დეტალური ინსტრუქცია საქართველოში ინდმეწარმის (ი/მ) რეგისტრაციისთვის

იუსტიციის სახლი თბილისში

საქართველოში ბიზნესის წარმოება და სხვადასხვა მომსახურების გაწევა შესაძლებელია ინდმეწარმის (ი/მ) და შპს-ს სტატუსით. განმარტებები რუსულის მსგავსია: ინდივიდუალური მეწარმე – ფიზიკური პირი, შპს – ორგანიზაცია. გასაფორმებლად საჭიროა იუსტიციის სახლში პასპორტით მისვლა. ასევე დაგჭირდებათ ქართული ტელეფონის ნომერი, ელექტრონული ფოსტა და საცხოვრებელი ან კომერციული უძრავი ქონების მისამართი საქართველოში.

სისტემა შენთანაა და არა შენს წინააღმდეგ

კლიმ ჩერნიშევმა ი/მ გახსნა «პროგრამული უზრუნველყოფის შემუშავების» მიმართულებით. რუსეთში საბუთების გასაფორმებლად ბუღალტერთან მუშაობდა. არ უყვარს ბიუროკრატია. ვარაუდობდა, რომ საქართველოშიც რთული პროცესი იქნებოდა და თავის დაზღვევა გადაწყვიტა.

«მისამართში, საბუთების მომზადებაში, თარგმანსა და თანხლებაში 150 ლარი გადავიხადე. კიდევ 46 ლარი დაჯდა სახელმწიფო ბაჟი მომდევნო დღეს დაჩქარებული გახსნისთვის. ყველაფერმა სწრაფად და ზუსტად ჩაიარა. შემდეგ ბანკში გავხსენი არასახელობითი ბარათი თვენახევრიანი ლარის მომსახურებით».

კლიმი მალევე მიხვდა, რომ საქართველოში ყველაფერი სხვანაირადაა მოწყობილი, სისტემა მხარდაჭერაზეა გათვლილი, «ის შენთანაა და არა შენს წინააღმდეგ»:

«არ ვარ დარწმუნებული, რომ ასეთი სიტყვა არსებობს, მაგრამ «თანაგრძნობა» მოუხდებოდა. ან ემპათია. თავიდან ზიხარ აბსოლუტური გაუგებრობით, თუ რა უნდა აკეთო და შეცდომის დაშვების შიშით, მერე კი დუნდები, რადგან თანამშრომლები გიკარნახებენ, გეხმარებიან».

კლიმმა შეიმუშავა რეკომენდაციები უცხოელებისთვის, რომლებიც იმყოფებიან საქართველოს ტერიტორიაზე და სურთ ი/მ-ს რეგისტრაცია. მისი გათვლებით, დაგჭირდებათ 300-350 ლარი და ორიდან ხუთ დღემდე დრო, ხოლო სიმ-ბარათის აღებას მეწარმე Magti-ს სალონში გირჩევთ. ოპტიმალური ტარიფია – ულიმიტო 7 დღით 7 ლარად. წუთების პაკეტის ყიდვა საკუთარი შეხედულებისამებრ შეგიძლიათ. ფასებიც არ არის მაღალი.

ი/მ-ს რეგისტრაციის შემდეგ ტელეფონზე მოვა SMS დასტურით. შემდეგ საჭიროა განაცხადის შეტანა მცირე ბიზნესზე, რათა დაბეგვრა 1-3%-მდე შემცირდეს. ეს კეთდება პირადად საგადასახადო სამსახურში ან უწყების საიტის მეშვეობით. საბოლოოდ გასცემენ მცირე ბიზნესის გახსნის სერტიფიკატს. ეს 20 ლარი ღირს და 1 ლარი მიდის საბანკო საკომისიოზე.

«გთხოვთ, გახსოვდეთ, რომ ჩვენ აქ სტუმრები ვართ. ჩვენი არავის არაფერი მართებს. თუ ბანკის მენეჯერმა ან საგადასახადოს თანამშრომელმა უარი გითხრათ — ეს აბსოლუტურად კანონიერია. ნუ იუხეშებთ. თუ დაიღალეთ და ხვდებით, რომ თავის შეკავება გიჭირთ, წადით სახლში, დალიეთ ერთი ჭიქა წითელი ღვინო, ამოისუნთქეთ და დამშვიდდით. გაიღიმეთ, გაიცანით ხალხი, იურთიერთეთ, იყავით ზრდილობიანი და თავაზიანი. იკითხეთ და ნუ მოითხოვთ. სთხოვეთ დახმარება, თუ ვერ იგებთ, და ნუ აღშფოთდებით. არავინ გაგიკეთებთ ცუდს, თუ კარგი ადამიანი ხართ».

მისამართი და ბაჟი

ბუღალტერმა ირინა მიქელაძემ დააზუსტა, რომ ი/მ-ს გასაფორმებლად მისამართად ნაქირავები ბინაც კი გამოდგება. საჭიროა მხოლოდ საცხოვრებლის მფლობელის თანხმობის მიღება. თანაც ის წერილობითი სახით უნდა იყოს გაფორმებული.

«ეს მისამართი გამოყენებული იქნება სასამართლოდან ან საგადასახადოდან შესაძლო საფოსტო გზავნილებისთვის. შემდეგ საჭიროა ფაქტობრივი მისამართის მითითება, თუ ბიზნესი დაკავშირებულია კაფესთან ან სხვა საქმიანობასთან, რომლის დროსაც სპეციალური ფართია საჭირო. მეწარმეებს, რომლებიც დისტანციურად მუშაობენ, შეუძლიათ არ მიუთითონ ფაქტობრივი ადგილსამყოფელი».

სახელმწიფო ბაჟის ოდენობა დამოკიდებულია გახსნის სისწრაფეზე. ი/მ 3 დღეში – 20 ლარი და 1 ლარი საბანკო საკომისიო, 1 დღეში – დაახლოებით 50 ლარი. შპს-ს გახსნა 3 დღეში – დაახლოებით 100 ლარი, 1 დღეში – 200 ლარი.

თუ ბინის მფლობელი, რომელსაც უცხოელი ქირაობს, არ იძლევა მისამართის გამოყენების ნებართვას, შეიძლება შემდგომი მოქმედების ორი ვარიანტის არჩევა. თბილისში იუსტიციის სახლთან რეგულარულად მორიგეობენ საქართველოს მოქალაქეები, რომლებიც საფასურის სანაცვლოდ მისამართებს გვთავაზობენ. გაითვალისწინეთ, რომ ისინი მომავალ ინდმეწარმესთან ერთად უნდა შევიდნენ გასაფორმებლად, დასწერონ თანხმობა. მისამართების ფასები 50-დან 300 ლარამდე მერყეობს. ამასთან, უნდა იცოდეთ, რომ მოქალაქეს უფლება აქვს გაიწვიოს თავისი ნებართვა. ამ შემთხვევაში ი/მ-ს ან შპს-ს რეგისტრაციას შეაჩერებენ. შეიძლება დაკარგოთ ფული და ვერ მიაღწიოთ შედეგს. უმჯობესია მისამართის მფლობელი რეკომენდაციით შეარჩიოთ.

კიდევ ერთი გზაა – მიმართოთ კომპანიას, რომელიც თანხლების მომსახურებას უწევს. იქ გაწვდიან მისამართს, ამზადებენ ყველა საბუთს, თარგმნიან. კომპანიის თანამშრომელი დადის კლიენტთან ერთად ყველა შეხვედრაზე. 2-3 დღეში ხელზე გექნებათ სარეგისტრაციო მოწმობა. შესაძლებელია ი/მ-ს რეგისტრაცია პირადი დასწრების გარეშეც, მაგრამ ამ შემთხვევაში საჭიროა მინდობილობის გაფორმება ნოტარიუსთან. თბილისში ასეთი კომპანიების მომსახურების პაკეტის სტანდარტული ღირებულებაა – 200-250 ლარი.

იუსტიციის სახლში ასევე შესაძლებელია 25 ლარად ი/მ-ს რეგისტრაციის მოწმობის ინგლისურ ენაზე გაფორმება.

მისამართები:
თბილისის იუსტიციის სახლი – ზვიად გამსახურდიას ქ. 2.
ბათუმის იუსტიციის სახლი – შერიფ ხიმშიაშვილის ქ. 7.

ბათუმშიც იგივე სქემები მოქმედებს. მართალია, ამ ქალაქის მცხოვრებლები იტყობინებიან, რომ ი/მ-ს რეგისტრაციისთვის მისამართის შეთავაზების მსურველი იქ გაცილებით ნაკლებია.

საგადასახადო რეჟიმი

იუსტიციის სახლში განცხადების შეტანის შემდეგ გაძლევენ განცხადების ნომერს. მონაცემები მის შესახებ შეგიძლიათ ნახოთ ბმულზე – იქვე აკონტროლებენ განცხადების სტატუსს.

შემდეგი ნაბიჯი სარეგისტრაციო მოწმობის მიღების შემდეგ – ვიზიტია საგადასახადო ინსპექციაში, რომელსაც საქართველოში შემოსავლების სამსახური ჰქვია. რეგისტრაცია შესაძლებელია უწყების საიტზე. იქვე ივსება ანკეტა, რომელშიც უთითებენ საქმიანობის ძირითად მიმართულებებს. და საჭიროა საგადასახადო რეჟიმის არჩევა. პოპულარულია განცხადებები მცირე ბიზნესის სტატუსზე გადასვლის შესახებ, რომლის დროსაც შემოსავლებიდან მხოლოდ 1% იჭრება. ეს სტატუსი შესაძლებელია ორ შემთხვევაში:

- წლიური შემოსავალი 500 ათას ლარამდე უცხოელ დამკვეთებზე მუშაობისას;
- წლიური შემოსავალი 100 000 ლარამდე ქართველ დამკვეთებზე მუშაობისას.

სხვა შემთხვევებში გადასახადი გამოითვლება 20%-იანი განაკვეთით. განცხადების შეტანა შესაძლებელია დაწესებულებაში ან საიტზე. დაჩქარებული გადაყვანისთვის 20 ლარის გადახდაა საჭირო. თუ არ გეჩქარებათ, ყველაფერს უფასოდ გააკეთებენ რამდენიმე კვირის განმავლობაში.

ი/მ-ს გახსნა და მცირე ბიზნესის სტატუსის გაფორმება უმჯობესია თვის ბოლოსკენ, რათა შემდეგი უკვე ახალი განაკვეთით წავიდეს. წინააღმდეგ შემთხვევაში გაფორმების პერიოდში შემოსავლებიდან 20%-იანი გადასახადის გადახდა მოგიწევთ. საგადასახადოში დეკლარაციების წარდგენა საჭიროა ყოველთვიურად 15 რიცხვამდე. ანგარიშები ბარდება საიტზე პირად კაბინეტში.

საგადასახადოს მისამართები:
თბილისი – მერაბ კოსტავას 68ა;
ბათუმი – ფიროსმანის 5ა;
საიტი – rs.ge.

საიტზე ლოგინად იყენებენ ნომერს, რომელიც რეგისტრაციისას მოგანიჭეს, პაროლს ჩვეულებრივ საგადასახადოში გაძლევენ. დამატებითი ინფორმაციის ნახვა შეგიძლიათ საქართველოს ი/მ-ების რეესტრში.

2022 წლის მარტიდან რუსეთის მოქალაქეებს უჭირთ საბანკო ანგარიშის გახსნა. ფინანსური დაწესებულებების თანამშრომლებმა შეიძლება უარი თქვან მომსახურებაზე ან მოითხოვონ საბუთების დიდი პაკეტი. ზოგიერთ ბანკში ითხოვენ 2-დან 10 ლარამდე ანგარიშის გახსნისთვის და გასცემენ შეზღუდული ფუნქციონალის მქონე ბარათებს. თუმცა, ზოგიერთი უცხოელისთვის ეს ეტაპები საკმაოდ შეუფერხებლად გადის. მათ უხსნიან ანგარიშებს ძველი წესებით – 10-15 წუთში, შემოსავლების დადასტურების გარეშე, ბარათის მომსახურების საფასურით თვენახევარი ლარი.

საკმაოდ ბევრ ინფორმაციას საქართველოში მყოფი ექსპატებისთვის, რომლებიც ბიზნესის დაწყებას გეგმავენ, დებენ ტელეგრამ-არხებსა და ჩატებში. ბმულები:
ი/მ საქართველო
ფინანსები საქართველო
დახმარება საქართველოში

ავტორი: ტატიანა ბოროდინა