English  עברית  ქართული  Русский  

საზღვარგარეთ მყოფ რუსებს შესაძლოა სამშობლოში ქონება და ფული ჩამოართვან

საზღვარგარეთ მყოფ რუსებს შესაძლოა სამშობლოში ქონება და ფული ჩამოართვან

სახელმწიფო დუმამ მეორე და მესამე მოსმენით მიიღო კანონპროექტების პაკეტი იმ საზღვარგარეთ მყოფი რუსების წინააღმდეგ, რომლებიც თავს არიდებენ სისხლისსამართლებრივი ან ადმინისტრაციული სასჯელის აღსრულებას. მათ შესაძლოა ჩამოერთვათ ქონება და ფულადი სახსრები, ასევე გათვალისწინებულია უძრავ ქონებასთან დაკავშირებული გარიგებებისა და ბიზნესის წარმოების აკრძალვა.

რუსეთის ახალი კანონები რელოკანტებისთვის

2026 წლის 22 ივლისს სახელმწიფო დუმამ მეორე და მესამე მოსმენით ერთხმად მიიღო ორი კანონპროექტი. ისინი აწესებენ დროებით შემზღუდველ ზომებს რუსეთის იმ მოქალაქეების მიმართ, რომლებიც იმყოფებიან ქვეყნის ფარგლებს გარეთ და თავს არიდებენ სისხლის სამართლისა და ადმინისტრაციულ საქმეებზე სასჯელის აღსრულებას. შემდეგ ეტაპზე კანონებს ფედერაციის საბჭოში განიხილავენ, შემდეგ კი რუსეთის პრეზიდენტს ხელმოსაწერად გაუგზავნიან. ნორმები ოფიციალური გამოქვეყნების დღიდან შევა ძალაში.

ზომების გამოყენების საფუძვლებს შორისაა რუსეთის ტერიტორიული მთლიანობის დარღვევისკენ მოწოდებები, ქვეყნის წინააღმდეგ სანქციების დაწესება, რფ-ის შეიარაღებული ძალების დისკრედიტაცია, ასევე უცხოელი აგენტების შესახებ კანონმდებლობის დარღვევა.

სახელმწიფო დუმის თავმჯდომარემ ვიაჩესლავ ვოლოდინმა განაცხადა, რომ ცვლილებების მიღება შექმნის დამატებით პირობებს სასჯელის გარდაუვალობის პრინციპის რეალიზაციისა და კანონის უზენაესობის უზრუნველყოფისთვის. მან ხაზი გაუსვა, რომ ახალი ნორმები მიმართულია იმ მოქალაქეებისკენ, რომლებმაც პასუხისმგებლობაში მიცემის შემდეგ დატოვეს რუსეთი და განაგრძობენ საზღვარგარეთ ყოფნას, რითაც თავს არიდებენ დანიშნული სასჯელის აღსრულებას.

როგორ შეეზღუდებათ უფლებები საზღვარგარეთ მყოფ რუსებს

მიღებული ცვლილებები ითვალისწინებს 14 დროებით ზომას იმ მოქალაქეებისთვის, რომლებიც თავს არიდებენ სასჯელის აღსრულებას. კერძოდ, რუსეთში შესაძლოა შეჩერდეს უძრავ ქონებაზე უფლებებისა და გარიგებების რეგისტრაცია, დაიბლოკოს ფულადი სახსრები და სხვა ქონება. ასევე გათვალისწინებულია შეზღუდვები სატრანსპორტო საშუალებების მართვაზე, სახელმწიფო და მუნიციპალური სერვისების ელექტრონული ფორმით მიღებაზე.

ამ კატეგორიის რუსეთის მოქალაქეებს ასევე აეკრძალებათ საქმიანობა ინდივიდუალურ მეწარმედ ან თვითდასაქმებულად. ისინი ვერ ისარგებლებენ საკონსულოების მომსახურებით. მაგალითად, პრობლემური გახდება საზღვარგარეთის პასპორტის აღება.

დამატებითი ზომა იქნება საკრედიტო ორგანიზაციებისთვის გადარიცხვების განსახორციელებელ პროგრამულ უზრუნველყოფაზე, მათ შორის მობილურ აპლიკაციებსა და ბანკების ოფიციალურ ვებგვერდებზე წვდომის მიცემის აკრძალვა. ამგვარად, საზღვარგარეთ მყოფი რუსები დაკარგავენ ონლაინ-გადარიცხვებზე წვდომას და ვერ შეძლებენ მრავალი სხვა ოპერაციის შესრულებას.

როგორ იმუშავებს შეზღუდვების პროცედურა

დროებითი შეზღუდვების დაწესების ან გაუქმების შესახებ გადაწყვეტილებას რფ-ის იუსტიციის სამინისტრო მიიღებს. ამისათვის უნდა დადასტურდეს ზომების გამოყენების საფუძვლები: მოქალაქის მიერ დანაშაულის ჩადენაში დამნაშავედ ცნობის შესახებ კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო განაჩენის არსებობა, სისხლისსამართლებრივი ან ადმინისტრაციული სასჯელის აღსრულებისგან თავის არიდება, ასევე პირის ყოფნა რუსეთის ფარგლებს გარეთ.

იუსტიციის სამინისტრო უწყების ოფიციალურ ვებგვერდზე აწარმოებს იმ პირთა სიას, რომელთა მიმართაც მოქმედებს შეზღუდვები. ამ სიაში შეყვანილ მოქალაქეს შეეძლება იუსტიციის სამინისტროს გაუგზავნოს წერილობითი მოტივირებული განცხადება რეესტრიდან ამორიცხვის თხოვნით.

კანონი ასევე ითვალისწინებს ჰუმანიტარული დახმარების გადახდის შესაძლებლობას იმ მოქალაქის ახლო ნათესავებისთვის, რომლის მიმართაც შემოღებულია შეზღუდვები. ასეთ გადაწყვეტილებას მიიღებს უწყებათაშორისი კომისია, რომლის მუშაობის წესსა და შემადგენლობას რუსეთის პრეზიდენტი დაამტკიცებს.

ყოველთვიური გასაცემლის ოდენობას ცენტრალურ ბანკთან შეთანხმებით დაადგენს რფ-ის მთავრობა. დახმარებისთვის თანხები გამოიყოფა იმ მოქალაქის დაბლოკილი ფულადი სახსრებიდან ან სხვა ქონებიდან, რომლის მიმართაც გამოყენებულია ზომები, ან სპეციალურ ანგარიშზე არსებული თანხიდან.

რატომ ამკაცრებენ კანონებს რუსეთში

კანონპროექტების მომზადებისას სახელმწიფო დუმაში მიუთითეს რუსეთის ფარგლებს გარეთ მყოფი მოქალაქეების პასუხისმგებლობაში მიცემის სირთულეებზე. რფ-ის გენერალური პროკურატურის მონაცემებით, 2025 წლის 11 თვის განმავლობაში უცხო სახელმწიფოებმა უარი თქვეს 109 ძებნილი დამნაშავის გადმოცემაზე. 2024 წელს უარი მიიღეს ექსტრადიციის 102 მოთხოვნაზე. სახელმწიფო დუმის უსაფრთხოებისა და კორუფციასთან ბრძოლის კომიტეტის ხელმძღვანელმა ვასილი პისკარევმა განაცხადა, რომ მათ შორის, ვისი რუსეთში დაბრუნებაც ვერ მოხერხდა, არიან მკვლელობებში, ადამიანთა გატაცებაში, ნარკოტიკების უკანონო ბრუნვაში, თაღლითობაში, კორუფციულ და სხვა დანაშაულებში ბრალდებულები. 29 საქმე ეხებოდა კორუფციას, 23 კი დაკავშირებული იყო ტერორიზმთან.

მან განაცხადა, რომ რელოკანტების ნაწილის წარმოჩენას პოლიტიკურ დევნილებად ცდილობენ, თუმცა სინამდვილეში ისინი მონაწილეობენ ქვეყნის ინტერესების წინააღმდეგ მიმართულ საქმიანობაში. ამ პოზიციას იზიარებს სახელმწიფო დუმის თავდაცვის კომიტეტის თავმჯდომარის პირველი მოადგილე ალექსეი ჟურავლიოვი და სხვა პარლამენტარებიც. კანონი ერთხმად მიიღეს.

შესაძლო შედეგები ინვესტორებისთვის

International Investment-ის ანალიტიკოსები აღნიშნავენ, რომ ახალი ნორმები ასახავს მოქალაქეებზე კონტროლის მექანიზმების გაფართოების საერთო ტენდენციას. რუსეთში უძრავი ქონებისა და სხვა აქტივების მფლობელებისთვის ახალი წესები სამართლებრივი რისკების დამატებით ფაქტორად იქცევა. ინვესტორებისთვის ეს ნიშნავს აუცილებლობას, გაითვალისწინონ არა მხოლოდ ობიექტების ეკონომიკური მაჩვენებლები, შემოსავლიანობა და ბაზრის მდგომარეობა, არამედ ქვეყნის კანონმდებლობის ცვლილებები და პოლიტიკური ტენდენციებიც.

ახალი ნორმები ავტომატურად არ ვრცელდება საზღვარგარეთ მცხოვრებ ან რუსეთში ქონების მფლობელ ყველა რუსზე. თუმცა საერთო ტენდენცია აჩვენებს, რომ ინვესტიციების დაგეგმვისას აუცილებელია მეტი ყურადღება დაეთმოს მფლობელობის იურიდიულ სტრუქტურას, შესაძლო შეზღუდვებსა და ნორმატიული ბაზის ცვლილებებს. მთლიანობაში, რუსეთში ინვესტიციები 2022 წლიდან რისკიანად მიიჩნევა.