ანომალიური სიცხე ევროპაში: 1300-ზე მეტი გარდაცვლილი ერთ კვირაში
ექსტრემალურმა სიცხემ ევროპაში ლეტალური შემთხვევების ზრდა გამოიწვია. მაჩვენებლები უკვე ჩვეულებრივ დონეზე მაღალია. ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის ინფორმაციით, 21 ივნისიდან რეგიონში მაღალი ტემპერატურის ფონზე ჭარბი სიკვდილიანობის 1300-ზე მეტი შემთხვევა დაფიქსირდა. ტურისტებს ურჩევენ, დაიცვან სიფრთხილის ზომები ან გადადონ მოგზაურობა ევროპაში უფრო მისაღებ ტემპერატურამდე.
nსასიკვდილო ზაფხული საფრანგეთში
nივნისის შუა რიცხვებიდან ევროპაში სტაბილურად მაღალი ტემპერატურა ფიქსირდება, რომელიც ცალკეულ რეგიონებში 90–100°F-მდე (დაახლოებით 32–38°C) და უფრო ზემოთ ადიოდა. საფრანგეთში 24 ივნისს, როდესაც ტემპერატურამ პიკს მიაღწია, დღე-ღამეში 1200-ზე მეტი გარდაცვალება დარეგისტრირდა. მომდევნო ორ დღეში მაჩვენებელმა ყოველდღიურად 1400 შემთხვევას გადააჭარბა. შედარებისთვის, აპრილსა და მაისში საშუალო დონე დღეში დაახლოებით 900–1000 ადამიანს შეადგენდა.
nყველაზე ძლიერი ზრდა შეინიშნებოდა იმ რაიონებში, სადაც ექსტრემალური სიცხის გამო წითელი დონის განგაში იყო გამოცხადებული — ქვეყნის ტერიტორიის 75%-ზე, მათ შორის ნორმანდიასა და პეი-დე-ლა-ლუარში. შემთხვევების დაახლოებით 85% 65 წლის და უფროსი ასაკის ადამიანებზე მოდიოდა. ასევე დაფიქსირდა სახლში გარდაცვალების შემთხვევების დაახლოებით 40%-იანი ზრდა. საბოლოო შეფასება შესაძლოა გაიზარდოს მონაცემების შემოსვლასთან ერთად.
nსატრანსპორტო პრობლემები გერმანიაში
nგერმანია 29 ივნისის მდგომარეობით უკვე მესამე დღეა ტემპერატურულ რეკორდს აფიქსირებს — ქალაქ ნაისმიუნდეში, პოლონეთის საზღვართან ახლოს, ჰაერი 41,7 °C-მდე (107 °F) გახურდა, აღნიშნავს APnews. ბერლინში 28 ივნისს სასწრაფო დახმარების დამატებით დაახლოებით 500 გამოძახება დარეგისტრირდა, რომელთა უმეტესობა დაკავშირებული იყო მზის დაკვრასთან და გადახურების სხვა შედეგებთან. პოლიციამ ბრანდენბურგის ჭიშკართან ხალხის გასაგრილებლად წყლის ჭავლის მანქანები გამოიყენა.
nექსტრემალურმა ტემპერატურამ საგზაო ინფრასტრუქტურის დაზიანება გამოიწვია: ფიქსირდება ბეტონის საფარის დაზიანება ავტომაგისტრალებზე. ეროვნულმა სარკინიგზო ოპერატორმა Deutsche Bahn-მა გააფრთხილა მოსახლეობა რისკების შესახებ და ურჩია, თავი შეიკავონ გადაუდებელი მგზავრობებისგან.
nლაიფციგში საქალაქო ტრანსპორტმა ტრამვაის მოძრაობა სრულად შეაჩერა ორშაბათ დილამდე ლიანდაგებისა და ისრების დაზიანების გამო, რაც მაღალმა ტემპერატურამ განაპირობა. ქალაქის სატრანსპორტო სამმართველოს ცნობით, სიცხემ გამოიწვია საგზაო საფარისა და სარკინიგზო ინფრასტრუქტურის შეერთებებში გამოყენებული მასალების დეფორმაცია, რამაც ქსელის ექსპლუატაცია სახიფათო გახადა.
nექსტრემალური შტორმები და ელვა
nპოლონეთში ახალი ისტორიული მაქსიმუმი დარეგისტრირდა — 40,5 °C (104,9 °F). ჩეხეთში დაკვირვებების მთელი ისტორიის განმავლობაში ყველაზე ცხელი დღე დაფიქსირდა: ტემპერატურამ მიაღწია 41,9 °C-ს (107,4 °F), რითაც გადააჭარბა წინა რეკორდს — 40,9 °C-ს (105,6 °F), რომელიც 28 ივნისს დამყარდა.
nექსტრემალური ტემპერატურის ფონზე ევროპის ქვეყნებში ძლიერი ჭექა-ქუხილი ფიქსირდება. შვედეთში რამდენიმე ადამიანი დაშავდა ქალაქ ტომელილაში მდებარე გასართობ პარკ Tosselilla Sommarland-ში მეხის დაცემის შედეგად. სამი ზრდასრული ჰოსპიტალიზებულია, ერთმა ქალმა კი მძიმე დაზიანებები მიიღო.
nდანიაში კვირა დილამდე ელვის 1150-ზე მეტი დარტყმა დარეგისტრირდა. ამ ქვეყანაში შაბათ-კვირა ასევე ტემპერატურული რეკორდებით გამოირჩეოდა. ბრანდენბურგში (გერმანია) 600-ზე მეტი მგზავრის ევაკუაცია განხორციელდა მატარებლიდან, რომელიც შტორმის დროს ელექტროგადამცემ ხაზზე ხის დაცემის შემდეგ გაჩერდა. ელექტროენერგიის გათიშვის შედეგად კონდიციონერებმა შეწყვიტეს მუშაობა, კარები კი მაშველების მოსვლამდე დაბლოკილი აღმოჩნდა. dpa-ს ცნობით, ორი ადამიანი სითბური დაკვრის ნიშნებით საავადმყოფოში გადაიყვანეს.
nტემპერატურა ევროპაში: ზრდა გლობალურ დონეს აჭარბებს
nჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის გენერალურმა დირექტორმა ტედროს ადჰანომ გებრეიესუსმა განაცხადა, რომ ევროპა პლანეტის ყველაზე სწრაფად გამთბარი რეგიონია, სადაც ტემპერატურა გლობალურ საშუალო დონეზე დაახლოებით ორჯერ სწრაფად იზრდება. რეგიონში დაახლოებით 150 მლნ ადამიანი ამჟამად ექსტრემალური სიცხის ზემოქმედების ქვეშ იმყოფება, ფიქსირდება ასობით სიკვდილი, იხურება სკოლები, ხოლო ენერგეტიკული ინფრასტრუქტურა გადატვირთულ რეჟიმში მუშაობს.
nგებრეიესუსმა აღნიშნა, რომ სიცხის ტალღები, რომლებიც ადრე იშვიათ მოვლენად ითვლებოდა, დღეს თითქმის ყოველწლიურად მეორდება. მან ხაზი გაუსვა, რომ სითბურ სტრესს ხშირად უწოდებენ «ჩუმ მკვლელს», რადგან საცხოვრებელი სახლების, სამუშაო სივრცეებისა და სკოლების ინფრასტრუქტურა თავდაპირველად არ იყო გათვლილი ასეთ კლიმატურ პირობებზე. ჯანმო-მ რეგიონის ქვეყნებს მოუწოდა რეაგირების გეგმების დანერგვისკენ, განსაკუთრებული ყურადღება კი პრევენციასა და ჯანდაცვის სისტემების მზადყოფნაზე გაამახვილა.
nWorld Weather Attribution-ის — ევროპული სამეცნიერო კონსორციუმის — ახალმა კვლევამ აჩვენა, რომ რეკორდული სიცხე და მაღალი ტენიანობა, რომელიც ევროპაში ივნისის ბოლოს დაფიქსირდა, კლიმატის ცვლილების გავლენის გარეშე შეუძლებელი იქნებოდა. მეცნიერებმა ასევე აღნიშნეს, რომ მსგავსი ტემპერატურული პირობები 50 წლის წინ პრაქტიკულად გამორიცხული იყო, ახლა კი დაახლოებით 200-ჯერ უფრო ხშირად ფიქსირდება, ვიდრე ოცი წლის წინ.
nკლიმატური კრიზისი და შედეგები ტურისტებისთვის
nგაეროს კლიმატის ცვლილების ჩარჩო კონვენციის აღმასრულებელმა მდივანმა საიმონ სტილმა განაცხადა, რომ ამჟამინდელ ექსტრემალურ სიცხეს «კლიმატური კრიზისის კვალი ატყვია». მან ხაზი გაუსვა, რომ ქვანახშირზე, ნავთობსა და გაზზე უარის თქმის გარეშე ექსტრემალური ტემპერატურა კიდევ უფრო გაძლიერდება.
nInternational Investment-ის ანალიტიკოსები აღნიშნავენ, რომ ექსტრემალური ამინდის პირობები პირდაპირ გავლენას ახდენს ევროპის ტურისტულ ინდუსტრიაზე. ანომალიური სიცხის პერიოდებში ფიქსირდება შეფერხებები სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურაში, ავიარეისებისა და მატარებლების დაგვიანებები, ქალაქებში საზოგადოებრივი ტრანსპორტის მუშაობის შეზღუდვა, აგრეთვე ცალკეული ტურისტული ობიექტებისა და მუზეუმების დახურვა დღის საათებში. რიგ პოპულარულ მიმართულებებში იზრდება დატვირთვა სამედიცინო სამსახურებზე მოგზაურებში მზის დაკვრის გამო, განსაკუთრებით ხანდაზმულებსა და მაღალ ტემპერატურასთან არაადაპტირებულ ტურისტებს შორის.
nექსპერტები ტურისტებს ურჩევენ, მოგზაურობამდე გაითვალისწინონ ამინდის გაფრთხილებები და შეცვალონ მარშრუტები სიცხის დონის მიხედვით. ექსტრემალური ტემპერატურის პირობებში უმჯობესია აქტიური სეირნობა დაიგეგმოს დილის და საღამოს საათებში, მოერიდონ ღია მზეზე ხანგრძლივ ყოფნას შუადღისას, აკონტროლონ ჰიდრატაცია და გამოიყენონ გაგრილებული საზოგადოებრივი სივრცეები. ცალკე ხაზგასმულია სამედიცინო დაზღვევის, აგრეთვე მოქნილი ბილეთებისა და ჯავშნების არსებობის მნიშვნელობა, რაც ამინდის გაუარესების შემთხვევაში გეგმების შეცვლის საშუალებას იძლევა.
