ევროპაში საცხოვრებელი უძრავი ქონების გაყიდვები ზრდას დაუბრუნდა
ევროპის საცხოვრებელი უძრავი ქონების ბაზარმა 2025 წელს დაკარგული აქტივობის ნაწილი აღადგინა: გარიგებების რაოდენობა გაიზარდა იმ ქვეყნების უმეტესობაში, რომლებმაც სტატისტიკა წარმოადგინეს. ზრდის ტემპით ლიდერი სლოვენია გახდა, საფრანგეთმა 1 მლნ გაყიდული ობიექტის ნიშნულს გადააჭარბა, ხოლო კლება მხოლოდ ხორვატიაში, ბულგარეთსა და პოლონეთში შენარჩუნდა. თუმცა მყიდველთა რაოდენობის ზრდას თან ახლდა უძრავი ქონების შემდგომი გაძვირება და მას ხელმისაწვდომობის პრობლემა არ გადაუჭრია.
გაყიდვები გაიზარდა ევროკავშირის ქვეყნების უმრავლესობაში
ოფიციალური მონაცემები მოიცავს ევროკავშირის 18 სახელმწიფოს, რომლებმაც ნებაყოფლობით მიაწოდეს ინფორმაცია საცხოვრებელი უძრავი ქონების გარიგებების შესახებ. მათგან 15-ში გაყიდული ობიექტების რაოდენობა 2025 წელს გაიზარდა, ხოლო სამში — შემცირდა.
Euronews-ის უფრო ფართო მიმოხილვა მოიცავს ევროპის 20 ბაზარს, მათ შორის ევროკავშირის არაწევრ ქვეყნებსაც. ამ შერჩევაში ზრდა 17 სახელმწიფოში დაფიქსირდა. ამიტომ შედეგის აღწერა ევროპის ყველა ქვეყანაში გაყიდვების მატებად ან ერთიანი საერთოევროპული გარიგებების მოცულობის გამოსათვლელად გამოყენება არ შეიძლება.
სტატისტიკა ითვალისწინებს ახალი და არსებული ბინებისა და სახლების შეძენას, როდესაც მყიდველი შინამეურნეობაა. კომერციული უძრავი ქონება, მიწა და კომპანიებს შორის ოპერაციების ნაწილი ამ მაჩვენებელში არ შედის. მონაცემები მოწოდებულია ნებაყოფლობით, ამიტომ უმსხვილეს ევროპულ ეკონომიკებს შორის შედარებადი ინფორმაცია ხელმისაწვდომი იყო მხოლოდ საფრანგეთსა და ესპანეთზე, მაგრამ არ მოიპოვებოდა, კერძოდ, გერმანიასა და იტალიაზე.
სლოვენიამ ყველაზე სწრაფი ზრდა აჩვენა
გარიგებების რაოდენობა სლოვენიაში 29,9%-ით გაიზარდა — ეს საუკეთესო შედეგია ხელმისაწვდომი სტატისტიკის მქონე ქვეყნებს შორის. მეორე ადგილი 22,8%-იანი ზრდით ლიეტუვამ დაიკავა, მესამე კი 21,4%-ით ავსტრიამ. ბელგიაში გაყიდვები 20,2%-ით გაიზარდა.
ორნიშნა მატება ასევე დაფიქსირდა ლუქსემბურგში — 18,6%, უნგრეთში — 17,3%, ნიდერლანდებში — 13,9%, დანიაში — 12,7%, საფრანგეთში — 11,2% და პორტუგალიაში — 10,5%.
ლატვიაში ზრდამ 9,2% შეადგინა, ფინეთში — 9%, ნორვეგიაში — 8,3%. ესპანეთში გარიგებების რაოდენობა 5,4%-ით გაიზარდა.
კლება დაფიქსირდა ხორვატიაში, სადაც გაყიდვები 4,1%-ით შემცირდა. ბულგარეთში მაჩვენებელი 2,5%-ით შემცირდა, პოლონეთში კი — 1,1%-ით. ხორვატიის ბაზარი ერთადერთი აღმოჩნდა განხილულ ქვეყნებს შორის, სადაც გარიგებების რაოდენობა როგორც 2024, ისე 2025 წელს მცირდებოდა.
პროცენტები ბაზრის რეალურ ზომას არ ასახავს
ზრდის მაღალი ტემპი არ ნიშნავს, რომ ქვეყანა ევროპის უმსხვილეს ბაზრებს შორისაა. სლოვენიაში, რომელიც რეიტინგს დინამიკით სათავეში ჩაუდგა, წლის განმავლობაში დაახლოებით 11 ათასი ობიექტი გაიყიდა — იმაზე ნაკლები, ვიდრე ნებისმიერ სხვა ქვეყანაში ხელმისაწვდომი აბსოლუტური მაჩვენებლებით.
საფრანგეთი კი, პირიქით, გარიგებების რაოდენობით ლიდერი გახდა: წლის განმავლობაში იქ მფლობელი 1 მლნ-ზე მეტმა სახლმა და ბინამ შეიცვალა. ნიდერლანდებში დაახლოებით 265 ათასი გაყიდვა დარეგისტრირდა. უნგრეთმა, ბელგიამ, პორტუგალიამ და ნორვეგიამ თითოეულმა 130 ათასიდან 160 ათასამდე გარიგება აჩვენა.
პროცენტული ცვლილებები პატარა ქვეყნებში შეიძლება განსაკუთრებით მკვეთრი იყოს, რადგან გაყიდვების რაოდენობის შედარებით მცირე ზრდაც კი მაღალ წლიურ ნამატს იძლევა. ამიტომ ბაზრების შედარება მხოლოდ ზრდის ტემპით საკმარისი არ არის: აუცილებელია მოსახლეობის, საბინაო ფონდის ზომისა და ოპერაციების აბსოლუტური რაოდენობის გათვალისწინება.
ზრდის ნაწილი დაბალი ბაზით აიხსნება
2025 წლის აჩქარება მოჰყვა ხანგრძლივ ვარდნას, რომელიც სესხების გაძვირებამ და საცხოვრებლის ხელმისაწვდომობის გაუარესებამ გამოიწვია. 2023 წელს გარიგებების რაოდენობა ევროკავშირის 16 ქვეყნიდან 13-ში შემცირდა, რომელთა მონაცემებიც ხელმისაწვდომი იყო.
2024 წელს ვითარებამ გაუმჯობესება დაიწყო: გაყიდვები გაიზარდა 12 ქვეყანაში და შემცირდა ექვსში. ყველაზე შესამჩნევი კლება მაშინ მოხდა სლოვენიაში — 17,7%-ით, ხორვატიაში — 13,9%-ით და საფრანგეთში — 9,4%-ით.
ამიტომ სლოვენიის თითქმის 30%-იანი ზრდა 2025 წელს ნაწილობრივ ასახავს აღდგენას წინა წლის მკვეთრი ვარდნის შემდეგ. საფრანგეთის ბაზარიც დაახლოებით 2023 წლის დონეს დაუბრუნდა: 2024 წლის 9,4%-იანი კლება 11,2%-იანი მატებით შეიცვალა.
ლუქსემბურგში, უნგრეთსა და ნიდერლანდებში აღდგენა უფრო ადრე დაიწყო. 2024 წელს გაყიდვები იქ გაიზარდა შესაბამისად 47,1%-ით, 34,8%-ით და 17%-ით, ხოლო 2025 წელს ზრდა გაგრძელდა, თუმცა უფრო ნელი ტემპით.
განაკვეთების შემცირებამ მყიდველები დააბრუნა
აღდგენის ერთ-ერთი მიზეზი მონეტარული პოლიტიკის ეტაპობრივი შერბილება გახდა. 2025 წლის დასაწყისში ევროპის ცენტრალური ბანკის სადეპოზიტო განაკვეთი 3%-ს შეადგენდა. რამდენიმე შემცირების შემდეგ ის ივნისში 2%-მდე დაეცა და ამ დონეზე წლის ბოლომდე დარჩა.
საკვანძო განაკვეთის ცვლილებები იპოთეკურ მსესხებლებზე მყისიერად და ყველა სახელმწიფოში ერთნაირად არ აისახება. პირობები დამოკიდებულია საბანკო კონკურენციაზე, პროცენტის დაფიქსირების ვადაზე, მყიდველის ფინანსურ მდგომარეობასა და ეროვნული იპოთეკური სისტემის თავისებურებებზე.
ახალი საბინაო კრედიტების საშუალო ჯამური ღირებულება ევროზონაში დაახლოებით 3,3%-ს შეადგენდა 2025 წლის ივნისსა და ნოემბერში. ეს კვლავ საგრძნობლად მაღალი იყო ენერგეტიკულ და ინფლაციურ კრიზისამდე არსებულ განაკვეთებთან შედარებით, თუმცა დაფინანსების სტაბილიზაციამ მყიდველებს მეტი გარკვეულობა მისცა და შინამეურნეობების ნაწილს ბაზარზე დაბრუნების საშუალება მისცა.
გაყიდვების ზრდას საცხოვრებლის გაძვირება ახლდა თან
გარიგებების რაოდენობის ზრდა ფასების შემცირებას არ ნიშნავდა. 2025 წლის მეოთხე კვარტალში საცხოვრებელი ევროკავშირში საშუალოდ 5,5%-ით უფრო ძვირი ღირდა, ვიდრე ერთი წლით ადრე. 2026 წლის პირველ კვარტალში წლიურმა ზრდამ 5,1% შეადგინა.
ფასები თითქმის ყველგან იზრდებოდა. 2025 წლის ბოლოს ყველაზე სწრაფი წლიური ზრდა დარეგისტრირდა უნგრეთში — 21,2%-ით, პორტუგალიაში — 18,9%-ით და ხორვატიაში — 16,1%-ით.
ხორვატია განსაკუთრებით ნათლად აჩვენებს სხვაობას ფასსა და საბაზრო აქტივობას შორის. 2025 წელს გარიგებების რაოდენობა იქ 4,1%-ით შემცირდა, მაგრამ 2026 წლის პირველი კვარტალისთვის საცხოვრებელი წლიურად 14,3%-ით გაძვირდა. ამრიგად, გაყიდვების შემცირება აუცილებლად არ იწვევს ღირებულების დაცემას: შეზღუდულმა მიწოდებამ და მაღალმა მოთხოვნამ ობიექტების ცალკეულ კატეგორიებზე შესაძლოა ფასები შეინარჩუნოს მყიდველთა რაოდენობის შემცირების პირობებშიც კი.
საფრანგეთმა ბრუნვა ფასების ნახტომის გარეშე აღადგინა
საფრანგეთის ბაზარმა ერთ-ერთი ყველაზე შესამჩნევი შემობრუნება აჩვენა. 2024 წელს გაყიდვების 9,4%-იანი შემცირების შემდეგ, 2025 წელს გარიგებების რაოდენობა 11,2%-ით გაიზარდა და 1 მლნ ობიექტს გადააჭარბა.
ფასები ამ დროს თითქმის არ შეცვლილა: 2025 და 2026 წლების პირველ კვარტლებს შორის ისინი მხოლოდ 0,1%-ით გაიზარდა. ასეთი დინამიკა განსხვავდება იმ ქვეყნების სიტუაციისგან, სადაც გარიგებების აღდგენას ორნიშნა გაძვირება ახლდა თან.
სტაბილური ფასებისა და გაყიდვების რაოდენობის ზრდის შერწყმა შესაძლოა მიუთითებდეს მყიდველების დაბრუნებაზე მოლოდინის პერიოდის შემდეგ. გამყიდველები კი, სავარაუდოდ, იძულებულნი იყვნენ ობიექტები უფრო რეალისტურად შეეფასებინათ, რადგან უწინდელი მაღალი განაკვეთები გადახდისუნარიან მოთხოვნას ზღუდავდა.
ესპანეთმა დადებითი დინამიკა ზედიზედ მეორე წელია შეინარჩუნა. 5,4%-იანი ზრდა უფრო ზომიერი აღმოჩნდა, ვიდრე სლოვენიაში ან ავსტრიაში, მაგრამ მიუთითებს უფრო მდგრად მოთხოვნაზე ღრმა ვარდნის შემდგომი მკვეთრი აღდგენის გარეშე.
მიწოდების დეფიციტი ბაზარს ზღუდავს
სესხების ღირებულების შემცირებამ მოთხოვნას იმაზე სწრაფად შეუწყო ხელი, ვიდრე სამშენებლო სექტორმა მიწოდების გაზრდა შეძლო. მასალების, სამუშაო ძალის, მიწისა და დაფინანსების მაღალი ღირებულება კვლავ აფერხებს ახალი პროექტების დაწყებას.
მიწოდების დეფიციტი წინააღმდეგობრივ სიტუაციას ქმნის. მეტ შინამეურნეობას ეძლევა შესაძლებლობა კვლავ აიღოს იპოთეკა და გავიდეს ბაზარზე, თუმცა ხელმისაწვდომი ობიექტების რაოდენობა საკმარისად სწრაფად არ იზრდება. მყიდველთა კონკურენცია ასეთ შემთხვევაში მხარს უჭერს ფასებს და ნაწილობრივ ანეიტრალებს უფრო იაფი კრედიტებისგან მიღებულ სარგებელს.
ინვესტორებისთვის გარიგებების რაოდენობის ზრდა ლიკვიდურობის გაუმჯობესებას ნიშნავს: ობიექტის გაყიდვა პოტენციურად უფრო მარტივი ხდება. საკუთარი საცხოვრებლის მყიდველებისთვის კი აქტივობის აღდგენა ყოველთვის არ არის დადებითი სიგნალი, რადგან მოთხოვნის დაბრუნებამ შესაძლოა ფასების ზრდა დააჩქაროს.
როგორც International Investment-ის ექსპერტები იტყობინებიან, 2025 წლის სტატისტიკა ადასტურებს ევროპული ბაზრის ბრუნვის აღდგენას, თუმცა არ მოწმობს საბინაო კრიზისის დასრულებას. გარიგებების რაოდენობა სუსტი აქტივობის ორი წლის შემდეგ გაიზარდა, მაგრამ საცხოვრებლის ღირებულებამ ზრდა განაგრძო, ხოლო მშენებლობამ ვერ მოასწრო მიწოდების დეფიციტის აღმოფხვრა. ყველაზე რისკიანი ვითარება იქმნება იმ ქვეყნებში, სადაც გაყიდვები და ფასები ერთდროულად ორნიშნა ტემპით იზრდება: იპოთეკური განაკვეთების შემცირებამ იქ შესაძლოა საცხოვრებლის ხელმისაწვდომობა კი არ გაზარდოს, არამედ დამატებით გაძვირებაში გადაიზარდოს. შედარება ასევე არასრული რჩება ევროპის რიგი მსხვილი ეკონომიკის მონაცემების არარსებობის გამო.
FAQ: საცხოვრებელი უძრავი ქონების გაყიდვები ევროპაში
ევროპის რამდენ ქვეყანაში გაიზარდა საცხოვრებლის გაყიდვები?
Eurostat-ის ოფიციალურ შერჩევაში ზრდა დაფიქსირდა მონაცემების მიმწოდებელი ევროკავშირის 18 ქვეყნიდან 15-ში. ევროპის 20 ბაზრის უფრო ფართო მიმოხილვამ ზრდა 17 ქვეყანაში აჩვენა.
რომელი ქვეყანა გახდა ლიდერი გაყიდვების ზრდით?
სლოვენიამ პირველი ადგილი დაიკავა 29,9%-იანი მატებით. მას მოჰყვა ლიეტუვა 22,8%-ით, ავსტრია 21,4%-ით და ბელგია 20,2%-ით.
სად გაიყიდა ყველაზე მეტი საცხოვრებელი?
საფრანგეთი უმსხვილესი ბაზარი გახდა ხელმისაწვდომი აბსოლუტური მაჩვენებლების მქონე ქვეყნებს შორის. 2025 წელს იქ 1 მლნ-ზე მეტი გარიგება განხორციელდა.
რომელ ქვეყნებში შემცირდა საცხოვრებლის გაყიდვები?
კლება დარეგისტრირდა ხორვატიაში 4,1%-ით, ბულგარეთში 2,5%-ით და პოლონეთში 1,1%-ით.
რატომ გაიზარდა გაყიდვები 2025 წელს?
მოთხოვნას ხელი შეუწყო საპროცენტო განაკვეთების სტაბილიზაციამ და შემცირებამ, მსესხებლებისთვის გარკვეულობის ზრდამ და იმ მყიდველების დაბრუნებამ, რომლებიც ძვირი კრედიტების პერიოდში გარიგებებს აყოვნებდნენ.
ნიშნავს თუ არა გაყიდვების მატება ფასების შემცირებას?
არა. 2025 წლის მეოთხე კვარტალში ევროკავშირში საცხოვრებლის ფასები წლიურად 5,5%-ით გაიზარდა. რიგ ქვეყნებში აქტივობის ზრდას ორნიშნა გაძვირება ახლდა თან.
რატომ არ მოიცავს მონაცემები მთელ ევროპას?
ქვეყნები გაყიდვების სტატისტიკას ნებაყოფლობით აწვდიან. შედარებადი მონაცემები არ მოიპოვება ზოგიერთ მსხვილ ბაზარზე, მათ შორის გერმანიასა და იტალიაში.
რა ითვლება კონკრეტულად საცხოვრებლის გაყიდვად?
ითვალისწინება ახალ და არსებულ ბინებსა და სახლებზე დადებული გარიგებები, სადაც მყიდველის როლში შინამეურნეობა გამოდის.
