საქართველო ეკონომიკურ კავშირებს აფართოებს არაბთა გაერთიანებულ საამიროებსა და ინდოეთთან

mfa.gov.ge

საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრმა მაკა ბოჭორიშვილმა აბუ-დაბიში საერთაშორისო კონფერენციაში Raisina Middle East მიიღო მონაწილეობა. ფორუმზე უსაფრთხოება, ვაჭრობა და სატრანსპორტო მარშრუტების, მათ შორის შუა დერეფნის განვითარება განიხილეს. მინისტრი ასევე შეხვდა კოლეგებს არაბთა გაერთიანებული საამიროებიდან და ინდოეთიდან შემდგომი ეკონომიკური თანამშრომლობის შესაძლებლობების განსახილველად.

აბუ-დაბის ფორუმის მთავარი თემები

კონფერენცია Raisina Middle East 14–15 ოქტომბერს გაიმართა. ორგანიზატორები იყვნენ არაბთა გაერთიანებული საამიროებისა და ინდოეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროები ანალიტიკურ ცენტრ Observer Research Foundation-თან ერთად. პოლიტიკოსებმა და ექსპერტებმა საერთაშორისო უსაფრთხოება, ეკონომიკური თანამშრომლობა და სავაჭრო მარშრუტების განვითარება განიხილეს. ცალკე დისკუსია მიეძღვნა კავკასიას და მის მზარდ მნიშვნელობას ევროპასა და აზიას შორის გადაზიდვებისთვის.

მაკა ბოჭორიშვილმა მონაწილეობა მიიღო დისკუსიაში სპარსეთის ყურის სტრატეგიული მომავლის შესახებ. გამოსვლის ერთ-ერთი მთავარი თემა გახდა შუა დერეფანი, რომელიც ცენტრალურ აზიას ევროპულ ბაზრებთან აკავშირებს. საქართველოს ასევე აქვს თავისუფალი ვაჭრობის 16 შეთანხმება, მათ შორის შეთანხმებები ევროკავშირთან, ჩინეთთან და არაბთა გაერთიანებულ საამიროებთან.

რეგიონული კონფლიქტები მრავალი წლის განმავლობაში აფერხებდა ტრანზიტის განვითარებას სამხრეთ კავკასიის გავლით. მიუხედავად ამისა, საქართველომ, აზერბაიჯანმა და თურქეთმა შეძლეს მსხვილი ენერგეტიკული და სატრანსპორტო პროექტების განხორციელება, რომლებიც შუა დერეფნის შემდგომი გაფართოების საფუძვლად იქცა. ბოჭორიშვილმა ხაზი გაუსვა ინფრასტრუქტურაში ახალი ინვესტიციების განხორციელებისა და ეკონომიკური პარტნიორობის განმტკიცების აუცილებლობას, რათა შემცირდეს საერთაშორისო ვაჭრობის დამოკიდებულება ტვირთის მიწოდების ცალკეულ გზებზე.

მოლაპარაკებები არაბთა გაერთიანებულ საამიროებთან და ინდოეთთან

საქართველოსა და ინდოეთის საგარეო საქმეთა მინისტრებმა მაკა ბოჭორიშვილმა და სუბრამანიამ ჯაიშანკარმა აბუ-დაბიში შეხვედრაზე ორმხრივი ვაჭრობის გაფართოება და სატრანსპორტო კავშირების განვითარება განიხილეს. განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმო აზიასა და ევროპას შორის გადაზიდვებისთვის ქართული მარშრუტების გამოყენების შესაძლებლობებს.

ინდოეთთან ეკონომიკური კავშირები უკვე ვითარდება. 2025/26 ფინანსურ წელს ორ ქვეყანას შორის სავაჭრო ბრუნვამ $432,2 მლნ-ს მიაღწია, რაც თითქმის 19%-ით მეტია. ინდური კომპანიები საქართველოში აწვდიან მოწყობილობებს, ავტომობილების ნაწილებსა და ფარმაცევტულ პროდუქციას, ხოლო ყიდულობენ სასუქებს, ქიმიკატებსა და ლითონებს. თანამშრომლობა მოიცავს განათლებასა და ტურიზმსაც, რომლებიც შეხვედრის დღის წესრიგში შევიდა. მინისტრები მაღალ დონეზე კონტაქტების შენარჩუნებაზე შეთანხმდნენ.

არაბთა გაერთიანებული საამიროების საგარეო საქმეთა მინისტრ აბდალა ბენ ზაიდ ალ ნაჰაიანთან მოლაპარაკებები ქართულ ეკონომიკაში საამიროების ინვესტიციების გაფართოების ფონზე გაიმართა. ქვეყნებს შორის მოქმედებს შეთანხმება ეკონომიკური პარტნიორობის შესახებ, ხოლო ემირატული კომპანიები მონაწილეობენ უძრავი ქონების მშენებლობასა და ლოგისტიკური ინფრასტრუქტურის განვითარებაში. ყველაზე მსხვილი ინიციატივები დაკავშირებულია დეველოპერ Eagle Hills-თან და ოპერატორ AD Ports Group-თან, რომელმაც თბილისის მშრალი პორტი გახსნა. ეს პროექტები ქმნის საფუძველს ვაჭრობისა და ტვირთბრუნვის შემდგომი ზრდისთვის.

არაბთა გაერთიანებული საამიროების ინვესტიციები საქართველოში

არაბთა გაერთიანებული საამიროების კომპანია Eagle Hills თბილისსა და გონიოში უძრავი ქონების მშენებლობაში $6,6 მლრდ-ის ჩადებას გეგმავს. 2025 წლის ოქტომბერში მან საქართველოს მთავრობასთან ერთობლივი საწარმოს შექმნის შესახებ გააფორმა ხელშეკრულება, რომელშიც სახელმწიფოს 33% ეკუთვნის. აღნიშნული თანხა ასახავს დაგეგმილი პროექტების ღირებულებას და არა უკვე ათვისებულ ინვესტიციებს.

ლოგისტიკაში უკვე მუშაობს მსხვილი ობიექტი საამიროების კაპიტალის მონაწილეობით. 2025 წლის ივნისში AD Ports Group-მა თბილისის მშრალი პორტის პირველი რიგი გახსნა. ოპერატორს ეკუთვნის საწარმოს 60%, რომელიც უზრუნველყოფს კონტეინერების გადატვირთვას სარკინიგზო და საავტომობილო ტრანსპორტს შორის. ტერმინალის საწყისი სიმძლავრე წელიწადში 96 000 TEU-ს შეადგენს. კომპანიამ ასევე განაცხადა ამ მაჩვენებლის 200 000 TEU-მდე გაზრდის გეგმების შესახებ. კომპლექსი ემსახურება სატვირთო გადაზიდვებს შუა დერეფნის გასწვრივ კასპიისა და შავ ზღვებს შორის.

ბიზნესის განვითარებას ხელს უწყობს საქართველოსა და არაბთა გაერთიანებულ საამიროებს შორის სავაჭრო შეთანხმება, რომელიც 2024 წლის ივნისში შევიდა ძალაში. შეღავათიანი პირობები მოიცავს სატარიფო პოზიციების 92%-ზე მეტს. დოკუმენტი ასევე ამარტივებს საბაჟო პროცედურებს, აფართოებს წვდომას მომსახურების ბაზრებზე და ითვალისწინებს მცირე და საშუალო საწარმოების მხარდაჭერას.

თანამშრომლობა ვრცელდება ფინანსურ სექტორზეც. 2026 წლის 13 ოქტომბერს საქართველოს ეროვნულმა ბანკმა და არაბთა გაერთიანებული საამიროების ცენტრალურმა ბანკმა ბანგკოკში ხელი მოაწერეს მემორანდუმს საბანკო ზედამხედველობის, ინფორმაციის გაცვლისა და ფინანსური ტექნოლოგიების განვითარების შესახებ. მხარეები ასევე შეთანხმდნენ ერთობლივი კვლევების ჩატარებასა და საგადახდო სისტემების მოდერნიზაციის გამოცდილების გაზიარებაზე.

საქართველოს როლი შუა დერეფნის განვითარებაში

მსოფლიო ბანკმა 2040 წლამდე შუა დერეფნის განვითარების ღირებულება $55 მლრდ-ზე მეტად შეაფასა. სულ მცირე $25 მლრდ აუცილებელია რკინიგზების, პორტებისა და ძირითადი სატრანსპორტო კვანძების მოდერნიზაციისთვის. დაახლოებით $30 მლრდ იქნება საჭირო მისასვლელი გზების, შიდა ტერმინალების, საწყობებისა და აღჭურვილობისთვის.

საქართველოსთვის მარშრუტის მნიშვნელობა უკვე აისახება გადაზიდვების სტატისტიკაში. 2026 წლის იანვარ–აგვისტოში ქვეყნის პორტებმა და ტერმინალებმა 13,7 მლნ ტონა ტვირთი დაამუშავეს (+24%), სარკინიგზო გადაზიდვების მოცულობამ 9,7 მლნ ტონას მიაღწია (+11%), ხოლო კონტეინერბრუნვამ — 554 200 TEU-ს (+9%). მსხვილ ინფრასტრუქტურულ პროექტებს შორისაა ანაკლიის პორტი, ფოთის სიმძლავრეების გაფართოება და საავტომობილო და სარკინიგზო გზების მოდერნიზაცია.

მსოფლიო ბანკი პროგნოზირებს, რომ მიზნობრივი ინვესტიციების პირობებში ვაჭრობის მოცულობა შუა დერეფნის გასწვრივ 2040 წლისთვის შესაძლოა სამჯერ გაიზარდოს. დამატებითი რეფორმების შემთხვევაში ზრდამ შესაძლოა ოთხმაგ დონეს მიაღწიოს, ხოლო საქართველოს მშპ-ის დამატებითმა მატებამ — 3,61%-ს. ეს არის გრძელვადიანი სცენარები, რომლებიც დამოკიდებულია ინვესტიციებზე, საზღვრების გადაკვეთის სისწრაფესა და გადამზიდავების შეთანხმებულ მუშაობაზე.

რას ნიშნავს ეს ინვესტორებისთვის

International Investment -ის ანალიტიკოსები აღნიშნავენ, რომ არაბთა გაერთიანებულ საამიროებთან და ინდოეთთან ურთიერთობების განვითარება საქართველოს ახალ შესაძლებლობებს უხსნის ინვესტიციების მოსაზიდად და საგარეო ვაჭრობის გასაფართოებლად. ქვეყანას უკვე გააჩნია მნიშვნელოვანი უპირატესობები საერთაშორისო ბიზნესისთვის: მსხვილ ბაზრებზე წვდომა შეღავათიანი პირობებით, განვითარებული სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურა და ხელსაყრელი მდებარეობა ევროპასა და აზიას შორის.

განსაკუთრებულ ღირებულებას წარმოადგენს თანამშრომლობის სხვადასხვა მიმართულების შერწყმა. მსხვილი კაპიტალდაბანდებები, სავაჭრო ბრუნვის ზრდა და ლოგისტიკის განვითარება ერთმანეთს ავსებს. ასეთი მოდელი აფართოებს შესაძლებლობებს ქართველი მეწარმეებისთვის, ამტკიცებს კავშირებს უცხოურ კომპანიებთან და ხელს უწყობს ერთობლივი პროექტების გაჩენას სხვადასხვა დარგში.

გრძელვადიან პერსპექტივაში მნიშვნელოვან როლს შეასრულებს უშუალოდ საქართველოს ტერიტორიაზე შესრულებული ოპერაციების მოცულობის ზრდა. საქონლის შენახვა, დამუშავება და განაწილება, წარმოებების განთავსება და თანმხლები მომსახურების განვითარება იძლევა საერთაშორისო ვაჭრობიდან დამატებითი უკუგების მიღების საშუალებას. ეს ქმნის შემოსავლის ახალ წყაროებს ადგილობრივი ბიზნესისთვის და აძლიერებს ქვეყნის მნიშვნელობას ევროპულ და აზიურ ბაზრებს შორის კავშირებში.