ესპანეთი უძრავი ქონების ინვესტორებს დარტყმას აყენებს
პედრო სანჩესის მთავრობა პარლამენტში წარსადგენად საბინაო კრიზისთან ბრძოლის მასშტაბურ პაკეტს ამზადებს. რეფორმის ცენტრალური ელემენტია მოკლევადიან ტურისტულ ქირავნობაზე დღგ-ის გაზრდა სტანდარტულ 21%-იან განაკვეთამდე.
ამჟამად ასეთი ქირავნობა ან სრულად გათავისუფლებულია გადასახადისგან (თუ მფლობელი არ უზრუნველყოფს სასტუმრო მომსახურებას), ან იბეგრება შეღავათიანი 10%-იანი განაკვეთით — ისეთი სერვისების არსებობის შემთხვევაში, როგორიცაა რეგულარული დალაგება ან სტუმრების მიღება რეცეფციაზე.
ახალი განაკვეთი გავრცელდება 30 დღეზე ნაკლები ვადით გაქირავებაზე იმ მუნიციპალიტეტებში, სადაც მოსახლეობა 10 000 ადამიანს აღემატება — ანუ ფაქტობრივად მთელ ბაზარზე, როგორიცაა Airbnb და Booking.com.
რეფორმების ორი ბლოკი
პაკეტი შედგება ორი ნაწილისგან. პირველი მიმართულია მუდმივი მაცხოვრებლებისთვის საიჯარო ბაზრის სტაბილიზაციაზე: დროებითი ქირავნობის ხელშეკრულებების რეგულირება, მოქმედი კონტრაქტების ვადების შესაძლო გახანგრძლივება (ღონისძიება, რომელიც მთავრობამ უკვე დაამტკიცა დეკრეტით სამი თვის წინ, მაგრამ შემდეგ ჩავარდა კონგრესში პარტიების PP, Vox და Junts ხმებით), წერილობითი ხელშეკრულებების სავალდებულოობა, ბინების გაქირავებისას თაღლითობასთან ბრძოლა, ასევე 100%-იანი საგადასახადო შეღავათები იმ გამქირავებლებისთვის, რომლებიც ყინავენ ან ამცირებენ ქირას.
მეორე ნაწილი ხელმისაწვდომი საცხოვრებლის მიწოდების გაზრდას ისახავს მიზნად. ტურისტულ ქირავნობაზე დღგ-ის გაზრდის გარდა, ეს მოიცავს ბიუროკრატიული პროცედურების გამარტივებას საბინაო მშენებლობის დასაჩქარებლად. მთავრობის წარმომადგენელმა ელმა საისმა პაკეტს უწოდა «გაბედული და ყოვლისმომცველი» პასუხი საბინაო კრიზისზე და ხაზი გაუსვა, რომ «საბინაო პრობლემის მსგავსი საკითხი მხოლოდ თანხმობით შეიძლება გადაწყდეს» — დოკუმენტის წარდგენა დეპუტატთა კონგრესში იგეგმება პარტიათაშორისი მხარდაჭერის იმედით.
დეფიციტის მასშტაბი
ესპანეთის ბანკის აქტუალური მონაცემებით, საცხოვრებლის დეფიციტმა ქვეყანაში 750 000 ერთეულს მიაღწია — 150 000-ით მეტს, ვიდრე წინა წელს. მოთხოვნასა და მიწოდებას შორის სხვაობა კვლავ იზრდება: 2025 წელს ესპანეთში შეიქმნა 240 000 ახალი შინამეურნეობა, მაშინ როდესაც აშენდა მხოლოდ 92 000 სახლი.
რეფორმა მზადდება მზარდი საზოგადოებრივი უკმაყოფილების ფონზე. მხოლოდ გასულ შაბათ-კვირას ათასობით ადამიანი გამოვიდა საპროტესტოდ მალაგაში, კადისში, ტენერიფეში, ლა-პალმასა და კასერესში, ადანაშაულებდნენ რა უძრავი ქონების სააგენტოებსა და ინვესტორებს იმაში, რომ საცხოვრებლის ფასები სცილდება ადგილობრივი მოსახლეობის შესაძლებლობებს — ზოგიერთი მონაცემით, დამქირავებლები ხელფასის 60%-მდე ბინის ქირაში ხარჯავენ. აქტივისტები ითხოვენ, რომ საცხოვრებელი აღქმული იყოს «როგორც უფლება, და არა ბიზნესი».
ცალკეული რეგიონები უკვე აწესებენ საკუთარ შეზღუდვებს: ბარსელონა გეგმავს სრულად გააუქმოს მოკლევადიანი ტურისტული ქირავნობის ლიცენზიები 2028 წლისთვის, მადრიდი და მალაგა განიხილავენ ანალოგიურ ნაბიჯებს. ეროვნულ დონეზე ასევე მოქმედებს ტურისტული საცხოვრებლის ციფრული რეესტრი — მისი დახმარებით მსხვილი ონლაინ პლატფორმებიდან უკვე წაშლილია 53 000-ზე მეტი არალეგალური განცხადება.
კონტექსტი: პროტესტები და რეგიონული ზომები
ღონისძიებათა პაკეტს ავსებს სხვა ინიციატივებიც: უძრავი ქონების შეძენაზე 100-პროცენტიანი გადასახადი არაევროკავშირელი მოქალაქეებისთვის, რომლებიც არ არიან რეზიდენტები და არ გეგმავენ საცხოვრებლის ძირითად საცხოვრებელ ადგილად გამოყენებას, გაზრდილი გადასახადები ცარიელ და მეორად საცხოვრებელზე, ასევე ეროვნული საბინაო გეგმა დაახლოებით 7 მლრდ ევროს ღირებულებით, რაც სოციალური საცხოვრებლის ფონდის გაფართოებას ითვალისწინებს.
დარგობრივმა გაერთიანებებმა, კერძოდ ბარსელონის ასოციაციამ Apartur, უკვე გააკრიტიკეს ინიციატივა და მოკლევადიან ქირავნობაზე დღგ-ის გამოყენებას «დისკრიმინაციული» უწოდეს, რამაც შესაძლოა სერიოზული დარტყმა მიაყენოს სექტორს.
კანონპროექტზე კენჭისყრა მინისტრთა საბჭოში უახლოეს კვირებშია მოსალოდნელი.
