საქართველომ რუსეთის მოქალაქეების მასობრივი შემოსვლის შესახებ ცნობები უარყო

აგვისტოს შუა რიცხვებში რუსეთ-საქართველოს საზღვარზე ნაკადი მკვეთრად გაიზარდა: ზემო ლარსის გავლით ზედიზედ რამდენიმე დღეა ათიათასობით მგზავრი გადაადგილდება. რეკორდული დატვირთვის ფონზე, მედიასა და სოციალურ ქსელებში გავრცელდა ცნობები ჩამომსვლელთა მასობრივი ნაკადის შესახებ 2022 წლის მასშტაბური რელოკაციის გახსენებით.

ზემო ლარსის რეკორდები: რუსეთის მონაცემები

რუსეთის ჩრდილოეთ კავკასიის საბაჟო სამმართველომ 2026 წლის 18 აგვისტოს განაცხადა, რომ სამგზავრო ნაკადმა საავტომობილო გამშვებ პუნქტ ზემო ლარსზე რეკორდულ დონეს მიაღწია. ერთ დღე-ღამეში საზღვარი 20 000-ზე მეტმა ადამიანმა გადაკვეთა. პარალელურად დაფიქსირდა მსუბუქი ავტომობილების რეკორდული რაოდენობაც.

მაღალი დატვირთვა ზედიზედ რამდენიმე დღეა ნარჩუნდება. 15 და 16 აგვისტოს ზემო ლარსის გავლით დღე-ღამეში 19 000-ზე მეტი ადამიანი გადაადგილდებოდა. აღინიშნება, რომ ეს მაჩვენებლები მნიშვნელოვნად აღემატება გასული წლების ანალოგიური პერიოდების მონაცემებს.

გამტარუნარიანობის გაზრდის მიზნით, რუსეთის საბაჟო და სასაზღვრო სამსახურებმა გააძლიერეს ცვლები და დამატებითი თანამშრომლები ჩართეს. მოგზაურები გააფრთხილეს გზაში შესაძლო შეფერხების შესახებ და ურჩიეს, საქართველოში და უკან მგზავრობის დაგეგმვისას საგზაო ვითარება გაითვალისწინონ.

საქართველოს შსს-ს მონაცემები საზღვრის კვეთის შესახებ

საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრომ 19 აგვისტოს უარყო მედიასა და სოციალურ ქსელებში გავრცელებული ცნობები იმის შესახებ, რომ ბოლო დღე-ღამის განმავლობაში გამშვები პუნქტ «ლარსის» გავლით ქვეყანაში რუსეთის 20 000 მოქალაქე შემოვიდა. უწყებაში განაცხადეს, რომ ეს ინფორმაცია სიმართლეს არ შეესაბამება.

ოფიციალური მონაცემებით, ბოლო 24 საათის განმავლობაში „ლარსის“ გავლით საქართველოში სხვადასხვა ქვეყნის 7 880 მოქალაქე შემოვიდა. იმავე პერიოდში ამ გამშვები პუნქტით ქვეყანა 8 406-მა ადამიანმა დატოვა. 

შსს-ში ხაზგასმით აღნიშნეს, რომ რიგ წყაროებში გამოქვეყნებული მონაცემები არასწორად იქნა ინტერპრეტირებული და მოუწოდეს, არ გაავრცელონ გადაუმოწმებელი ინფორმაცია და დამახინჯებული სტატისტიკური მაჩვენებლები.

რუსების მასობრივი გადმოსვლა საქართველოში

ცნობებმა იმის შესახებ, რომ 24 საათში საქართველოში 20 000 რუსი შემოვიდა, განსაკუთრებული ყურადღება მიიპყრო 2022 წლის მოვლენების შემდეგ, როდესაც ქვეყანა რფ-ის მოქალაქეების მასშტაბურ რელოკაციას შეეჯახა. პირველი დიდი ტალღა გაზაფხულსა და ზაფხულზე მოდიოდა. მეორე მოჰყვა რუსეთში 21 სექტემბერს ნაწილობრივი მობილიზაციის გამოცხადებას. საქართველოში გადმოსული რუსების ზუსტი რაოდენობის შეფასება რთულია საზღვარზე ინტენსიური მოძრაობისა და მიგრანტების ნაწილის შემდგომი გამგზავრების გამო. საქართველოს შსს-ს შეფასებით, მხოლოდ 2022 წლის პირველ ცხრა თვეში ჩამოსული და ქვეყანაში დარჩენილი რუსეთის მოქალაქეების რიცხვმა დაახლოებით 112 000-ს მიაღწია.

აღმოსავლეთ ევროპისა და საერთაშორისო კვლევების ცენტრის (ZOiS) კვლევამ, რომელიც 2023 წლის მაისში გამოქვეყნდა, აჩვენა, რომ საქართველოში რუს რელოკანტებს შორის ჭარბობდნენ ახალგაზრდა და კარგად განათლებული პირები. მათი საშუალო ასაკი 32,6 წელი იყო, ბევრი მათგანი დიდი ქალაქებიდან ჩამოვიდა და IT-სექტორში მუშაობდა.

საქართველოში რელოკაციის შედეგები

მასობრივმა რელოკაციამ შესამჩნევი გავლენა მოახდინა საქართველოს ეკონომიკასა და საცხოვრებლის ბაზარზე. ჩამოსულები ქირაობდნენ ბინებს, ხარჯავდნენ სახსრებს ქვეყნის შიგნით, ხსნიდნენ კომპანიებს, მაღაზიებსა და კვების ობიექტებს. ფულის შემოდინებამ მხარი დაუჭირა ეკონომიკურ აქტივობას, თუმცა ამავდროულად გაზარდა მოთხოვნა საცხოვრებელზე და ხელი შეუწყო ქირის ფასების მკვეთრ ზრდას.

რუსების შემოდინებას თან ახლდა საზოგადოებრივი დაძაბულობაც. საქართველოში 2022 წლის მოვლენები აღიქმებოდა 2008 წლის აგვისტოში რუსეთთან ომისა და აფხაზეთისა და სამხრეთ ოსეთის ირგვლივ მიმდინარე კონფლიქტის კონტექსტში. ამ ფონზე, საზოგადოების ნაწილი და ოპოზიციონერი პოლიტიკოსები მასშტაბურ მიგრაციას განიხილავდნენ არა მხოლოდ როგორც ეკონომიკურ ფაქტორს, არამედ როგორც ქვეყნის უსაფრთხოების პოტენციურ რისკს.

ოპოზიციის წარმომადგენლები გამოდიოდნენ რუსეთის მოქალაქეებისთვის შემოსვლის პირობების გამკაცრების, მათ შორის მოკლევადიანი ვიზების შემოღების წინადადებით. დამატებითი შეზღუდვების არარსებობას აკრიტიკებდა საქართველოს მაშინდელი პრეზიდენტი სალომე ზურაბიშვილიც. ხელისუფლება კი, პირიქით, ხაზს უსვამდა ახალი მცხოვრებლების შემოსვლის ეკონომიკურ სარგებელს და მათ შემოსვლაზე არსებით შეზღუდვებს არ აწესებდა.

რა ხდება რუსეთ-საქართველოს საზღვარზე

International Investment -ის ანალიტიკოსები აღნიშნავენ, რომ ჩრდილოეთ კავკასიის საბაჟო სამმართველომ განაცხადა ზემო ლარსზე რეკორდული სამგზავრო ნაკადის შესახებ, თუმცა არ დაუკონკრეტებია მოძრაობის მიმართულება, მოგზაურთა მოქალაქეობა და სხვა დეტალები. შესაძლოა, სწორედ ასეთი დეტალიზაციის არარსებობა გახდა გაუგებრობის მიზეზი.

ამავდროულად, ვითარებისადმი გაზრდილი ყურადღების საფუძველი ნამდვილად არსებობს. რუსეთში რჩება შიშები სახელმწიფო დუმის საშემოდგომო არჩევნების შემდეგ შესაძლო მობილიზაციასთან დაკავშირებით, თუმცა ოფიციალურად მსგავსი გეგმები არ დასტურდება. რფ-ის მოქალაქეთა რიცხვის ზრდა უკვე შეინიშნება მეზობელ სომხეთშიც, რაც შესაძლოა სამხრეთ კავკასიის მიმართულებებისადმი ინტერესის გაძლიერებაზე მიუთითებდეს.

თუ მობილიზაციის შიშები გაძლიერდება, საქართველო შესაძლოა კვლავ გახდეს ერთ-ერთი ყველაზე მიმზიდველი მიმართულება მათთვის, ვინც სამხედრო სამსახურისგან თავის არიდებას ცდილობს, ასევე მათი ნათესავებისა და ახლობლებისთვის. ამას ხელს უწყობს უვიზო რეჟიმი, სახმელეთო საზღვარი რუსეთთან და 2022 წლის შემდეგ უკვე ჩამოყალიბებული გარემო რელოკანტების ცხოვრებისა და მუშაობისთვის. წინა ტალღების გამოცდილება აჩვენებს, რომ სერიოზული მიზეზის გაჩენის შემთხვევაში, ზემო ლარსის გავლით ნაკადი ძალიან სწრაფად იზრდება.