ალბანეთში უძრავი ქონების გადასახადი შესაძლოა გაორმაგდეს
ალბანეთში განიხილება უძრავი ქონების გადასახადის რეფორმის პროექტი, რომელიც ითვალისწინებს განაკვეთების გაზრდას საცხოვრებელი და კომერციული ობიექტებისთვის, ასევე საცხოვრებელზე საგადასახადო ტვირთის შესაძლო გაორმაგებას — 25%-მდე. ფინანსთა სამინისტრომ ინიციატივა მოქმედი სისტემის გადახედვის ფარგლებში წარადგინა, იუწყება Monitor.al.
2024-2027 წლების პროგრამა: გადასახადების ცვლილება ალბანეთში
პროექტი იმეორებს ადრე განსაზღვრულ მიდგომას. ფინანსთა სამინისტროს 2024–2027 წლების გეგმებში აღინიშნებოდა, რომ შემოსავლების ზრდა უძრავი ქონების დაბეგვრის სისტემის გადახედვით, საკადასტრო როლის გაძლიერებითა და შეღავათების შემცირებით უნდა მიღწეულიყო. მაშინ აღინიშნა, რომ ალბანეთში საცხოვრებელი ფონდის თითქმის მესამედი ცარიელია — 356 000-ზე მეტი ბინა. მიზეზებს შორის სახელდებოდა ემიგრაცია, მეორე სახლების რაოდენობის ზრდა და რამდენიმე უძრავი ქონების ფლობა.
სამინისტრო განმარტავდა, რომ 2023 წლის რვა თვეში ბიუჯეტში უძრავი ქონების გადასახადიდან დაახლოებით 41 მლნ ევრო შევიდა, ხოლო 2024 წელს — 55 მლნ. ეს მაჩვენებელი ალბანეთში მშპ-ის დაახლოებით 0,3%-ს შეადგენდა, მაშინ როდესაც რეგიონის ქვეყნებში საშუალოდ დაახლოებით 0,8%-ია.
ინიციატივა ითვალისწინებდა განაკვეთის გაზრდას 0,05%-დან 0,1–0,2%-ის დიაპაზონამდე. ასევე განიხილებოდა პირველი ბინისთვის გამოქვითვის მექანიზმი, რომელიც ძირითადი საცხოვრებლის დასაბეგრ ბაზას ამცირებს.
რა შევიდა ახალ საგადასახადო პროექტში
უძრავი ქონების განაკვეთები ალბანეთში
ამჟამად საცხოვრებელი უძრავი ქონების გადასახადი კვლავ მისი ღირებულების 0,05%-ს შეადგენს. ახალი პროექტი ზრდის იმავე დიაპაზონს გვთავაზობს — 0,1%-დან 0,2%-მდე, რაც ფაქტობრივად მის გაორმაგებას ნიშნავს. კომერციული უძრავი ქონებისთვის მოქმედი განაკვეთია 0,2%. ის შესაძლოა გაიზარდოს 0,15–0,25%-მდე ან 25%-მდე, როგორც დოკუმენტშია მითითებული. საბოლოო პარამეტრებს მუნიციპალური საბჭოები დაამტკიცებენ.
გადასახადები მეორე საცხოვრებელზე
პროექტის ახალ რედაქციაში კლასიფიკაციის სისტემა მუნიციპალიტეტების შვიდ ჯგუფამდე გაფართოვდა. მანამდე ოთხი იყო. ეს პირდაპირ გავლენას ახდენს გადასახადისგან გათავისუფლების მაქსიმალურ ზღვრებზე და სისტემას უფრო დიფერენცირებულს ხდის სხვადასხვა რეგიონში საცხოვრებლის ფასების დონის მიხედვით. კერძოდ, მეორე საცხოვრებლის მფლობელები უფრო მკაცრ საგადასახადო ზონაში აღმოჩნდებიან. ასეთი ობიექტებისთვის ღირებულების ნაწილის გათავისუფლება გათვალისწინებული არ არის, რაც ავტომატურად ზრდის საბოლოო საგადასახადო ტვირთს.
დაუბეგრავი ლიმიტები
გადასახადი გამოითვლება საცხოვრებლის ღირებულების გათვალისწინებით, ამასთან, პირველი ბინისთვის ბაზიდან გამოიქვითება დადგენილი ლიმიტი. დაუბეგრავი ნაწილის ოდენობა გაზრდილია. პირველი ბინისთვის ტირანაში — წინა პროექტის 4,5 მლნ ლეკიდან ($54 500) ახალში 8,4 მლნ-მდე ($102 000). სხვა მუნიციპალიტეტებისთვის დაწესებულია უფრო დაბალი ზღვრები — 750 000-დან 4,75 მლნ ALL-მდე კატეგორიის მიხედვით ($9 000 – $57 550).
გაანგარიშების მაგალითი
დოკუმენტში ხაზგასმულია, რომ გადასახადი გამოითვლება მხოლოდ ობიექტის საბაზრო ღირებულებასა და გათავისუფლების დადგენილ ზღვარს შორის სხვაობიდან. მაგალითად მოყვანილია ტირანაში 10 მლნ ლეკის ($122 000) ღირებულების ბინა. ცვლილებების შემდეგ ის დაიბეგრება მხოლოდ 1,6 მლნ-ის ($19 400) ოდენობის თანხაზე მაქსიმალური ზღვრის გამოქვითვის შემდეგ.
ვის შეუნარჩუნდება საგადასახადო შეღავათები ალბანეთში
პროექტი ინარჩუნებს უძრავი ქონების გადასახადისგან გათავისუფლების ფართო ჩამონათვალს. მათ შორისაა სახელმწიფო და რელიგიური საკუთრება, ნებართვების ფარგლებში აშენებული დაუმთავრებელი შენობები.
სპეციალური სტატუსის მქონე 4 და 5-ვარსკვლავიანი სასტუმროები, რომლებსაც საერთაშორისო ბრენდი აქვთ, საქმიანობის დაწყების მომენტიდან 10 წლამდე ვადით გათავისუფლებას მიიღებენ.
გადასახადი არ დაეკისრება სოციალურ და მუნიციპალურ ობიექტებს, დიპლომატიურ უძრავ ქონებას ნაცვალგების პირობით, ხაზოვან ინფრასტრუქტურას და მოქმედი კანონმდებლობით გათვალისწინებულ სხვა კატეგორიებს.
რას ნიშნავს ეს ინვესტორებისთვის
International Investment-ის ანალიტიკოსები აღნიშნავენ, რომ ალბანეთი თანდათან გადადის უძრავი ქონების ფლობის სტიმულირების მოდელიდან უფრო მომწიფებულ საგადასახადო სისტემაზე, რომელიც დამახასიათებელია მრავალი ევროპული ქვეყნისთვის. ინვესტორებისთვის ეს ნიშნავს მომავალი ხარჯების უფრო გულდასმით შეფასების აუცილებლობას ჯერ კიდევ ობიექტის შეძენის ეტაპზე.
საგადასახადო ტვირთის ზრდამ შესაძლოა შეამციროს რამდენიმე ბინის შეძენის სტრატეგიის მიმზიდველობა მხოლოდ ფასების ზრდის მოლოდინით. ამასთან, ბაზარი ნაკლებად სავარაუდოა, რომ მოთხოვნის მკვეთრ ვარდნას წააწყდეს: გადასახადის განაკვეთები ევროპის ბევრ ქვეყანასთან შედარებით შედარებით დაბალი რჩება. თუმცა საინვესტიციო ობიექტების შემოსავლიანობა, განსაკუთრებით გრძელვადიანი გაქირავების სეგმენტში, შესაძლოა მოსალოდნელზე დაბალი აღმოჩნდეს.
მიიღეთ კონსულტაცია უძრავ ქონებაში ინვესტიციების შესახებ International Investment-ის ექსპერტებისგან
