ერთ წელიწადში ისრაელში 20 000-ზე მეტი ადამიანი რეპატრირდა
The Jewish Agency for Israel
2025 წლის სექტემბრიდან 2026 წლის იმავე თვემდე ისრაელში 100 ქვეყნიდან 20 000-ზე მეტი ახალი რეპატრიანტი ჩავიდა. მათ შორის ყველაზე მეტი რუსეთის, საფრანგეთისა და აშშ-ის მოქალაქეა, აღნიშნავენ ალიისა და ინტეგრაციის სამინისტრო და სააგენტო „სოხნუთი“.
ვინ გადადის ისრაელში
სტატისტიკა მოიცავს პერიოდს 2025 წლის 23 სექტემბრიდან 2026 წლის 3 სექტემბრამდე. ამ დროის განმავლობაში რუსეთიდან ისრაელში 5685 ადამიანი რეპატრირდა. მეორე ადგილი დაიკავა საფრანგეთმა (4364), მესამე კი — აშშ-მა (3333). დიდი ბრიტანეთიდან 975 ადამიანი ჩავიდა. კიდევ 797 რეპატრიანტი ჩამოვიდა უკრაინიდან, 491 — ბელარუსიდან, 440 — კანადიდან.
სხვა ქვეყნების მიხედვით მაჩვენებლები უფრო დაბალია:
- ავსტრალია — 247;
არგენტინა — 243;
საქართველო — 241;
სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა — 210;
გერმანია — 210;
ბრაზილია — 200.
ახალ რეპატრიანტებს შორის ბევრი ახალგაზრდაა: ჩასულთა 35% 18-დან 35 წლამდე ასაკისაა. ამ ჯგუფში არიან ექიმები და მოთხოვნადი პროფესიის სპეციალისტები. მეორე ადგილზე არიან ბავშვები და მოზარდები 17 წლამდე — 24%, შემდგომ მოდის ასაკობრივი კატეგორია 36-დან 50 წლამდე — 18%. 65 წელზე უფროსი ასაკის რეპატრიანტების წილი 10%-ს აღწევს, 51-დან 60 წლამდე — 9%-ს, 61-დან 65 წლამდე — 5%-ს. ორ რეპატრიანტს რუსეთიდან და საფრანგეთიდან 102 წელი შეუსრულდა. ყველაზე უმცროსი რეპატრიანტი კი სულ რაღაც ორი კვირისაა: მისი ოჯახი ისრაელში მექსიკიდან გადავიდა.
რა რაიონებს ირჩევენ რეპატრიანტები ისრაელში
ჩასულთა დაახლოებით 31%-მა საცხოვრებლად ჰადერას ჩრდილოეთით ან აშდოდის სამხრეთით მდებარე დასახლებული პუნქტები აირჩია. ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში 3862 ადამიანი დასახლდა, რაც საერთო რაოდენობის დაახლოებით 20%-ია, ხოლო სამხრეთში — 2247 (11%).
ქალაქებს შორის ლიდერი თელ-ავივი გახდა, სადაც 2762 ახალი რეპატრიანტი დამკვიდრდა. შემდეგ მოდის ნეთანია (2224), იერუსალიმი (2134), ჰაიფა (1504) და რაანანა (1042). ბათ-იამმა მიიღო 957 ადამიანი, აშდოდმა — 846, ბეით-შემეშმა — 680, აშქელონმა — 534, რიშონ-ლე-ციონმა — 450. ნაჰარიაში დასახლდა 307 ახალი რეპატრიანტი, ეილათში — 132.
ებრაული სააგენტო ავითარებს განსახლების ცალკეულ პროგრამებს ისრაელის ჩრდილოეთსა და სამხრეთში. ერთ-ერთი ინიციატივაა Garinei Aliyah: ახალგაზრდა ოჯახების ჯგუფები ერთდროულად გადიან რეპატრიაციას და ერთად გადიან ადაპტაციის პროცესს კონკრეტულ მუნიციპალიტეტებსა და ადგილობრივ თემებში.
ინტერესი ისრაელში რეპატრიაციის მიმართ
წლის განმავლობაში მთელ მსოფლიოში 28 000-ზე მეტმა ადამიანმა გახსნა რეპატრიაციის საქმე იერუსალიმში მდებარე ებრაული სააგენტოს ალიის გლობალური ცენტრის მეშვეობით. საფრანგეთში გახსნილი საქმეების რაოდენობა გაიზარდა 31,5%-ით — 5349-დან 7033-მდე, აშშ-ში 17,1%-ით — 5745-დან 6725-მდე, ხოლო დიდ ბრიტანეთში — 68%-ით, 1348-დან 2264-მდე. კანადაში დაფიქსირდა 10,7%-იანი ზრდა, 956 განაცხადამდე, სამხრეთ აფრიკაში — 14,3%-ით, 368-მდე. ჩამოთვლილ ქვეყნებს შორის ყველაზე მაღალი დინამიკა ავსტრალიაში დაფიქსირდა: გახსნილი საქმეების რაოდენობა გაიზარდა 89,7%-ით, 311-დან 590-მდე.
წლის განმავლობაში საფრანგეთში, დიდ ბრიტანეთში, აშშ-ში, არგენტინაში, ბრაზილიაში, აზერბაიჯანსა და ავსტრალიაში ალიის ბაზრობები იმართებოდა. მონაწილეებს აწვდიდნენ ინფორმაციას ისრაელში რეპატრიაციის პირობების, დასაქმებისა და ადაპტაციის შესახებ. ღონისძიებების ორგანიზებაში მონაწილეობდნენ ალიისა და ინტეგრაციის სამინისტრო, ებრაული სააგენტო, მსოფლიო სიონისტური ორგანიზაცია და სხვა პროფილირებული სტრუქტურები.
ალიისა და ინტეგრაციის მინისტრმა ოფირ სოფერმა აღნიშნა რეპატრიაციის ზრდა საფრანგეთიდან და დიდი ბრიტანეთიდან ისრაელში მიმდინარე ომის, მსოფლიოში პოლიტიკური ცვლილებებისა და ანტისემიტიზმის გაძლიერების ფონზე. ის მოელის, რომ დასავლეთის ქვეყნებიდან შემოდინება კვლავ გაიზრდება, და ამ ტენდენციას ისრაელისთვის მნიშვნელოვანი შესაძლებლობა უწოდა.
როგორ ეხმარება ისრაელი ახალ რეპატრიანტებს
ახალი რეპატრიანტებისთვის ისრაელში მოქმედებს პროფესიული მომზადებისა და დასაქმების პროგრამები. ისინი მოიცავს სამუშაოს მოძიებაში დახმარებასა და მსხვილ კომპანიებთან და ორგანიზაციებთან თანამშრომლობას. საანგარიშო პერიოდში ისრაელში გადავიდა 414 ექიმი, ასევე სხვა მოთხოვნადი პროფესიის სპეციალისტები.
ებრაული სააგენტო ავითარებს გადასახლების ცალკეულ პროგრამებს ქვეყნის ჩრდილოეთსა და სამხრეთში. კერძოდ, Garinei Aliyah-ის მოდელი ითვალისწინებს ახალგაზრდა ოჯახების ჯგუფების ერთობლივ გადასვლას და მათ ადაპტაციას ადგილობრივ თემებსა და მუნიციპალიტეტებში. ასეთი პროექტები გათვლილია მათ შორის რეგიონების დემოგრაფიულ და ეკონომიკურ განვითარებაზე.
მხარდაჭერის კიდევ ერთი ზომა გადასახადებს უკავშირდება. ახალი რეპატრიანტებისა და საზღვარგარეთ ხანგრძლივი ცხოვრების შემდეგ დაბრუნებული მოქალაქეებისთვის მოქმედებს შეღავათი სამუშაოდან მიღებულ შემოსავალზე და ისრაელში სამეწარმეო საქმიანობაზე. ის ვრცელდება მათზე, ვინც ქვეყანაში ჩავიდა 2025 წლის 5 ნოემბრიდან 2026 წლის 31 დეკემბრამდე, და გაიცემა ხუთ წლამდე ვადით — 2026 წლიდან 2030 წლამდე.
2026 წელს ისრაელში გადასახადისგან გათავისუფლებული შემოსავლის ზღვრული ოდენობა დადგენილია 600 000 შეკელის ($198 900) დონეზე. 2027 და 2028 წლებში ლიმიტი იზრდება 1 000 000 ILS-მდე ($331 500) წელიწადში, 2029 წელს მცირდება 350 000 ILS-მდე ($116 000), ხოლო 2030 წელს — 150 000 ILS-მდე ($49 700). ახლო ნათესავთან დასაქმებულთათვის გათვალისწინებულია ცალკე ლიმიტი — 140 000 ILS ($46 400) წელიწადში.
როგორ შეიცვალა რეპატრიანტთა ნაკადი ისრაელში
ბოლო მაჩვენებლები საგრძნობლად დაბალია 2022 წელთან შედარებით, როდესაც ისრაელში 76 616 ახალი რეპატრიანტი ჩავიდა. მკვეთრი ზრდა უპირველესად რუსეთისა და უკრაინის წარმომადგენლებმა განაპირობეს საომარი მოქმედებების დაწყების შემდეგ. თუმცა ეს პერიოდი გამონაკლისი იყო: წინა წლებში ქვეყანა ყოველწლიურად დაახლოებით 30 000 ადამიანს იღებდა. ამგვარად, დღევანდელი სტატისტიკა გაცილებით ახლოსაა იმ მაჩვენებლებთან, რომლებიც ისრაელისთვის ამ ტალღამდე იყო დამახასიათებელი.
აღსანიშნავია კიდევ ერთი არასტანდარტული პერიოდი: 2023 წლის 7 ოქტომბრის ტერაქტის შემდეგ ვითარება მკვეთრად შეიცვალა. ომის პირველი ორ-ნახევარი თვის განმავლობაში ისრაელში 2403 რეპატრიანტი ჩავიდა — თითქმის ათჯერ ნაკლები, ვიდრო 2022 წლის შესაბამის პერიოდში.
International Investment-ის ანალიტიკოსები აღნიშნავენ, რომ ვითარება რეგიონში რთული რჩება. ღაზაში გაჭიანურებულ კონფლიქტს ირანთან ომიც დაემატა. მომატებულმა რისკებმა შესაძლოა შეაკავოს ის ადამიანები, რომლებიც ისრაელში გადასვლას განიხილავენ. დაძაბულობა ასევე გავლენას ახდენს ქვეყნის მიმზიდველობაზე ტურისტებისთვის, უძრავი ქონების მყიდველებისა და ინვესტორებისთვის. უსაფრთხოება გადაწყვეტილების მიღებისას ერთ-ერთ მთავარ ფაქტორად რჩება.
