ყველაზე „მსმელი“ ქვეყნების ტოპ-10 2026 წელს

ანალიტიკურმა პორტალმა World Population Review-მ გამოაქვეყნა მსოფლიოს ქვეყნების განახლებული რეიტინგი ერთ სულ მოსახლეზე ალკოჰოლის მოხმარების მიხედვით. რეიტინგის საფუძველს წარმოადგენს ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის მონაცემები 15 წელზე უფროსი ასაკის პირთა მიერ სუფთა სპირტის მოხმარების შესახებ. საშუალოდ, მსოფლიოში თითოეული ადამიანი წელიწადში 5,5 ლიტრ სპირტს მოიხმარს.

ალკოჰოლის მოხმარების მიხედვით ქვეყნების ტოპ-10

სიამ კიდევ ერთხელ დაადასტურა ძველი ტენდენცია: ალკოჰოლის მოხმარებაში ლიდერობა მყარად დაიკავა აღმოსავლეთ ევროპამ.

რუმინეთი – 17,1 ლიტრი წელიწადში. ქვეყანა რეიტინგს უახლოეს მდევრებთან შედარებით საგრძნობი სხვაობით ლიდერობს. მაღალ მოხმარებას აქ ტრადიციულად უკავშირებენ საკუთარი წარმოების მაგარ ალკოჰოლურ სასმელებსა და ღვინოს, რომელიც ღრმად არის ფესვგადგმული ყოველდღიურ კულტურაში.

საქართველო – 15,5 ლიტრი წელიწადში. მეორე ადგილი სიაში. ეს არის ქვეყანა მეღვინეობის უძველესი კულტურით – დაახლოებით 8000 წელი.

ლატვია – 14,7 ლიტრი წელიწადში. ბალტიისპირეთის რესპუბლიკა მოხმარების ლიდერებს შორისაა – ძირითადად მაგარი ალკოჰოლისა და ლუდის. ღვინის მოხმარების კულტურა აქ ნაკლებად არის გავრცელებული.

მოლდოვა – 14,1 ლიტრი წელიწადში. აქ ღვინო ეროვნული იდენტობის ნაწილია, მას ბავშვებიც კი სვამენ.

ჩეხეთი – 13,7 ლიტრი წელიწადში. ქვეყანა მსოფლიოში ერთ-ერთი უძველესი და ყველაზე განვითარებული ლუდის კულტურით – სწორედ აქ ფიქსირდება ერთ სულ მოსახლეზე ლუდის მოხმარების რეკორდული მაჩვენებელი.

ლიტვა – 12,2 ლიტრი წელიწადში. ბალტიისპირეთის კიდევ ერთი რესპუბლიკა მაგარი სასმელების მოხმარების ტრადიციულად მაღალი დონით.

ნამიბია – 12,0 ლიტრი წელიწადში. ერთადერთი არაევროპული ქვეყანა პირველ ათეულში – საგრძნობი გამონაკლისი საერთო აღმოსავლეთევროპული ტენდენციიდან.

პოლონეთი – 11,9 ლიტრი წელიწადში. მაგარი ალკოჰოლური სასმელები, პირველ რიგში არაყი, სუფრის კულტურის განუყოფელ ნაწილად რჩება.

ავსტრია – 11,8 ლიტრი წელიწადში. დასავლეთ ევროპის ერთადერთი ქვეყანა ტოპ-10-ში – თავის გავლენას ახდენს ღვინისა და ლუდის მოხმარების განვითარებული კულტურა.

ბულგარეთი – 11,5 ლიტრი წელიწადში. ასრულებს ლიდერთა ათეულს, მას მჭიდროდ უახლოვდებიან ბელარუსი, სენტ-ლუსია და სეიშელის კუნძულები – სამივე ქვეყანამ 11,4 ლიტრიანი შედეგი აჩვენა.

World Population Review-ს ანალიტიკოსები აღნიშნავენ, რომ აღმოსავლეთ ევროპის რეგიონი ათწლეულების განმავლობაში სტაბილურად იკავებს ალკოჰოლის მოხმარების მსოფლიო რეიტინგების ზედა პოზიციებს – ამას უკავშირებენ მეღვინეობისა და მაგარი სასმელების წარმოების ისტორიული ტრადიციების, ალკოჰოლის ხელმისაწვდომობისა და სუფრის სოციალური კულტურის თავისებურებების კომბინაციას.

მსხვილი ეკონომიკები და აზია

განვითარებულ ქვეყნებს შორის ლიდერობენ გერმანია, საფრანგეთი, ავსტრალია და პორტუგალია – თითოეული 11,2 ლიტრით, მათ მოჰყვებიან დიდი ბრიტანეთი – 10,9 ლ., ირლანდია – 10,5 ლ., კანადა და დანია – 10-10 ლ. შეერთებულმა შტატებმა აჩვენა 9,8 ლიტრი – ნაკლები, ვიდრე ჩამოთვლილ ქვეყნებში, თუმცა მაინც მსოფლიო საშუალო მაჩვენებელზე მაღალი.

აზიის ქვეყნებს შორის ვიეტნამმა რეგიონში ყველაზე მაღალი შედეგი აჩვენა – 10,7 ლიტრი. შედარებისთვის, სამხრეთ კორეამ აჩვენა 8,4 ლიტრი, ხოლო იაპონიამ — გაცილებით მოკრძალებული 6,3 ლიტრი.

რუსეთი მსოფლიო რეიტინგის შუაში განთავსდა – წელიწადში ერთ სულ მოსახლეზე 10,5 ლიტრი სუფთა სპირტით, რაც დაახლოებით შეესაბამება ირლანდიისა და ესტონეთის დონეს.

ვინ სვამს ყველაზე ნაკლებს

რეიტინგის მეორე პოლუსზეა ისტორიულად დაბალი მოხმარების მქონე ქვეყნები, სადაც გადამწყვეტ როლს რელიგიური და კულტურული ნორმები ასრულებს.

პრაქტიკულად ნულოვანი მაჩვენებლები დაფიქსირდა უპირატესად მუსლიმური მოსახლეობის მქონე რიგ ქვეყნებში: ქუვეითმა, ირანმა, პაკისტანმა, ეგვიპტემ და სირიამ აჩვენეს შედეგი წელიწადში 0,1 ლიტრის დონეზე.

ამ ქვეყნებში ალკოჰოლის გაყიდვის მკაცრი რეგულირება ან ნაწილობრივი აკრძალვა მნიშვნელოვნად ზღუდავს როგორც ალკოჰოლის ხელმისაწვდომობას, ასევე მის სოციალურ მისაღებობას.

სიმდიდრე და ალკოჰოლი: კავშირი არსებობს, მაგრამ არა აბსოლუტური

რეიტინგის ავტორები კანონზომიერებას აღნიშნავენ: უფრო მაღალი შემოსავლის მქონე ქვეყნები მთლიანობაში ალკოჰოლის უფრო მაღალ მოხმარებასაც ავლენენ – მოქმედებს სასმელების ხელმისაწვდომობა და მასპინძლობისა და გართობის განვითარებული ინდუსტრია. გერმანია, საფრანგეთი, ავსტრალია, დიდი ბრიტანეთი და კანადა ამ ტენდენციის ნათელი მაგალითებია.

თუმცა, ამ წესიდან არსებობს საგრძნობი გამონაკლისებიც. ზოგიერთი შეძლებული ქვეყანა, მაგალითად, სინგაპური და სპარსეთის ყურის რიგი სახელმწიფოები, ინარჩუნებს მოხმარების დაბალ დონეს კულტურული ნორმების, სახელმწიფო პოლიტიკის ან რელიგიური ტრადიციების წყალობით.

ამრიგად, ამა თუ იმ ქვეყანაში ალკოჰოლის მოხმარების საბოლოო სურათი ყალიბდება ეკონომიკური, ისტორიული, მარეგულირებელი და სოციალური ფაქტორების კომბინაციით – და არ დაიყვანება მხოლოდ კეთილდღეობის დონეზე.