკის შენელება და მაღალი საგარეო გაურკვევლობა.

ამრიგად, მთავრობის ოფიციალური პროგნოზიც არ მიუთითებს ეკონომიკის გადახურებაზე.

განაკვეთის გასაზრდელად ბევრად უფრო დამაჯერებელი კომბინაცია იქნებოდა წარმოების მდგრადი ზრდა პოტენციურ დონეზე მაღლა და ფასების უფრო სწრაფი მატება.

KOF კიდევ უფრო ფრთხილ პროგნოზს იძლევა

ციურიხის ფედერალური ტექნოლოგიური ინსტიტუტის ეკონომიკური კვლევების შვეიცარიული ინსტიტუტი KOF პერსპექტივებს კიდევ უფრო თავშეკავებულად აფასებს.

მისი ზაფხულის პროგნოზი ითვალისწინებს რეალური მშპ-ის ზრდას მსხვილ სპორტულ ღონისძიებებზე კორექტირებით მხოლოდ 0,8%-ით 2026 წელს და 1,5%-ით 2027 წელს. მანამდე ინსტიტუტი შესაბამისად 1%-სა და 1,7%-ს ელოდა.

ამგვარად, სამი საკვანძო შეფასება საკმაოდ ახლოსაა ერთმანეთთან: SNB ელის დაახლოებით 1%-იან ზრდას 2026 წელს, სამთავრობო ექსპერტები — 0,9%-ს, KOF — 0,8%-ს.

განსხვავება მცირეა და არცერთი ეს სცენარი არ ითვალისწინებს სწრაფ ეკონომიკურ აღმავლობას, რაც შექმნიდა განაკვეთის გადაუდებლად გაზრდის აშკარა აუცილებლობას.

ევროზონის აღდგენამ შესაძლოა დააახლოოს განაკვეთის ზრდა

განაკვეთის უფრო ადრეული ზრდის სასარგებლოდ ერთ-ერთ იშვიათ არგუმენტად რჩება ვითარების გაუმჯობესება შვეიცარიის ძირითად სავაჭრო პარტნიორებთან.

UBS-ის ეკონომისტი მაქსიმ ბოტერონი, რომელიც მონაწილეობდა Bloomberg-ის გამოკითხვაში, ზრდის დაწყებას უკვე 2027 წლის ივნისში უშვებს. ის ამ სცენარს უკავშირებს ევროზონის მხრიდან მოთხოვნის შესაძლო გაძლიერებას, რასაც შეუძლია შვეიცარიის ზრდის ტემპები გრძელვადიან ნორმასთან დააახლოოს.

ასეთი სცენარის ლოგიკა იმაში მდგომარეობს, რომ უფრო ძლიერი საგარეო კონიუნქტურის პირობებში ეკონომიკის ნულოვანი განაკვეთით მხარდაჭერის აუცილებლობა თანდათან შემცირდება.

თუმცა SNB-სთვის მნიშვნელოვანი იქნება არა მხოლოდ მშპ. ზრდა გაცილებით უფრო სავარაუდო გახდება, თუ უფრო ძლიერ ეკონომიკურ აქტივობას თან ახლავს ინფლაციის მდგრადი მატება და ეს არ გამოიწვევს ფრანკის ახალ გადაჭარბებულ გამყარებას.

2027 წლის ივნისი — SNB-ის სხდომის კონკრეტული თარიღია

ფორმულირებას «არაუადრეს 2027 წლის ივნისისა» კონკრეტული კალენდარული მნიშვნელობა აქვს.

შვეიცარიის ეროვნული ბანკი მონეტარული პოლიტიკის სიღრმისეულ შეფასებას წელიწადში ოთხჯერ ატარებს — მარტში, ივნისში, სექტემბერსა და დეკემბერში.

შემდეგი გადაწყვეტილება დანიშნულია 2026 წლის 24 სექტემბერს, შემდეგ სხდომა გაიმართება 10 დეკემბერს. 2027 წელს გადაწყვეტილებები დაგეგმილია 18 მარტს, 24 ივნისს, 23 სექტემბერსა და 16 დეკემბერს.

ამიტომ ზრდის ყველაზე ადრეული პროგნოზი ბოლო გამოკითხვაში ფაქტობრივად ნიშნავს 2027 წლის 24 ივნისის სხდომას.

თუმცა ეკონომისტთა უმრავლესობა ვარაუდობს განაკვეთის უფრო ხანგრძლივ შენარჩუნებას 0%-ის დონეზე და ზრდის დაწყებას მხოლოდ 2028 წელს.

ბაზარსა და ეკონომისტებს შორის სხვაობა მნიშვნელოვანი რჩება

განაკვეთებთან დაკავშირებული მოლოდინები ერთგვაროვანი არ არის.

ჯერ კიდევ ივლისის ბოლოს Bloomberg-ი აღნიშნავდა, რომ სავალუტო ბაზარი შესამჩნევად უფრო მეტად იყო მიდრეკილი ადრეული ზრდის მოლოდინისკენ, ვიდრე გამოკითხულ ეკონომისტთა უმრავლესობა.

ეს განსხვავება მნიშვნელოვანია, რადგან საბაზრო მოლოდინები შეიძლება სწრაფად შეიცვალოს ინფლაციის, მშპ-ის სტატისტიკის ან თავად მარეგულირებლის ახალი სიგნალების გამოქვეყნების შემდეგ.

აგვისტოს გამოკითხვა აჩვენებს კონსენსუსის მიმართულებას ეკონომისტებს შორის, მაგრამ არ აფიქსირებს ფულის მომავალ ღირებულებას.

რაც უფრო შორსაა პროგნოზი დროში, მით უფრო მაღალია მისი გადახედვის ალბათობა.

განაკვეთის ზრდა უპირველეს ყოვლისა ინფლაციასა და ფრანკზეა დამოკიდებული

მიმდინარე მაკროეკონომიკური კომბინაცია საკმაოდ უჩვეულოა: ძირითადი განაკვეთი ნულის ტოლია, ინფლაცია 0,4%-ს შეადგენს, ზრდის ოფიციალური პროგნოზი დაახლოებით 1%-ის ფარგლებშია, ხოლო ეროვნული ვალუტა რჩება გლობალური ფინანსური სისტემის ერთ-ერთ ყველაზე მოთხოვნად თავშესაფარ აქტივად.

SNB-სთვის ეს ნიშნავს, რომ ზედმეტად ადრეულ ზრდას საკუთარი რისკები ახლავს თან.

უფრო მაღალი განაკვეთი პოტენციურად აძლიერებს ფრანკში არსებული აქტივების მიმზიდველობას, რამაც შეიძლება ხელი შეუწყოს ვალუტის გამყარებას. უფრო ძლიერი ფრანკი კი თავის მხრივ აიაფებს იმპორტს და შეუძლია დამატებით შეამციროს ინფლაცია.

ამიტომ მომავალი ნორმალიზაცია, სავარაუდოდ, მოითხოვს რამდენიმე პირობის ერთობლიობას: უფრო თავდაჯერებულ ეკონომიკურ ზრდას, ინფლაციის მდგრად მატებას და ფრანკზე გადაჭარბებული წნეხის არარსებობას.

როგორც International Investment-ის ექსპერტები იტყობინებიან, პირველი ზრდის მოლოდინის გადატანა სულ მცირე 2027 წლის ივნისამდე შეესაბამება ინფლაციის სულ რაღაც 0,4%-ის, ნულოვანი განაკვეთისა და ისტორიულ საშუალოზე დაბალი ეკონომიკური ზრდის ამჟამინდელ კომბინაციას. თუმცა ყველაზე სერიოზული შეცდომა იქნებოდა 2027 წლის ბოლომდე 0%-იანი განაკვეთის აღქმა SNB-ის უკვე მიღებულ გადაწყვეტილებად. ინფლაციის ოფიციალური პროგნოზი პირობითია, ხოლო ინფორმაცია შიდა სცენარის შესახებ Bloomberg-ის ანონიმურ წყაროებს ეფუძნება. ინვესტორებისთვის მთავარ ინდიკატორად რჩება არა პირველი ზრდის კონკრეტული თვე, არამედ სამი ფაქტორის — ინფლაციის, ფრანკის კურსისა და ეკონომიკური ზრდის ურთიერთქმედება. კაპიტალის ახალ შემოდინებას თავშესაფარ აქტივებში შეუძლია გადაავადოს ნორმალიზაცია, მაშინ როცა ევროპული მოთხოვნის აღდგენამ და შვეიცარიის ინფლაციის მდგრადმა დაჩქარებამ შესაძლოა ის დააახლოოს.

2026 წლის ყველაზე ბედნიერი ქვეყნები: დასავლეთ ევროპა სევდიანდება, ლათინური ამერიკა კი ლიდერებში იჭრება

Mon, 23 Mar 2026 16:47:32 +0300

ახალმა რეიტინგმა World Happiness Report 2026 მსოფლიოში გლობალური ცვლილებები დააფიქსირა. დასავლეთის ქვეყნები პოზიციებს ასუსტებენ, აღმოსავლეთ ევროპა და ლათინური ამერიკა კი „ბედნიერების ახალ დედაქალაქებად“ იქცევიან. კვლევა მოიცავს 147 ქვეყანას და Gallup-ის გამოკითხვებზე დაყრდნობით აფასებს ადამიანების ცხოვრების დონეს 0-დან 10-მდე შკალით. ამასთან, სხვაობა ყველაზე ბედნიერ და ყველაზე უბედურ ქვეყნებს შორის კვლავ უზარმაზარი რჩება – ექვს ქულაზე მეტი.

მსოფლიოს ყველაზე ბედნიერი ქვეყნების ტოპ-10

სკანდინავიური ქვეყნები კვლავ ინარჩუნებენ ლიდერობას. ფინეთი უკვე ზედიზედ მეცხრე წელია პირველ ადგილზე რჩება, მეორე და მესამე ადგილებზე ისლანდია და დანია განლაგდნენ, ხოლო შვედეთი და ნორვეგია შესაბამისად მეხუთე და მეექვსე პოზიციებს იკავებენ.

აი, ევროპის დასავლეთ ნაწილში კი საქმე გაცილებით უარესადაა: ამ რეგიონის თითქმის ყველა ქვეყანა რეიტინგში პოზიციებს კარგავს, თუმცა ნიდერლანდები, ლუქსემბურგი და შვეიცარია ჯერ კიდევ რჩებიან ბედნიერების ინდექსის ტოპ-10-ში.

წლის მთავარი სენსაცია კოსტა-რიკაა. გასულ წელს იგი გახდა პირველი ლათინოამერიკული ქვეყანა, რომელიც რეიტინგის ლიდერთა ათეულში მოხვდა, ახლა კი მსოფლიოში უკვე მეოთხე ადგილზე დაწინაურდა.

ასევე აღსანიშნავია ისრაელის მიერ ლიდერის პოზიციების შენარჩუნება, მიუხედავად ომებისა, რომლებიც უკვე მესამე წელია რეგიონს არყევს.

საერთო ჯამში კი პლანეტის ყველაზე ბედნიერი ქვეყნების ათეული ასე გამოიყურება:

1. ფინეთი

2. ისლანდია

3. დანია

4. კოსტა-რიკა

5. შვედეთი

6. ნორვეგია

7. ნიდერლანდები

8. ისრაელი

9. ლუქსემბურგი

10. შვეიცარია

როგორც უკვე აღინიშნა, ფინეთი უპირობო ლიდერობას ინარჩუნებს ევროპაში, კოსტა-რიკა – ცენტრალურ ამერიკაში, ხოლო ისრაელი – ახლო აღმოსავლეთში.

ავსტრალიასა და ოკეანეთში ყველაზე ბედნიერი ქვეყანაა ახალი ზელანდია, რომელიც გლობალურ ინდექსში მე-11 ადგილზეა, ჩრდილოეთ ამერიკაში – მექსიკა (მე-12 ადგილი), სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში – ტაივანი (26) და სინგაპური (36), სამხრეთ ამერიკაში – ურუგვაი (31), ცენტრალურ აზიაში – ყაზახეთი (33), აფრიკაში – მავრიკი (73), ხოლო თავად კონტინენტზე – ლიბია (81).

პოსტსაბჭოთა სივრცეში ტრადიციულად ყველაზე ბედნიერები არიან ევროკავშირის ბალტიისპირეთის ქვეყნები, რომელთა შორისაც ყველაზე მაღალი პოზიცია ლიეტუვას (28) უკავია. ყოფილი სსრკ-ის იმ ქვეყნებს შორის, რომლებიც არ შედიან ევროკავშირში, რეიტინგში ყველაზე მაღლა განთავსდა ყაზახეთი – ცენტრალური აზიის ყველაზე ბედნიერი ქვეყანა.

მსოფლიო ბედნიერება 2025: რომელ ქვეყნებში არიან ადამიანები ყველაზე მეტად კმაყოფილი ცხოვრებით

მსოფლიოს ყველაზე უბედური ქვეყნების ტოპ-10

რეიტინგის მეორე ბოლოში მოხვდნენ ქვეყნები, რომლებიც კონფლიქტებს, სიღარიბესა და პოლიტიკურ არასტაბილურობას შეეჯახნენ.

ავღანეთი უკვე მრავალი წელია რჩება ცხოვრებით კმაყოფილების ყველაზე დაბალი დონის მქონე ქვეყნად. ყველაზე უბედური ქვეყნების ათეული შედგება აფრიკული სახელმწიფოებისგან (ტანზანია, ეგვიპტე, კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა, ბოტსვანა, ზიმბაბვე, მალავი და სიერა-ლეონე), ასევე ორი ახლოაღმოსავლური ქვეყნისგან – ლიბანისა და იემენისგან.

ბედნიერების ყველაზე დაბალი დონის მქონე ათი ქვეყანა ასე გამოიყურება:

1. ავღანეთი

2. სიერა-ლეონე

3. მალავი

4. ზიმბაბვე

5. ბოტსვანა

6. იემენი

7. ლიბანი

8. კონგოს დრ

9. ეგვიპტე

10. ტანზანია

ავღანეთის გარდა (ცენტრალური აზიის ყველაზე უბედური ქვეყანა), რომელიც მრავალი წელია უცვლელად ასრულებს რეიტინგებს, ბედნიერების დონე ფსკერზეა სიერა-ლეონეში (ყველაზე უბედური ქვეყანა აფრიკაში) და იემენში (ახლო აღმოსავლეთში).

სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში ყველაზე დაბალი რეიტინგი აქვს მიანმარს. უკრაინა ყველაზე უბედური ქვეყანაა არა მხოლოდ პოსტსაბჭოთა სივრცეში, არამედ ზოგადად ევროპაშიც, ვენესუელა – სამხრეთ ამერიკაში, ტრინიდადი და ტობაგო – ცენტრალურ ამერიკაში, ხოლო კანადა (!) – ჩრდილოეთ ამერიკაში.

რეიტინგის შემდგენლებს არ გამოუთვლიათ ბედნიერების დონე ავსტრალიისა და ოკეანეთის მრავალი კუნძულოვანი სახელმწიფოსთვის.

მსოფლიოს ყველაზე ბედნიერი ქვეყნები 2024

გლობალური ტრენდები

მსოფლიო რეგიონებს შორის ბედნიერების მაჩვენებლები ყველაზე სწრაფად იზრდება ცენტრალურ და აღმოსავლეთ ევროპაში – ყოფილი სოციალისტური ბლოკის ქვეყნებში. ჩეხეთი, სლოვენია და კოსოვო უკვე შედიან მსოფლიო ტოპ-20-ში.

აღმავლობის გზაზეა ლათინური ამერიკაც. კოსტა-რიკის გარდა, რომელიც ტოპში შეიჭრა, რეიტინგის ოცეულში იმყოფება მექსიკა (მე-12 ადგილი), ბოლო წლებში ზრდას აჩვენებს ბელიზი (27).

დასავლეთი პოზიციებს კარგავს. აშშ, კანადა, ავსტრალია და ევროპის რიგი ქვეყნები, რომლებიც 10-15 წლის წინ მწვერვალზე იყვნენ და ჩრდილოეთ ევროპასაც კი უსწრებდნენ, დღეს ბედნიერების დონის კლებას აჩვენებენ.

ახალგაზრდობა აღარ არის ბედნიერი

ყველაზე საგანგაშო მომენტი – ბედნიერების დონის ყველაზე დიდი კლება ფიქსირდება ახალგაზრდებში, განსაკუთრებით ინგლისურენოვან ქვეყნებში. ეს ტრენდი უკვე თითქმის მთელი თაობის განმავლობაში – ბოლო 20 წელია – იკრებს ძალას.

მიზეზია, მათ შორის, ციფრული გარემოს გავლენა. სოციალური ქსელები ცხოვრების აღქმას უარესობისკენ ცვლის. კვლევა აჩვენებს: სოციალური ქსელების აქტიური გამოყენება დაკავშირებულია ცხოვრებით კმაყოფილების შემცირებასთან, განსაკუთრებით Z თაობაში.

კიდევ ერთი მიზეზია სოციალური კავშირების შესუსტება და, შედეგად, ინსტიტუტებისა და ადამიანების მიმართ ნდობის დაქვეითება, განსაკუთრებით დასავლეთის ქვეყნებში, რაც პირდაპირ გავლენას ახდენს ბედნიერების დონეზე.

ამერიკის შეერთებული შტატები ზედიზედ მეოთხე წელია ვერ მოხვდა ყველაზე ბედნიერი ქვეყნების ტოპ-20-ში, კანადა კი პირველ ოცეულში უკვე მრავალი წელია აღარ შედის.

მსოფლიო უფრო ბედნიერი ხდება, მაგრამ არა ყველასთვის

ზოგადად, პოზიტიური დინამიკა ნარჩუნდება: ქვეყნების რაოდენობა, რომლებმაც გააუმჯობესეს თავიანთი მაჩვენებლები, თითქმის ორჯერ აღემატება მათ, რომელთა მდგომარეობაც გაუარესდა.

თუმცა გლობალური სურათი უფრო კომპლექსური ხდება. ძველი ლიდერები თანდათან კარგავენ უპირატესობას, ახალი რეგიონები წინ მიიწევენ, ხოლო ბედნიერების დონე სულ უფრო მეტად არის დამოკიდებული არა მხოლოდ ეკონომიკაზე, არამედ სოციალური კავშირების ხარისხზე, ნდობასა და ციფრულ გარემოზე.

ფული კვლავინდებურად მნიშვნელოვანია, მაგრამ გადამწყვეტი ფაქტორი ხდება ის, თუ რამდენად გრძნობენ ადამიანები მხარდაჭერას, უსაფრთხოებასა და საზოგადოებასთან კავშირს, აჯამებენ International Investment-ის ექსპერტები.

ყველაზე ბედნიერი ქვეყნები 2023

შვეიცარია - Международные инвестиции и аналитика – InternationalInvestment.biz​