ევროკავშირი საზღვარგარეთ მიგრანტების დაბრუნების ცენტრებს ამზადებს
ევროპული ქვეყნების ჯგუფი იმედოვნებს, რომ ევროკავშირის ფარგლებს გარეთ მიგრანტების დაბრუნების პირველ ცენტრს 2026–2027 წლებში შექმნის. ასეთი პროგნოზი დანიის პრემიერ-მინისტრმა მეტე ფრედერიკსენმა გააჟღერა. ევროკავშირის ახალი წესები იძლევა შესაძლებლობას, მესამე ქვეყნებში გადაიყვანონ უცხოელები, რომლებიც კავშირში უკანონოდ იმყოფებიან და მიღებული აქვთ დაბრუნების გადაწყვეტილება. თუმცა, მიმღები სახელმწიფო, ბიუჯეტი და გაშვების საბოლოო თარიღი ჯერჯერობით განსაზღვრული არ არის.
დანია პირველი ცენტრის ამოქმედებას 2027 წლისთვის მოელის
მეტე ფრედერიკსენმა Financial Times-ს განუცხადა, რომ „მსურველთა კოალიციას“ ევროკომისიის მხარდაჭერით შეუძლია ევროპის ფარგლებს გარეთ პირველი დაბრუნების ცენტრი ერთი წლის განმავლობაში შექმნას. მან 2026–2027 წლები დაასახელა, თუმცა არ დაუკონკრეტებია ქვეყნები, რომლებთანაც მოლაპარაკებები მიმდინარეობს.
ეს არის პოლიტიკური პროგნოზი და არა ევროკავშირის მიერ დამტკიცებული განრიგი. ოფიციალურად ჯერ არცერთი ლოკაცია არ არის შერჩეული, მიმღებ სახელმწიფოსთან შეთანხმება არ გამოქვეყნებულა, ხოლო კონკრეტული ობიექტის დაფინანსება არ დამტკიცებულა.
თავად ცნება return hub, ანუ „დაბრუნების ცენტრი“, უპირველეს ყოვლისა ეხება მესამე ქვეყანაში მდებარე ობიექტს, სადაც შეიძლება გაიგზავნონ ადამიანები, რომლებმაც დაკარგეს ევროკავშირში დარჩენის უფლება. ასეთი ცენტრი შეიძლება იყოს შუალედური პუნქტი სამშობლოში შემდგომ გამგზავრებამდე, ან განთავსების საბოლოო ადგილი, თუ მიმღები სახელმწიფო დათანხმდება პირს კანონიერი ყოფნის უფლება მიანიჭოს.
ახალი წესები ყველა მიგრანტზე არ ვრცელდება
სათაურებმა „მიგრანტთა ცენტრების“ შესახებ შეიძლება შექმნას შთაბეჭდილება, რომ ევროკავშირი საზღვარგარეთ ყველა ახალჩამოსულის ან თავშესაფრის მაძიებლის გაგზავნას აპირებს. შეთანხმებული რეგლამენტი ეხება მესამე ქვეყნების მოქალაქეებს, რომლებიც ევროკავშირში უკანონოდ იმყოფებიან და მიღებული აქვთ დაბრუნების გადაწყვეტილება.
ამ კატეგორიაში შეიძლება შედიოდნენ პირები, რომელთა თავშესაფრის მოთხოვნაც საბოლოოდ უარყოფილია, უცხოელები ვადგასული ნებართვებით და სხვა პირები, რომლებსაც არ გააჩნიათ შემდგომი დარჩენის კანონიერი საფუძველი.
მარტოხელა არასრულწლოვნების საზღვარგარეთის ცენტრებში გადაყვანა აკრძალულია. შეთანხმებების დადება ნებადართულია მხოლოდ იმ სახელმწიფოებთან, რომლებიც იცავენ საერთაშორისო სამართალს, ადამიანის უფლებებს და გაუძევებლობის (non-refoulement) პრინციპს — აკრძალვას პირის გაგზავნაზე იქ, სადაც მას შეიძლება დაემუქროს დევნა, წამება ან არაადამიანური მოპყრობა.
ფრედერიკსენს სურს კიდევ უფრო შორს წავიდეს და გარე ცენტრები გამოიყენოს ზოგიერთი იმ ადამიანისთვისაც, რომლებიც ახლახან ჩამოდიან ევროპაში და თავშესაფრის მოთხოვნას წარადგენენ. მან აღიარა, რომ მომავალი სისტემის მასშტაბი ჯერ შეთანხმებული არ არის. დაბრუნების შესახებ რეგლამენტის მოქმედი პროექტი თავისთავად არ ქმნის ევროკავშირის ფარგლებს გარეთ ახალი თავშესაფრის განაცხადების განხილვის საერთო პროცედურას.
ევროპარლამენტმა მხარი დაუჭირა რეფორმას, მაგრამ პროცედურა დასრულებული არ არის
ევროკავშირის საბჭომ და ევროპარლამენტმა წინასწარ შეთანხმებას 2026 წლის 1 ივნისს მიაღწიეს. ევროპულმა პარლამენტმა შეთანხმებული ტექსტი 17 ივნისს დაამტკიცა: მომხრე იყო 418 დეპუტატი, წინააღმდეგი — 218, ხოლო 30-მა თავი შეიკავა.
რეგლამენტმა იურიდიულ-ლინგვისტური შემოწმების შემდეგ ჯერ კიდევ უნდა გაიაროს ფორმალური მიღება ევროკავშირის საბჭოს მიერ და გამოქვეყნდეს ოფიციალურ ჟურნალში. 22 ივლისის მდგომარეობით, საკანონმდებლო დოსიეს კვლავ დაუსრულებელი პროცედურის სტატუსი ჰქონდა და საბჭოს პოზიციას პირველი მოსმენით ელოდებოდა.
დებულებები დაბრუნების ცენტრების, არასრულწლოვანთა ასაკობრივი შეფასებისა და გარე თანამშრომლობის შესახებ უნდა ამოქმედდეს რეგლამენტის ძალაში შესვლისთანავე. რიგი სხვა ნორმებისთვის გათვალისწინებულია 12-თვიანი გარდამავალი პერიოდი.
ამიტომ ფრაზა „კანონმდებლობა უკვე მოქმედებს“ ჯერჯერობით არაკორექტულია. სამართლებრივი საფუძველი პოლიტიკურად შეთანხმდა და მხარდაჭერილი იქნა ევროპარლამენტში, მაგრამ საბოლოო ძალაში შესვლა ჯერ არ მომხდარა.
გადაწყვეტილებების ურთიერთაღიარება ნებაყოფლობითი დარჩება
სტატიის წინა ვერსიაში შეცდომა იყო: მტკიცდებოდა, რომ 2027 წლის ივლისიდან ევროკავშირის ყველა ქვეყანა ვალდებული იქნებოდა ავტომატურად ეცნო და აღესრულებინა სხვა სახელმწიფოების მიერ გაცემული დაბრუნების გადაწყვეტილებები.
ეს ვარიანტი უფრო ადრეულ ეტაპზე განიხილებოდა, მაგრამ საბოლოო პოლიტიკურ შეთანხმებაში მექანიზმი ნებაყოფლობითი დარჩა. დაბრუნების ახალი ევროპული ორდერი შეიცავს სტანდარტიზებულ ინფორმაციას, რაც ერთ ქვეყანას საშუალებას მისცემს აღიაროს მეორის გადაწყვეტილება, თუმცა სავალდებულო აღსრულება ჯერჯერობით არ შემოდის. ევროკომისიამ მექანიზმის მუშაობა უნდა შეაფასოს რეგლამენტის ძალაში შესვლიდან არაუგვიანეს სამი წლისა და საჭიროების შემთხვევაში შესთავაზოს მისი სავალდებულო გახდომა.
დაკავების ვადამ შეიძლება 30 თვეს მიაღწიოს
პირი, რომელმაც მიიღო დაბრუნების გადაწყვეტილება, ვალდებული იქნება ითანამშრომლოს ხელისუფლებასთან, წარადგინოს დოკუმენტები და ხელი არ შეუშალოს პროცედურას. დაკავება დასაშვებია მხოლოდ ინდივიდუალური შეფასების შემდეგ, მაგალითად, მიმალვის რისკის, თანამშრომლობაზე უარის თქმის ან უსაფრთხოების საფრთხის შემთხვევაში.
ძირითადი ზღვრული ვადა შეადგენს 24 თვეს. მისი გაგრძელება შესაძლებელია მაქსიმუმ კიდევ ექვსი თვით, თუ შეიცვლება გარემოებები, გაჩნდება ახალი ცნობები ან გაუმჯობესდება თანამშრომლობა მესამე ქვეყანასთან. ალტერნატივები შეიძლება გახდეს რეგულარული რეგისტრაცია, გარკვეულ მისამართზე ცხოვრება, ფინანსური გარანტია ან ელექტრონული კონტროლი.
ეს ვადა საგრძნობლად აღემატება მოქმედი დირექტივით დადგენილ 18-თვიან მაქსიმუმს. უფლებადამცველი ორგანიზაციები შიშობენ, რომ საზღვარგარეთის ობიექტები შეიძლება ხანგრძლივი დაკავების ადგილებად გადაიქცეს, განსაკუთრებით იმ შემთხვევაში, თუ წარმოშობის სახელმწიფო უარს ამბობს პირის მიღებაზე.
დანიას განსაკუთრებული სამართლებრივი სტატუსი აქვს
დანია აქტიურად ლობირებს ახალ მოდელს, მაგრამ მართლმსაჯულებისა და საშინაო საქმეთა სფეროში გამონაკლისის გამო არ მონაწილეობს ევროკავშირის საიმიგრაციო კანონმდებლობაში იმავე პირობებით, როგორც ქვეყნების უმეტესობა.
წინადადება ავითარებს შენგენის კანონმდებლობას. საბჭოს საბოლოო გადაწყვეტილების შემდეგ დანიას ექვსი თვის ვადა ექნება იმის დასადგენად, გადმოიტანს თუ არა შესაბამის დებულებებს ეროვნულ სამართალში.
ამრიგად, კოპენჰაგენს შეუძლია მონაწილეობა მიიღოს საზღვარგარეთ ცენტრის პოლიტიკურ და პრაქტიკულ შექმნაში, მაგრამ დანიის შიგნით საერთო ევროპული რეგლამენტის გამოყენება ცალკე გადაწყვეტილებას მოითხოვს.
ინიციატივას 19 ქვეყნის ლიდერმა დაუჭირა მხარი
19 ივნისს 19 სახელმწიფოს ხელმძღვანელმა ერთობლივი წერილი გაუგზავნა ევროპული საბჭოსა და ევროკომისიის პრეზიდენტებს. დოკუმენტს ხელი მოაწერეს დანიის, იტალიის, ავსტრიის, ბელგიის, ბულგარეთის, კვიპროსის, ჩეხეთის, ესტონეთის, საბერძნეთის, უნგრეთის, ლატვიის, ლიეტუვის, მალტის, ნიდერლანდების, პოლონეთის, რუმინეთის, სლოვაკეთის, სლოვენიისა და შვედეთის წარმომადგენლებმა.
ავტორებმა მოუწოდეს, რაც შეიძლება სწრაფად განხორციელდეს გადაწყვეტილებები მესამე ქვეყნების მონაწილეობით, უზრუნველყოფილი იყოს ფინანსური მხარდაჭერა ევროკომისიის მხრიდან და ჩართულ იქნას გაეროს ლტოლვილთა უმაღლესი კომისრის სამმართველო და მიგრაციის საერთაშორისო ორგანიზაცია.
ხელმოწერები არ ნიშნავს, რომ ყველა ეს 19 სახელმწიფო ერთ პროექტში მიიღებს მონაწილეობას. ცენტრის შესახებ შეთანხმება შეუძლია გააფორმოს ცალკეულმა ქვეყანამ ან ქვეყნების ჯგუფმა. პოტენციურ პარტნიორებთან მოლაპარაკებები რჩება ეროვნული მთავრობების და არა ევროკომისიის ამოცანად.
ხუთი ქვეყანა ერთობლივ მოდელს ამუშავებს
ავსტრია, დანია, გერმანია, საბერძნეთი და ნიდერლანდები მუშაობენ ევროკავშირის ფარგლებს გარეთ დაბრუნების ცენტრების შესაძლო შექმნაზე. ნიდერლანდები ასევე განიხილავს დანიასთან, მალტასთან და შვედეთთან თავშესაფრის განაცხადების საზღვარგარეთ განხილვის ცალკე კონცეფციას. ეს არის ორი განსხვავებული მექანიზმი, რომლებიც ერთმანეთში არ უნდა აგვერიოს.
საექსპერტო და პოლიტიკურ დისკუსიებში მოხსენიებული იყო რუანდა, უგანდა და უზბეკეთი, მაგრამ არცერთი ეს ქვეყანა არ არის დამტკიცებული პირველი ცენტრის ადგილად. ნიდერლანდებმა უარი თქვა უგანდასთან ადრე განხილულ პროექტზე მთავრობის შეცვლის შემდეგ, ხოლო ავსტრიის შეთანხმება უზბეკეთთან მიგრაციულ თანამშრომლობაზე ჯერ არ წარმოადგენს შეთანხმებას სრულფასოვანი დაბრუნების ცენტრის შესახებ.
ევროპის საბჭოს ადამიანის უფლებათა კომისარმა განაცხადა, რომ ხუთი მთავრობა იმედოვნებს კონკრეტული პროექტის შეთანხმებას 2026 წლის ბოლომდე და განხორციელებაზე გადასვლას 2027 წელს. ეს ადასტურებს პრაქტიკული მუშაობის არსებობას, მაგრამ არ იძლევა განრიგის დაცვის გარანტიას.
აღსრულებული გადაწყვეტილებების წილმა დაახლოებით 28% შეადგინა
2025 წელს დაბრუნების ფაქტობრივმა მაჩვენებელმა დაახლოებით 28%-ს მიაღწია — რაც ათწლეულის მაქსიმალური მაჩვენებელია. ამასთან, გამგზავრების შესახებ ათიდან შვიდზე მეტ გადაწყვეტილებას კვლავ არ მოჰყოლია რეგისტრირებული დაბრუნება.
მთავარ დაბრკოლებებად რჩება მოქალაქეობის დადგენის შეუძლებლობა, წარმოშობის ქვეყნების უარი დოკუმენტების გაცემაზე ან საკუთარი მოქალაქეების მიღებაზე, პირის გაუჩინარება ხელისუფლების მხედველობის არიდან და სახიფათო პირობებში გაძევების აკრძალვა.
მაჩვენებელი არ არის აბსოლუტურად ზუსტი: ერთ პირზე შეიძლება გაიცეს რამდენიმე გადაწყვეტილება, ხოლო ზოგიერთი ნებაყოფლობითი გამგზავრება სტატისტიკაში არ ხვდება. ამიტომ 28% აჩვენებს პრობლემის საერთო მასშტაბს, მაგრამ არ იძლევა თითოეული სახელმწიფოს ეფექტიანობის პირდაპირ შეფასების საშუალებას.
დაფინანსება ჯერ არ არის დამტკიცებული
ფრედერიკსენი ცდილობს მიაღწიოს იმას, რომ ევროკავშირმა მონაწილეობა მიიღოს საზღვარგარეთის ცენტრების დაფინანსებაში. 19 ქვეყნის ჯგუფმა ასევე მოუწოდა ევროკომისიას გამოყოს სახსრები მსგავს პროექტებზე.
ევროკავშირის 2028–2034 წლების ბიუჯეტის მოლაპარაკებებში განიხილება მიგრაციის სფეროში „ინოვაციური გადაწყვეტილებების“ დაფინანსების შესაძლებლობა საგარეო პოლიტიკის ინსტრუმენტების მეშვეობით. Financial Times იტყობინებოდა, რომ საიმიგრაციო პოლიტიკის მთელ საგარეო მიმართულებაზე — სადაც პოტენციურად შეიძლება შევიდეს დაბრუნების ცენტრები — შეიძლება მიმართულ იქნას 20 მილიარდ ევრომდე შვიდი წლის განმავლობაში. ეს არ არის კონკრეტული ცენტრების ბიუჯეტი და არც საბოლოოდ დამტკიცებული თანხა.
ევროკავშირის საბჭომ ივლისში შეათანხმა მხოლოდ ნაწილობრივი მოლაპარაკებების პოზიცია მიგრაციის, საზღვრებისა და შიდა უსაფრთხოების მომავალ დაფინანსებაზე. კონკრეტული ფინანსური ლიმიტები მისგან ამოღებულია და დამოკიდებული იქნება მრავალწლიან ბიუჯეტზე საბოლოო მოლაპარაკებებზე.
ამიტომ ფორმულირება „ცენტრები დაფინანსდება ევროკავშირის მიერ“ ჯერჯერობით მეტისმეტად კატეგორიულია. უფრო სწორია ითქვას, რომ სახელმწიფოები ცდილობენ ევროპული დაფინანსების მოპოვებას და რომ მისთვის სამართლებრივ შესაძლებლობას განიხილავენ.
იტალიური მოდელი ალბანეთში სადავო მაგალითად რჩება
იტალიამ უკვე შექმნა ალბანეთში მიგრანტების დაკავებისა და დაბრუნების ობიექტები. ისინი ალბანეთის ტერიტორიაზე მდებარეობს, მაგრამ იტალიის იურისდიქციის ქვეშ მოქმედებს. ეს მოდელი სრულად არ ემთხვევა მომავალ დაბრუნების ცენტრებს, რომლებიც შეიძლება მუშაობდნენ მიმღებ სახელმწიფოსთან შეთანხმების საფუძველზე და იქცნენ განთავსების საბოლოო ადგილად.
2026 წლის აპრილსა და ივნისში ევროკავშირის მართლმსაჯულების სასამართლოს გენერალურმა ადვოკატებმა დაასკვნეს, რომ იტალიური ცენტრების განთავსება კავშირის ფარგლებს გარეთ შეიძლება შეესაბამებოდეს ევროპულ სამართალს, თუ ადამიანებს უზრუნველყოფილი აქვთ მისით გათვალისწინებული ყველა გარანტია. ეს არის წინასწარი იურიდიული დასკვნები და არა სასამართლოს საბოლოო გადაწყვეტილებები.
ამიტომ იტალიურ-ალბანური მოდელის წარმოჩენა, როგორც ევროკავშირის დონეზე უკვე საბოლოოდ კანონიერად აღიარებულისა, არ შეიძლება.
ადამიანის უფლებები მთავარ შეზღუდვად დარჩება
ევროკავშირის ძირითად უფლებათა სააგენტომ განაცხადა, რომ დაბრუნების ცენტრები არ უნდა გადაიქცეს „უფლებების გარეშე ზონებად“. მათი მუშაობისთვის აუცილებელია აღსასრულებელი ინდივიდუალური გადაწყვეტილება, ევროკავშირის კანონმდებლობის დაცვა, შეთანხმება მიმღებ ქვეყანასთან, დაკავების კანონიერი პირობები და დამოუკიდებელი კონტროლი.
16 ივლისს ევროპის საბჭოს ადამიანის უფლებათა კომისარმა მაიკლ ო’ფლაერტიმ მიმართვები გაუგზავნა ავსტრიას, დანიას, გერმანიას, საბერძნეთსა და ნიდერლანდებს. მან მოითხოვა რისკების შეფასების, ეფექტიანი გასაჩივრების, დამოუკიდებელი ზედამხედველობისა და შესაძლო დარღვევებზე პასუხისმგებლობის მკაფიო განაწილების გათვალისწინება.
ობიექტის ევროკავშირის ფარგლებს გარეთ განთავსება თავისთავად არ ათავისუფლებს ევროპულ ხელისუფლებას პასუხისმგებლობისგან. თუ სახელმწიფო ორგანიზებას უწევს გადაყვანას, აფინანსებს შენახვას და აკონტროლებს პროცედურას, მას შეიძლება დაეკისროს პასუხისმგებლობა ადამიანის უფლებებზე მოსალოდნელ შედეგებზე.
გახსნა 2027 წელს პროგნოზად რჩება
ცენტრების შექმნის სამართლებრივმა შესაძლებლობამ უკვე მიიღო ევროპარლამენტის მხარდაჭერა, ხოლო რამდენიმე მთავრობამ მუშაობა დაიწყო პოტენციურ პარტნიორებთან. ეს შესაძლებელს ხდის პირველი პროექტის გაშვებას 2027 წელს.
თუმცა, 2026 წლის 22 ივლისის მდგომარეობით, არ არსებობს ოფიციალურად დადასტურებული მიმღები ქვეყანა, გამოქვეყნებული ხელშეკრულება, ოპერატორი, ტევადობა ან საბოლოო ბიუჯეტი. საკანონმდებლო პროცედურაც ფორმალურად დასრულებული არ არის.
მთავარ დაბრკოლებად რჩება არა შენობის აგება, არამედ ადამიანების შემდგომი ბედი. თუ წარმოშობის ქვეყანა კვლავ უარს იტყვის საკუთარი მოქალაქის მიღებაზე, მისი მესამე ქვეყანაში გადაყვანა თავისთავად არ დაასრულებს დაბრუნების პროცედურას.
დასკვნა
ევროკავშირი მიუახლოვდა საკუთარი ტერიტორიის ფარგლებს გარეთ დაბრუნების ცენტრების შექმნას. ევროპარლამენტმა მხარი დაუჭირა ახალ რეგლამენტს, 19 სახელმწიფოს ხელმძღვანელმა მოუწოდა გარე გადაწყვეტილებების გამოყენებისკენ, ხოლო ხუთი ქვეყანა ერთობლივ მოდელს ამუშავებს.
საუბარია უპირველეს ყოვლისა იმ ადამიანებზე, რომლებიც უკანონოდ იმყოფებიან ევროკავშირში და აქვთ დაბრუნების გადაწყვეტილება, და არა ყველა მიგრანტზე ან თავშესაფრის მაძიებელზე. 2027 წლის თარიღი დანიის პრემიერის შეფასებად რჩება, ევროპული დაფინანსება დამტკიცებული არ არის, ხოლო განთავსების ქვეყანა — არჩეული.
როგორც International Investment-ის ექსპერტები იტყობინებიან, სქემის ეფექტიანობა განისაზღვრება არა გახსნილი ადგილების რაოდენობით, არამედ კანონიერად დასრულებული დაბრუნებების რიცხვით. წარმოშობის სახელმწიფოების თანამშრომლობის გარეშე ცენტრები რისკავენ გახდნენ ხანგრძლივი დაკავების ძვირადღირებული დაწესებულებები. მათი მდგრადობა დამოკიდებულია გამჭვირვალე ბიუჯეტზე, სასამართლო კონტროლსა და თითოეული ადამიანის უფლებების დაცვაზე ევროპული სახელმწიფოების პასუხისმგებლობის შენარჩუნებაზე.
FAQ
რა არის მიგრანტების დაბრუნების ცენტრი?
ეს არის ობიექტი მესამე ქვეყანაში, სადაც შეიძლება გადაიყვანონ პირი, რომელიც უკანონოდ იმყოფება ევროკავშირში და მიღებული აქვს დაბრუნების გადაწყვეტილება.
გააგზავნიან თუ არა იქ თავშესაფრის ყველა მაძიებელს?
არა. შეთანხმებული რეგლამენტი ეხება პირებს დაბრუნების გადაწყვეტილებით. საზღვარგარეთ თავშესაფრის ახალი განაცხადების განხილვის შესაძლებლობა ცალკე განიხილება.
შეიძლება თუ არა არასრულწლოვნების გადაყვანა?
მარტოხელა არასრულწლოვნები გამორიცხულნი არიან საზღვარგარეთის ცენტრების მექანიზმიდან.
როდის შეიძლება გაიხსნას პირველი ცენტრი?
ფრედერიკსენი გაშვებას 2026–2027 წლებში ელის, თუმცა ოფიციალური განრიგი ჯერ არ არსებობს.
სად შეიძლება განთავსდეს ცენტრები?
განხილვებში სახელდებოდა რუანდა, უგანდა და უზბეკეთი, მაგრამ არცერთი ქვეყანა დამტკიცებული არ არის.
შევიდა თუ არა რეგლამენტი ძალაში?
არა. ევროპარლამენტმა ტექსტი 17 ივნისს მოიწონა, მაგრამ საჭიროა საბჭოს მიერ ფორმალური მიღება და ოფიციალურ ჟურნალში გამოქვეყნება.
აღიარებენ თუ არა ქვეყნები ავტომატურად სხვის მიერ მიღებულ დაბრუნების გადაწყვეტილებებს?
ჯერჯერობით არა. ურთიერთაღიარება დარჩება ნებაყოფლობითი და გადაიხედება რეგლამენტის ძალაში შესვლიდან სამი წლის შემდეგ.
რამდენ ხანს შეიძლება პირი იმყოფებოდეს დაკავებაში?
24 თვემდე, კიდევ ექვსი თვით შესაძლო გაგრძელებით.
ვინ გადაიხდის ცენტრების საფასურს?
ქვეყნები ცდილობენ დაფინანსება ევროკავშირის ბიუჯეტიდან მოიპოვონ, მაგრამ ცალკე ბიუჯეტი ჯერ არ არის დამტკიცებული.
