Alfa-Bank-მა რუსეთის ეკონომიკის პროგნოზი გააუარესა

Unsplash

Alfa-Bank-ის ანალიტიკოსებმა 2026 წლისთვის რუსეთის ძირითადი მაკროეკონომიკური მაჩვენებლების პროგნოზი გააუარესეს. მოსალოდნელია ეკონომიკის თითქმის ნულოვანი ზრდა, უფრო მაღალი ინფლაცია და მკაცრი მონეტარული პოლიტიკის შენარჩუნება, ძირითადი განაკვეთის შემდგომი შემცირების მიუხედავად.

რუსეთის მშპ-ის ზრდა პრაქტიკულად შეჩერდა

Alfa-Bank-ის ანალიტიკოსების შეფასებით, 2026 წლის პირველ ნახევარში რუსეთის მშპ 2025 წლის იმავე პერიოდთან შედარებით მხოლოდ 0,3%-ით გაიზარდა. ხელსაყრელმა კალენდარულმა ფაქტორმა და ფედერალური ბიუჯეტის ხარჯების 16%-ით ზრდამ დინამიკის გაუმჯობესებას ხელი ვერ შეუწყო. ამ შედეგის მთავარ მიზეზად სამრეწველო სექტორში არსებულ ვითარებას ასახელებენ, რომელიც მეორე კვარტალში მხოლოდ 0,6%-ით გაიზარდა, ხოლო ექვს თვეში — 0,4%-ით.

საგრძნობი გავლენა იქონია ივნისში ნავთობპროდუქტების წარმოების შემცირებამ წლიურად 21,7%-ით. ამ ვარდნამ თითქმის მთლიანად გაანეიტრალა მანქანათმშენებლობის პროდუქციის გამოშვების 17%-იანი ზრდის ეფექტი.

2026 წლის გაზაფხულზე Alfa-Bank-ი რუსეთის მშპ-ის 0,7%-იან ზრდას, ინფლაციას 6%-ის დონეზე და ცენტრალური ბანკის ძირითად განაკვეთს დეკემბრისთვის 13%-ზე პროგნოზირებდა. აგვისტოს მიმოხილვაში ანალიტიკოსებმა ეკონომიკის შესაძლო ზრდის დონე 0,1%-მდე შეამცირეს, ინფლაციის მოლოდინი 7,5%-მდე, ხოლო ძირითადი განაკვეთის — 13,5%-მდე გაზარდეს. ამასთან, რუბლის კურსის პროგნოზი უცვლელი დარჩა — 87 რუბლი დოლარზე. პროგნოზი ინვესტიციების შესახებ უფრო ღრმა კლებისკენ გადაიხედა — 4%-მდე.

მაღალი სამომხმარებლო მოთხოვნა რუსეთში

სამომხმარებლო მოთხოვნა რჩება ეკონომიკის მხარდამჭერ ერთ-ერთ იშვიათ მდგრად ფაქტორად. მაისში საცალო ვაჭრობის ბრუნვა წლიური გაანგარიშებით 7,8%-ით გაიზარდა, ივნისში — 7,3%-ით. ექვსი თვის შედეგებით დაფიქსირდა 5,4%-იანი მატება.

მომსახურების სფეროში დინამიკა გაცილებით სუსტი აღმოჩნდა — მაისში 2,3%-იანი და ივნისში 1,7%-იანი ზრდით. ამასთან, ხარჯების ნაწილი მომსახურებიდან, მათ შორის ტურისტული მოგზაურობებიდან, საქონლის შეძენაზე გადადის, რამაც, Alfa-Bank-ის ანალიტიკოსების შეფასებით, შესაძლოა ხელი შეუწყოს გაზრდილ ინფლაციურ წნეხს.

საქონლის იმპორტის ნომინალური მაჩვენებელი ექვს თვეში 11%-ით გაიზარდა. მშპ-ის სტრუქტურაში მსგავსი პროდუქციის წილი აღდგება რუსი მწარმოებლების მხრიდან შეზღუდული მიწოდების გამო. უცხოური მიწოდების ზრდა ნაწილობრივ ანაზღაურებს ქვეყნის შიგნით ცალკეული საქონლის გამოშვების არასაკმარის მოცულობას. ამასთან დაკავშირებით, Alfa-Bank-მა 2026 წელს იმპორტის მოლოდინი 11%-მდე გაზარდა.

შრომის ბაზარზე ვითარება შეცვლას იწყებს. ივნისში უმუშევრობის დონემ 2,2%-ს მიაღწია, Alfa-Bank-ი მოელის, რომ 2026 წლის ბოლოსთვის ეს მაჩვენებელი 2,3%-ს შეადგენს. ნომინალური ხელფასების ზრდის ტემპი მაისში 10%-მდე შემცირდა, პროგნოზიც იმავე დონეზეა.

დანაზოგების ნორმის შესაძლო შემცირება და საკრედიტო აქტივობის გამოცოცხლება, ბანკის შეფასებით, უახლოეს პერიოდში მხარს დაუჭერს საბოლოო მოთხოვნას. თუმცა ხელფასების ზრდის შენელებამ და შრომის ბაზრის გაგრილებამ შეიძლება შეზღუდოს მოხმარების შემდგომი გაფართოება.

ინფლაცია საწვავის ფასების ზრდის გამო დაჩქარდა

ზაფხულის დასაწყისში ინფლაციის ერთ-ერთი მთავარი ფაქტორი საწვავის ფასების ზრდა გახდა. ივნისში ფასების თვიური მატების დაახლოებით მესამედი სწორედ ამ კომპონენტს უკავშირდებოდა. ივლისში მისი წილი დაახლოებით 50%-ის დონეზე შენარჩუნდა.

საწვავის გაძვირება თანდათან გადადის საბოლოო პროდუქციის ღირებულებაზე. საბაზო ინფლაციის ინდიკატორი უკვე ხუთი კვირაა მომატებული რჩება, რაც მიუთითებს მდგრადი საფასო წნეხის შენარჩუნებაზე.

მიწოდების მხრიდან არსებული შეზღუდვების გათვალისწინებით, Alfa-Bank-მა 2026 წლის შედეგებით ინფლაციის პროგნოზი 7,5%-მდე გაზარდა. ეს გახდა ერთ-ერთი ფაქტორი ძირითადი განაკვეთის პროგნოზის გადახედვისთვის: ბანკი წლის ბოლოსთვის მის შემცირებას მხოლოდ 13,5%-მდე მოელის. რუბლის კურსის შეფასება არ შეცვლილა: ანალიტიკოსები კვლავ მოელიან, რომ 2026 წლის ბოლოსთვის დოლარი დაახლოებით 87 რუბლი ეღირება.

Rosstat-ის მონაცემებით, 14-დან 20 ივლისამდე სამომხმარებლო ფასების ინდექსი 0,17%-ით გაიზარდა, ხოლო 21-დან 27 ივლისამდე ზრდის ტემპი 0,04%-მდე შენელდა. 2026 წლის დასაწყისიდან ფასები 4,86%-ით გაიზარდა.

სხვა ექსპერტების პროგნოზები

24 ივლისის სხდომაზე რუსეთის ბანკის დირექტორთა საბჭომ ძირითადი განაკვეთი წლიურ 14%-მდე შეამცირა. გადაწყვეტილება მოულოდნელი აღმოჩნდა RBC-ის კონსენსუს-პროგნოზის მონაწილეთა უმრავლესობისთვის: გამოკითხული 30 ექსპერტიდან მხოლოდ ორს მიაჩნდა 25 საბაზისო პუნქტით შემცირება ყველაზე სავარაუდო სცენარად. ანალიტიკოსთა უმრავლესობა განაკვეთის უცვლელად შენარჩუნებას მოელოდა.

ამავდროულად, რეგულატორმა 2026 წლის საშუალო ძირითადი განაკვეთის პროგნოზი 14–14,5%-დან 14,5–14,6%-მდე გადახედა. რუსეთის ბანკმა ასევე გაზარდა ინფლაციის შეფასება: წინა პროგნოზის 5,1–5,6%-ის ნაცვლად, 2026 წელს მოსალოდნელია ფასების ზრდა 6–7%-ის დონეზე. გადახედვის ერთ-ერთი ფაქტორი საწვავის გაძვირების მაღალი ტემპები გახდა.

მანამდე Raiffeisenbank-ის მთავარი ეკონომისტი სტანისლავ მურაშოვი 2026 წლის ბოლოსთვის ძირითადი განაკვეთის 13%-მდე შემცირებას უშვებდა. Sovcombank-ის მთავარი ანალიტიკოსი მიხაილ ვასილიევი მიიჩნევს, რომ დეკემბრამდე რეგულატორი განაკვეთს 14%-ის დონეზე შეინარჩუნებს, რის შემდეგაც შესაძლოა იგი 13,75%-მდე შეამციროს.

International Investment-ის ანალიტიკოსები აღნიშნავენ, რომ 2026 წელს რუსეთის ეკონომიკისთვის გაურკვევლობის მთავარი ფაქტორი უკრაინის ტერიტორიაზე ვითარების განვითარებას უკავშირდება. მოქმედი შეზღუდვების შენარჩუნების შემთხვევაში, ეკონომიკამ შესაძლოა განაგრძოს მოძრაობა სუსტი ზრდის სცენარით, მაღალი ინფლაციითა და მკაცრი ფინანსური პირობებით. უფრო მდგრადი აღდგენის შესაძლებლობა დამოკიდებული იქნება საგარეო გარემოს ცვლილებასა და ბიზნესის უნარზე, მოერგოს ახალ პირობებს.