English  עברית  ქართული  Русский  

ინვესტორები პორტუგალიას მოქალაქეობის შესახებ ახალი კანონის გამო ტოვებენ

ინვესტორები პორტუგალიას მოქალაქეობის შესახებ ახალი კანონის გამო ტოვებენ

პორტუგალია, რომელიც მრავალი წლის განმავლობაში რჩებოდა მიმზიდველ მიმართულებად შეძლებული უცხოელებისთვის „ოქროს ვიზის“ პროგრამის წყალობით, სერიოზული გამოწვევის წინაშე აღმოჩნდა. საიმიგრაციო კანონმდებლობის გამკაცრებამ ამ პროგრამის ფარგლებში მომუშავე საინვესტიციო ფონდებიდან კაპიტალის გადინება გამოიწვია.

რა შეიცვალა

მოქალაქეობის შესახებ ახალმა კანონმა, რომელიც ძალაში 2026 წელს შევიდა, ქვეყანაში ლეგალურად ცხოვრების მინიმალური ვადა გაზარდა, რაც პასპორტზე განაცხადის შესატანად არის საჭირო. განმცხადებელთა უმეტესობისთვის ეს ვადა ხუთიდან ათ წლამდე გაიზარდა. ევროკავშირის მოქალაქეებისა და პორტუგალიურენოვანი ქვეყნების (ბრაზილია, ანგოლა, მოზამბიკი) მაცხოვრებლებისთვის პირობები ნაკლებად შერბილდა: ვადა ხუთიდან შვიდ წლამდე გაიზარდა.

ფორმალურად ხელისუფლება რეფორმას წარმოადგენს, როგორც საიმიგრაციო პოლიტიკის მოწესრიგების ზომას და პასუხს საზოგადოების მზარდ უკმაყოფილებაზე უძრავ ქონებაზე ფასების ზრდის გამო, რაშიც მოსახლეობის ნაწილი სწორედ უცხოელი ინვესტორებისთვის განკუთვნილ პროგრამებს ადანაშაულებს. თუმცა პრაქტიკაში დარტყმა სწორედ „ოქროს ვიზაზე“ მივიდა – სქემაზე, რომელიც 2012 წლიდან უცხოელებს ქვეყნის ეკონომიკაში ინვესტიციების სანაცვლოდ ბინადრობის ნებართვის მიღების საშუალებას აძლევდა (თავდაპირველად – უძრავ ქონებაში, 2023 წლის რეფორმის შემდეგ კი – ძირითადად საინვესტიციო ფონდების, ვენჩურული პროექტებისა და სამუშაო ადგილების შექმნის გზით).

რატომ არის ეს კრიტიკული ინვესტორებისთვის

პორტუგალიური პროგრამის მთავარი ღირებულება ყოველთვის მდგომარეობდა არა იმდენად ბინადრობის ნებართვაში, რამდენადაც ევროკავშირის მოქალაქეობის შედარებით სწრაფად მიღების პერსპექტივაში, და მასთან ერთად ევროკავშირის ნებისმიერ ქვეყანაში თავისუფლად გადაადგილების, ცხოვრებისა და მუშაობის უფლებაში. მოლოდინის ხუთწლიანი ვადა ერთ-ერთი ყველაზე მოკლე იყო ევროპაში და პორტუგალიას კონკურენტებისგან ხელსაყრელად განასხვავებდა. ამ ვადის გაორმაგება ფაქტობრივად ანულებს ქვეყნის მთავარ კონკურენტულ უპირატესობას.

სიტუაციას ართულებს ისიც, რომ ბევრმა ინვესტორმა ჩადო სახსრები, რამდენიმე ასეული ათასი ევროს ოდენობით, თამაშის ძველი წესების იმედად. ოქროს ვიზის 500-ზე მეტი მფლობელი უკვე გაერთიანდა და პორტუგალიის მთავრობის წინააღმდეგ კოლექტიური სარჩელი შეიტანა. მათი იურისტები სამართლებრივი განსაზღვრულობის პრინციპის დარღვევაზე მიუთითებენ: წესები შეიცვალა „გზადაგზა“, უკვე მას შემდეგ, რაც ინვესტორებმა ძველი რეგულაციის ფარგლებში ფინანსური ვალდებულებები აიღეს.

ბაზრის რეაქცია

დარგობრივი მედიის მონაცემებით, რეფორმა უკვე აისახება ინვესტორების ქცევაზე: პროგრამის პოტენციურ მონაწილეთა ნაწილი გატანილ განაცხადებს იხმობს, ახალი განაცხადების შემოდინება კი საგრძნობლად შენელდა. ოქროს ვიზების მფლობელებზე ორიენტირებული საინვესტიციო ფონდების მმართველები კაპიტალის გადინებას აფიქსირებენ – ინვესტორები ამჯობინებენ სახსრები გადაამისამართონ იურისდიქციებში, სადაც მოქალაქეობის მიღების უფრო პროგნოზირებადი და მოკლე ვადებია.

ასეთ ალტერნატივებს შორის ბაზრის მონაწილეები ასახელებენ საბერძნეთს, იტალიასა და არაბთა გაერთიანებულ საამიროებს – ქვეყნებს, რომლებიც აქტიურად განაგრძობენ კონკურენციას შეძლებული უცხოელებისთვის და ბოლო წლებში, პირიქით, ცდილობენ ინვესტორებისთვის პირობების გამარტივებასა და დაჩქარებას, და არა მათ გამკაცრებას.

რა იქნება შემდეგ

ოქროს ვიზების მფლობელთა კოლექტიური სარჩელის ბედი შეიძლება გახდეს პრეცედენტი, რომელიც განსაზღვრავს, რამდენად აქვთ სახელმწიფოებს უფლება შეცვალონ საინვესტიციო პროგრამების წესები მას შემდეგ, რაც ფული უკვე დაბანდებულია. ჯერჯერობით პორტუგალიის მთავრობას არ გამოუთქვამს მზადყოფნა გადახედოს ახალ ვადებს ან გაითვალისწინოს გარდამავალი დებულებები მათთვის, ვინც განაცხადი რეფორმის ძალაში შესვლამდე შეიტანა.