TOP-10 ქვეყანა ყველაზე დიდი „პირადი სიმდიდრით“
მსოფლიოში პირადი სიმდიდრე 2025 წელს რეკორდული 10,8%-ით გაიზარდა, თუმცა პლანეტის მოსახლეობის ნახევრის შემოსავლები შემცირდა
შვეიცარიულმა ბანკმა UBS-მა გამოაქვეყნა ყოველწლიური ანგარიში Global Wealth Report 2026, რომლის თანახმადაც დოლარულ გამოხატულებაში პლანეტის მცხოვრებთა მთლიანი პირადი კეთილდღეობა 2025 წელს 10,8%-ით გაიზარდა – ეს არის ზრდის ყველაზე მაღალი ტემპი სულ მცირე ბოლო სამი წლის განმავლობაში.
ეს მაჩვენებელი საგრძნობლად უსწრებს 2024 წლის (4,6%) და 2023 წლის (4,2%) ზრდას. ამავდროულად, კვლევამ დააფიქსირა ქონებრივი უთანასწორობის გაღრმავება: მედიანური სიმდიდრე – მაჩვენებელი, რომელიც უფრო ზუსტად ასახავს ტიპური ადამიანის მდგომარეობას – კვლევაში მოცული ქვეყნების უმეტესობაში შემცირდა.
რა დგას ზრდის ნახტომის უკან
მსოფლიო სიმდიდრის ზრდა ყველაზე სწრაფი აღმოჩნდა 2017 წლის შემდეგ და მაჩვენებლის ზრდის ზედიზედ მესამე წელი გახდა. რეგიონების მიხედვით დინამიკა არათანაბარი იყო: კეთილდღეობა ყველაზე მეტად ევროპაში, ახლო აღმოსავლეთსა და აფრიკაში (EMEA) გაიზარდა – 17,5%-ით, მათ მოჰყვება ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკის ქვეყნები 8,5%-იანი ზრდით, ხოლო აზია-წყნარი ოკეანის რეგიონმა 5,9%-იანი ზრდა აჩვენა, რაც 2024 წელთან შედარებით დაჩქარებას წარმოადგენს. EMEA-ს შიგნით განსაკუთრებით გამოირჩა აღმოსავლეთი ევროპა, სადაც სიმდიდრე თითქმის 28%-ით გაიზარდა; მილიონერთა რაოდენობის ზრდის ლიდერი პროცენტულ გამოხატულებაში გახდა ლიეტუვა 8%-იანი მაჩვენებლით, შემდეგ მოდიან თურქეთი, ლატვია და უნგრეთი, თითოეული 5%-ზე მეტით.
UBS-ის ანალიტიკოსები რეგიონებს შორის ასეთ განსხვავებას უპირველეს ყოვლისა სავალუტო რყევებით ხსნიან: აშშ დოლარის შესუსტებამ შესამჩნევად გააძლიერა კეთილდღეობის მაჩვენებლები შეერთებული შტატების ფარგლებს გარეთ, რადგან სხვა ვალუტებში ნომინირებულმა აქტივებმა დოლარში გადაანგარიშებისას ავტომატურად მოიმატა ღირებულებაში. სხვა მონაცემებით, მხოლოდ ევროს კურსი გამყარდა დოლართან თითქმის 9%-ით, რამაც მნიშვნელოვნად აამაღლა ევროზონის მცხოვრებთა კაპიტალის დოლარული შეფასებები.
ანგარიში მოიცავს 56 ძირითად ბაზარს, რომლებზეც, ბანკის შეფასებით, მსოფლიო სიმდიდრის 92%-ზე მეტი მოდის.
მილიონერთა კლუბი დღეში 2680 ადამიანით იზრდება
წლის განმავლობაში მსოფლიოში დაახლოებით მილიონი ახალი დოლარერი მილიონერი გაჩნდა – მათი რაოდენობა ყოველდღიურად საშუალოდ 2680 ადამიანით იზრდებოდა, ხოლო მათი საერთო რაოდენობა 1,5%-ით გაიზარდა. პლანეტაზე მილიონერთა საერთო რიცხვმა დაახლოებით 57,5 მლნ ადამიანს მიაღწია.
ყველაზე მეტი ახალი მილიონერი შეერთებულმა შტატებმა მოგვცა: 440 ათასზე მეტმა ამერიკელმა გადალახა მილიონი დოლარის ზღვარი – ეს არის 1200-ზე მეტი ადამიანი დღეში, ანუ თითქმის ნახევარი მთელი გლობალური ზრდის. დიდმა ბრიტანეთმა 43 ათასზე მეტი ახალი მილიონერი შემატა, ხოლო საფრანგეთმა, ესპანეთმა, იაპონიამ და ინდოეთმა თითოეულმა 30 ათასზე მეტი. ამჟამად აშშ-ში 23,6 მლნ-ზე მეტი დოლარერი მილიონერი ცხოვრობს – მსოფლიო მაჩვენებლის 40%-ზე მეტი.
ულტრამდიდრების სეგმენტი კიდევ უფრო სწრაფად გაიზარდა: დოლარერი მილიარდერების რაოდენობა მსოფლიოში 13,1%-ით გაიზარდა – 3302 ადამიანამდე, რაც 383-ით მეტია, ვიდრე ერთი წლით ადრე.
ყველაზე მდიდარი ქვეყნები: შვეიცარია და ლუქსემბურგი პირველობას ინაწილებენ
სრულწლოვან მოსახლეზე საშუალო კაპიტალის მიხედვით პირველი ადგილი მსოფლიოში კვლავ შვეიცარიამ დაიკავა, ხოლო მედიანური სიმდიდრის რეიტინგში, სადაც გამორიცხულია მილიარდერთა ექსტრემალური ქონების გავლენა, ლიდერი ლუქსემბურგი გახდა.
TOP-10 ქვეყანა სრულწლოვან მოსახლეზე საშუალო სიმდიდრის მიხედვით (მაჩვენებელი დამოკიდებულია ქვეყანაში მცხოვრები მილიარდერების რაოდენობაზე):
1. შვეიცარია – $910 382 დოლარი
2. აშშ – $696 277
3. ლუქსემბურგი – $654 732
4. ჰონგ-კონგი – $648 267
5. ავსტრალია – $616 306
6. სინგაპური – $527 217
7. დანია – $523 344
8. ახალი ზელანდია – $449 852
9. ნორვეგია – $425 391
10. ნიდერლანდები – $415 287
TOP-10 ქვეყანა მედიანური სიმდიდრის მიხედვით (მაჩვენებელი ქვეყნის მოსახლეობას ზუსტად შუაზე ყოფს და უფრო ზუსტად ასახავს ტიპური საშუალო კლასის ცხოვრების დონეს):
1. ლუქსემბურგი – $394 005
2. ბელგია – $277 166
3. ავსტრალია – $210 783
4. ახალი ზელანდია – $206 617
5. დანია – $203 771
6. ჰონგ-კონგი – $187 968
7. კანადა – $147 811
8. შვეიცარია – $145 555
9. ნორვეგია – $140 003
10. იაპონია – $137 745
შვეიცარიის პოზიციებს შორის სხვაობა ამ ორ რეიტინგში – პირველი ადგილი საშუალო მაჩვენებლით მერვე ადგილის წინააღმდეგ მედიანურით – ნათლად ასახავს, თუ როგორ ამახინჯებს ზემდიდრების კაპიტალი ქვეყნის „ტიპური“ მცხოვრების კეთილდღეობის სურათს.
2020 წლიდან რეალურ გამოხატულებაში (ანუ ინფლაციის გათვალისწინებით) საშუალო მცხოვრების კაპიტალი ყველაზე სწრაფად სამხრეთ კორეაში გაიზარდა – 50%-ზე მეტით. შესამჩნევი ზრდა, 25%-ზე მეტი, ასევე აჩვენეს ხორვატიამ, ნორვეგიამ, ლატვიამ, ტაივანმა და ბულგარეთმა.
მზარდი სხვაობა: რატომ არ ასახავს საშუალო მაჩვენებლები უმრავლესობის ცხოვრებას
ანგარიშის მთავარ პარადოქსად UBS-ის ექსპერტები საშუალო და მედიანურ მაჩვენებლებს შორის სხვაობას ასახელებენ. სანამ კაპიტალი მთლიანობაში რეკორდული ტემპებით იზრდება, ტიპური შინამეურნეობის მედიანური სიმდიდრე კვლევაში შესული ქვეყნების უმეტესობაში, პირიქით, შემცირდა. პლანეტის სრულწლოვანი მოსახლეობის წილი $10 000-ზე ნაკლები კაპიტალით კვლავ ყველაზე დიდ კატეგორიად რჩება და შეადგენს 41%-ზე ოდნავ მეტს, თუმცა თანდათან მცირდება იმის მიხედვით, თუ როგორ გადადიან ადამიანები უფრო შეძლებულ ჯგუფებში.
განსაკუთრებით სწრაფად იზრდება $5 მლნ-დან $100 მლნ-მდე კაპიტალის სეგმენტი – ესენი არიან ეგრეთ წოდებული „მილიონერთა უფროსი ძმები“, ვისი ქონებაც $1-5 მლნ-ად ფასდება. ბანკის შეფასებით, 2000 წლიდან ამ ჯგუფის კაპიტალი რეალურ გამოხატულებაში საშუალოდ წელიწადში 8,7%-ით იზრდებოდა – ორჯერ უფრო სწრაფად, ვიდრე „რიგითი“ მილიონერების, და ბევრად უფრო სწრაფად, ვიდრე საშუალოსტატისტიკური შინამეურნეობების. კონტინენტურ ჩინეთში იმ მოქალაქეების ქონება, რომელთა კაპიტალი $50-დან $100 მლნ-მდეა, ამ პერიოდის განმავლობაში წელიწადში თითქმის 31%-ით იზრდებოდა.
როგორც UBS-ის მთავარმა ეკონომისტმა პოლ დონოვანმა აღნიშნა, „მდიდარი რომბის“ საშუალო დონის გაფართოება – ანუ ერთი მილიონიდან რამდენიმე მილიონ დოლარამდე კაპიტალის მქონე ადამიანთა რიცხვის ზრდა – უფრო მნიშვნელოვანი ტენდენციაა, ვიდრე პირამიდის მწვერვალის წაწვეტება, თუმცა უთანასწორობა მთლიანობაში უფრო შესამჩნევი ხდება.
ეკონომისტის თქმით, აშშ სხვა განვითარებული ეკონომიკების უმეტესობისგან შემოსავლებისა და კაპიტალის ნაკლებად თანაბარი განაწილებით გამოირჩევა, ხოლო საფონდო ბაზრის ძლიერი ზრდის პერიოდები, როგორიც ბოლოდროინდელი იყო, კიდევ უფრო ზრდის უფსკრულს ზედა და მოსახლეობის დანარჩენ ფენებს შორის.
უძრავი ქონება: დაზღვევა ინფლაციისგან და ამავდროულად ბარიერი ზრდისთვის
ანგარიშში განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა შინამეურნეობათა აქტივების სტრუქტურას. საშუალო შემოსავლისა და $1-დან $5 მლნ-მდე კაპიტალის მქონე ოჯახების უმეტესობისთვის საცხოვრებელი უძრავი ქონება პორტფელში ძირითად აქტივად რჩება. ერთი მხრივ, ამან მფლობელები ბოლო წლების მაღალი ინფლაციისგან დაიცვა. მეორე მხრივ – უძრავი ქონების მაღალი წილი ჩვეულებრივი ინვესტორების მონაწილეობას ზღუდავს საფონდო ბაზრებზე, რომელთა ხარჯზეც მიღებულ იქნა გლობალური მოგების მნიშვნელოვანი ნაწილი წლის განმავლობაში.
ამ ფონზე UBS-ის ანალიტიკოსები უახლოეს წლებში შეძლებული ადამიანების მხრიდან კაპიტალის დივერსიფიკაციისადმი ინტერესის ზრდას ელიან – სახსრების ნაწილის გადატანას ტრადიციული საცხოვრებლიდან ალტერნატიულ საინვესტიციო ინსტრუმენტებსა და უცხოურ აქტივებში.
როგორც დონოვანმა ხაზგასმით აღნიშნა, კაპიტალის მზარდ გეოგრაფიულ მობილურობაზე საუბრის მიუხედავად, ნამდვილად „მოხეტიალე“ შეძლებულ პირთა რაოდენობა შედარებით მცირე რჩება: უმრავლესობა ინარჩუნებს სოციალურ, ოჯახურ, ენობრივ და კულტურულ კავშირებს საცხოვრებელ ადგილთან, და მხოლოდ იშვიათ შემთხვევებში, ამ კავშირების გაწყვეტის შემდეგ, მდიდრები ნამდვილად იცვლიან ქვეყანას მუდმივ საფუძველზე.
Global Wealth Report 2026 – UBS-ის კვლევის მეჩვიდმეტე გამოცემაა, რომელიც ყოველწლიურად აფასებს მსოფლიოს 56 უმსხვილესი ბაზრის მცხოვრებთა პირად კეთილდღეობას.
