ყაზახეთში მშენებლობა 15,3%-ით გაიზარდა

ყაზახეთის სამშენებლო სექტორმა 2026 წლის იანვარ-ივლისში ორნიშნა ზრდა შეინარჩუნა: შესრულებული სამუშაოების ფიზიკური მოცულობა წლიურად 15,3%-ით გაიზარდა, ხოლო მათმა ღირებულებამ 5,061 ტრილიონ ტენგეს მიაღწია. ტემპები შენელდა 2025 წლის ანალოგიური პერიოდის 18,5%-თან შედარებით, თუმცა მშენებლობა კვლავ ყველაზე სწრაფად მზარდ დარგად რჩება ქვეყნის მოკლევადიან ეკონომიკურ ინდიკატორში შემავალ ძირითად სფეროებს შორის. ამასთან, საცხოვრებლის ექსპლუატაციაში მიღება მხოლოდ 3,9%-ით გაიზარდა, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ მთავარ დინამიკას ამჟამად არა მხოლოდ საცხოვრებელი პროექტები, არამედ ინფრასტრუქტურა და არასაცხოვრებელი მშენებლობაც განაპირობებს.

ყაზახეთის სამშენებლო ბაზარმა 5 ტრილიონ ტენგეს გადააჭარბა

2026 წლის პირველ შვიდ თვეში ყაზახეთში შესრულებული სამშენებლო სამუშაოების მოცულობამ 5,061 ტრილიონი ტენგე შეადგინა. ფიზიკური მოცულობის ინდექსმა წინა წლის იანვარ-ივლისთან შედარებით 115,3%-ს მიაღწია. ეს მაჩვენებელი ითვალისწინებს ფასების ცვლილებას და, შესაბამისად, დარგის რეალურ დინამიკას უკეთ ასახავს, ვიდრე უბრალოდ ფულადი მოცულობების შედარება.

ზრდა მეტწილად განაპირობა ნაგებობების მშენებლობამ და რემონტმა: ამ სამუშაოების ფიზიკური მოცულობა 19,5%-ით გაიზარდა. უმსხვილეს მიმართულებად იქცა საავტომობილო და სარკინიგზო გზები და მეტრო — მათზე სამშენებლო სამუშაოების 24,7% მოდიოდა. არასაცხოვრებელმა შენობებმა კიდევ 21,4% შეადგინა, საცხოვრებელმა — 13,4%.

რეგიონული სურათი კვლავ უკიდურესად არაერთგვაროვანია. მშენებლობა ქვეყნის 18 რეგიონში გაიზარდა. ულითაუს ოლქში მაჩვენებელმა გასული წლის დონის 300,2%-ს მიაღწია, ანუ სამუშაოების მოცულობა ფაქტობრივად გასამმაგდა. ყიზილორდის ოლქმა 34,9%-ით მოიმატა, პავლოდარის — 32%-ით, ატირაუს — 27,9%-ით, თურქესტანის — 25,7%-ით, აღმოსავლეთ ყაზახეთის — 24,5%-ით, აბაის ოლქმა — 23,1%-ით, კოსტანაის — 22,3%-ით. ალმათში ზრდამ 23,3% შეადგინა.

ამასთან, ჟეტისუს ოლქში მშენებლობის მოცულობა 21%-ით შემცირდა, ხოლო ყარაღანდის ოლქში — 19,8%-ით. სრულ მონაცემებს აქვეყნებს ყაზახეთის ეროვნული სტატისტიკის ბიურო.

ზრდა შენელდა ძლიერი 2025 წლის შემდეგ

მიმდინარე 15,3% განსაკუთრებით თვალსაჩინოა წინა წლის მაღალი ბაზის ფონზე. 2025 წლის იანვარ-ივლისში სამშენებლო ბაზარი 18,5%-ით გაიზარდა, ხოლო შესრულებული სამუშაოების ღირებულება 4,074 ტრილიონ ტენგეს შეადგენდა.

ერთი წლით ადრე ზრდის მთავარი წყარო ასევე ნაგებობები და ინფრასტრუქტურული ობიექტები იყო. გზების, სარკინიგზო ინფრასტრუქტურისა და მეტროს წილი 23,9%-ს შეადგენდა, არასაცხოვრებელი შენობების — 21,9%-ს, საცხოვრებლის — იგივე 13,4%-ს.

ამრიგად, ერთ წელიწადში სამშენებლო სამუშაოების ნომინალური ღირებულება დაახლოებით 24%-ით გაიზარდა, 4,074 ტრილიონიდან 5,061 ტრილიონ ტენგემდე, მაშინ როცა რეალური მოცულობა 15,3%-ით გაიზარდა. სხვაობა აიხსნება, მათ შორის, მასალების, ტექნიკის, შრომისა და სხვა სამშენებლო ხარჯების ცვლილებით. პერიოდების შესადარებლად უფრო კორექტულია სწორედ ფიზიკური მოცულობის ინდექსის გამოყენება. 2025 წლის მონაცემები გამოქვეყნებულია ეროვნული სტატისტიკის ბიუროს არქივში.

მშენებლობა უსწრებს ყაზახეთის სხვა ძირითად დარგებს

სხვაობა ეკონომიკის უმსხვილეს დარგებთან არსებითი რჩება. ყაზახეთის მოკლევადიანმა ეკონომიკურმა ინდიკატორმა 2026 წლის იანვარ-ივლისში 104,9% შეადგინა, ანუ წლიურად 4,9%-ით გაიზარდა.

მშენებლობამ 15,3% მოიმატა, ტრანსპორტმა და დასაწყობებამ — 7,4%, ვაჭრობამ — 5,9%, სოფლის მეურნეობამ — 5%, კავშირგაბმულობამ — 4,3%, მრეწველობამ — 3%.

მოკლევადიანი ეკონომიკური ინდიკატორი ყალიბდება სოფლის მეურნეობის, მრეწველობის, მშენებლობის, ვაჭრობის, ტრანსპორტისა და კავშირგაბმულობის დინამიკის საფუძველზე — დარგების, რომლებიც ერთად მშპ-ის 60%-ზე მეტს უზრუნველყოფენ. მათ შორის სწორედ მშენებლობა აჩვენებს მაქსიმალურ ზრდას, რასაც მოწმობს ბიუროს მაკროეკონომიკური სტატისტიკა.

ასტანა რჩება უმსხვილეს სამშენებლო ბაზრად

ფულადი თვალსაზრისით, უმსხვილეს რეგიონულ სამშენებლო ბაზრად ასტანა რჩება. იანვარ-ივლისში აქ შესრულდა 708,2 მილიარდი ტენგეს ღირებულების სამუშაოები — ქვეყნის საერთო მოცულობის დაახლოებით 14%.

დედაქალაქის ზრდის ტემპები ამასთან ეროვნულზე გაცილებით დაბალია: რეალური მაჩვენებელი 3,4%-ით გაიზარდა.

ალმათმა მეორე ადგილი დაიკავა 560,6 მილიარდი ტენგეთი, ანუ რესპუბლიკური მოცულობის 11,1%-ით. ასტანისგან განსხვავებით, სამუშაოების ფიზიკური მოცულობა აქ 23,3%-ით გაიზარდა.

ორი უდიდესი ქალაქი ერთად ყაზახეთის მთელი სამშენებლო ბაზრის დაახლოებით მეოთხედს უზრუნველყოფს. ასტანის დიდი აბსოლუტური სიდიდე ამავდროულად ნიშნავს მაღალ შესადარებელ ბაზას: მცირე პროცენტული მატებაც კი ახალი სამუშაოების მნიშვნელოვან მოცულობას შეესაბამება.

საცხოვრებლის ექსპლუატაციაში მიღება მხოლოდ 3,9%-ით გაიზარდა

საცხოვრებელი მშენებლობა გაცილებით ნელა ვითარდება, ვიდრე ზოგადად სამშენებლო დარგი. შვიდ თვეში ყაზახეთში ექსპლუატაციაში მიიღეს 9,746 მილიონი კვ. მ საცხოვრებელი, რაც 3,9%-ით აღემატება 2025 წლის იანვარ-ივლისის შედეგს.

მრავალბინიან სახლებზე მოდიოდა 6,546 მილიონი კვ. მ, ინდივიდუალურზე — 3,158 მილიონი კვ. მ. კერძო დეველოპერებმა უზრუნველყვეს 9,289 მილიონი კვ. მ, ანუ ჩაბარებული საცხოვრებლის საერთო მოცულობის 95,3%.

ამ რაოდენობიდან მოსახლეობამ დამოუკიდებლად ჩააბარა დაახლოებით 3,321 მილიონი კვ. მ. წლიურად ეს მაჩვენებელი 2,4%-ით შემცირდა.

თუ საცხოვრებელ და არასაცხოვრებელ შენობებს ერთად გავითვალისწინებთ, იანვარ-ივლისში ექსპლუატაციაში მიღებული ახალი ობიექტების საერთო ფართობმა 12,339 მილიონ კვ. მ-ს მიაღწია.

სამშენებლო სამუშაოების 15,3%-იან ზრდასა და საცხოვრებლის ექსპლუატაციაში მიღების მხოლოდ 3,9%-იან მატებას შორის არსებული სხვაობა აჩვენებს, რომ ამჟამინდელი აღმავლობა არ შეიძლება შეფასდეს მხოლოდ როგორც საბინაო ბუმი. მნიშვნელოვან როლს თამაშობს გზები, საინჟინრო ინფრასტრუქტურა და არასაცხოვრებელი ობიექტები.

ასტანაში ექსპლუატაციაში მიიღეს 2,2 მლნ კვადრატული მეტრი საცხოვრებელი

დედაქალაქი ინარჩუნებს პირველ ადგილს ახალი საცხოვრებლის მოცულობით. შვიდ თვეში ასტანაში ჩაბარდა 2,201 მილიონი კვ. მ — მთელი ეროვნული მაჩვენებლის დაახლოებით 22,6%.

ზრდამ 2025 წლის იანვარ-ივლისთან შედარებით მხოლოდ 0,5% შეადგინა. მრავალბინიან სახლებზე მოდიოდა 2,153 მილიონი კვ. მ, რაც 3,1%-ით მეტია გასული წლის შედეგზე. ინდივიდუალური საცხოვრებელი ჩაბარდა 47,9 ათასი კვ. მ, რაც 36,1%-ით მეტია.

ინვესტიციებმა ასტანის ძირითად კაპიტალში 1,295 ტრილიონ ტენგეს მიაღწია და შედარებით ფასებში 2,7%-ით გაიზარდა, რასაც აჩვენებს ოფიციალური სტატისტიკის რეგიონული მონაცემები.

ამგვარად, დედაქალაქის არცთუ მაღალი პროცენტული ტემპები არ ნიშნავს სუსტ სამშენებლო აქტივობას. ასტანა ყაზახეთის რეგიონებს შორის ყველაზე მაღალი ბაზიდან ოპერირებს.

ინვესტიციები ძირითად კაპიტალში 11,46 ტრლნ ტენგემდე გაიზარდა

სამშენებლო ციკლის ფინანსურ საფუძველს მხარს უჭერს ინვესტიციები ძირითად კაპიტალში. იანვარ-ივლისში მათმა მოცულობამ 11,464 ტრილიონ ტენგეს მიაღწია, რაც შედარებით ფასებში 7,7%-ით გაიზარდა.

შენობებისა და ნაგებობების მშენებლობასა და კაპიტალურ რემონტზე მოდიოდა მთელი საინვესტიციო ხარჯების 62,1%. კიდევ 33,6% მიიმართა მანქანების, მოწყობილობებისა და ტრანსპორტის შესაძენად.

მთავარ წყაროდ კვლავ კომპანიების საკუთარი სახსრები რჩება: 7,767 ტრილიონი ტენგე, ანუ ყველა ინვესტიციის 67,7%. ერთ წელიწადში მათი წილი 64%-დან გაიზარდა.

ბიუჯეტმა უზრუნველყო დაბანდებების 14% წინა წლის 22,4%-ის წინააღმდეგ. აბსოლუტურ მაჩვენებელში საბიუჯეტო დაფინანსება 32%-ით შემცირდა. ამავდროულად, საბანკო კრედიტების წილი 3,5%-დან 5,6%-მდე გაიზარდა, ხოლო სხვა ნასესხები სახსრების — 10,1%-დან 12,7%-მდე.

დაბანდებების უმსხვილეს მიმართულებად რჩება მრეწველობა 41,6%-იანი წილით. უძრავ ქონებასთან დაკავშირებულ ოპერაციებზე მოდის 18,6%, ანუ 2,129 ტრილიონი ტენგე, ტრანსპორტსა და დასაწყობებაზე — 17%. ამასთან, თავად ინვესტიციები უძრავ ქონებასთან დაკავშირებულ ოპერაციებში შედარებით ფასებში მხოლოდ 1,9%-ით გაიზარდა, რაც მნიშვნელოვნად ჩამორჩება საერთოეროვნულ მაჩვენებელს. დაფინანსების სტრუქტურას აქვეყნებს ეროვნული სტატისტიკის ბიურო.

ეს მიმდინარე ზრდის სტრუქტურას უფრო მნიშვნელოვანს ხდის, ვიდრე ზოგად მაჩვენებელს: სამშენებლო ციკლი სულ უფრო მეტად ეყრდნობა ბიზნესის საკუთარ სახსრებსა და ნასესხებ კაპიტალს, ხოლო ბიუჯეტის წილი მცირდება.

კერძო კომპანიები სამშენებლო სამუშაოების 90%-ს ასრულებენ

კერძო სამშენებლო ორგანიზაციები ყაზახეთში სამუშაოების საერთო მოცულობის 90,1%-ს ასრულებენ. უცხოური საკუთრების ფორმის კომპანიებზე მოდის 9,2%, სახელმწიფოზე — მხოლოდ 0,7%.

ამ მაჩვენებლების პირდაპირ შედარება ინვესტიციების დაფინანსების სტრუქტურასთან არ შეიძლება. კონტრაქტორის საკუთრების ფორმა არ ასახავს კონკრეტულ ობიექტზე ფულის წყაროს. კერძო კომპანიამ, მაგალითად, შეიძლება სახელმწიფო კონტრაქტით ააშენოს საავტომობილო გზა ან სკოლა.

ამიტომ სახელმწიფო კონტრაქტორების 1%-ზე ნაკლები წილი არ ნიშნავს სახელმწიფოს ასეთივე დაბალ მონაწილეობას მშენებლობაში. საბიუჯეტო სახსრები ქვეყნის ძირითად კაპიტალში ყველა ინვესტიციის 14%-ს უზრუნველყოფს.

ყაზახეთი 18,5 მლნ კვადრატული მეტრი საცხოვრებლის ჩაბარებას პროგნოზირებს

მთელი 2026 წლისთვის მრეწველობისა და მშენებლობის სამინისტრო 18,5 მილიონი კვ. მ საცხოვრებლის ჩაბარებას პროგნოზირებს. ეს ნაკლებია 2025 წელს ჩაბარებულ რეკორდულ 20,1 მილიონ კვ. მ-ზე, როდესაც ფაქტობრივმა შედეგმა 19,2 მილიონი კვ. მ-ის გეგმას გადააჭარბა.

ახალი საცხოვრებლის უმსხვილესი მოცულობები 2026 წელს მოსალოდნელია ასტანაში, ალმათსა და შიმკენტში. მთავრობაში ასევე უშვებენ პროგნოზის გადაჭარბებას დარგის მხარდაჭერის დამატებითი ზომების განხორციელების შემთხვევაში.

შვიდი თვის შემდეგ ჩაბარებული 9,746 მილიონი კვ. მ წლიური პროგნოზის დაახლოებით 52,7%-ს შეესაბამება. ამ შედეგის მექანიკურად მთელ წელზე გადატანა არ შეიძლება: უძრავი ქონების ექსპლუატაციაში გაშვებას გამოხატული სეზონურობა ახასიათებს და ობიექტების მნიშვნელოვანი ნაწილი ტრადიციულად წლის მეორე ნახევარში ბარდება.

მნიშვნელოვანია ისიც, რომ 18,5 მილიონი კვ. მ-ის მაჩვენებელი ოფიციალურად საპროგნოზო მოცულობად მოიხსენიება და არა მკაცრ გეგმურ დავალებად. მთავრობა დარგის შემდგომ განვითარებას საბინაო პროგრამების დაფინანსებასთან, საინჟინრო ინფრასტრუქტურასა და იპოთეკურ ინსტრუმენტებთან აკავშირებს, ნათქვამია ყაზახეთის პრემიერ-მინისტრის ოფიციალურ ვებგვერდზე.

როგორც International Investment-ის ექსპერტები იტყობინებიან, მშენებლობის 15,3%-იანი ზრდა ყაზახეთში მაღალი საინვესტიციო აქტივობის შენარჩუნებას ადასტურებს, თუმცა საერთო მაჩვენებელმა შესაძლოა ზედმეტად ოპტიმისტური შთაბეჭდილება შექმნას საბინაო ბაზარზე. საცხოვრებლის ექსპლუატაციაში მიღებამ მხოლოდ 3,9%-ით მოიმატა, უშუალოდ უძრავ ქონებასთან დაკავშირებულ ოპერაციებში ინვესტიციებმა — 1,9%-ით, ხოლო რეგიონული დინამიკა მერყეობს ულითაუში სამშენებლო სამუშაოების გასამმაგებიდან ყარაღანდის ოლქსა და ჟეტისუში დაახლოებით 20%-იან ვარდნამდე. საბიუჯეტო სახსრების წილის შემცირება ამავდროულად ციკლს უფრო მეტად დამოკიდებულს ხდის კომპანიების ფინანსურ მდგომარეობასა და დაკრედიტების ხელმისაწვდომობაზე. ინვესტორებისთვის ამიტომ უფრო მნიშვნელოვანია შეაფასონ არა მშენებლობის საერთოეროვნული ტემპები, არამედ კონკრეტული რეგიონი, ობიექტის დანიშნულება, დაფინანსების წყაროები და მომავალი მიწოდების უნარი, იპოვოს გადახდისუნარიანი მოთხოვნა.

მიიღეთ კონსულტაცია უძრავ ქონებაში ინვესტიციების შესახებ International Investment-ის ექსპერტებისგან

FAQ: მშენებლობა ყაზახეთში 2026 წელს

რამდენით გაიზარდა ყაზახეთის სამშენებლო სექტორი?

2026 წლის იანვარ-ივლისში სამშენებლო სამუშაოების ფიზიკური მოცულობა წლიურად 15,3%-ით გაიზარდა. შესრულებული სამუშაოების ღირებულებამ 5,061 ტრილიონ ტენგეს მიაღწია.

რატომ გაიზარდა მშენებლობის ფულადი მოცულობა 15,3%-ზე მეტად?

2025 წლის იანვარ-ივლისში სამშენებლო სამუშაოები 4,074 ტრილიონ ტენგედ იყო შეფასებული, ხოლო ერთი წლის შემდეგ — 5,061 ტრილიონად. ეს მაჩვენებლები მოცემულია მიმდინარე ფასებში. 15,3%-იანი ზრდა არის ფიზიკური მოცულობის ინდექსი, რომელიც კორექტირდება ფასების დეფლატორის გამოყენებით და ამიტომ უკეთ ასახავს სამუშაოების რეალური მოცულობის ცვლილებას.

რომელი ობიექტები უზრუნველყოფს მშენებლობის უდიდეს ნაწილს?

საავტომობილო და სარკინიგზო გზებსა და მეტროზე მოდის ყველა სამშენებლო სამუშაოს 24,7%. არასაცხოვრებელი შენობები შეადგენს 21,4%-ს, საცხოვრებელი — 13,4%-ს.

რამდენი საცხოვრებელი ჩაბარდა ყაზახეთში 2026 წელს?

იანვარ-ივლისში ექსპლუატაციაში მიიღეს 9,746 მილიონი კვ. მ საცხოვრებელი, რაც 3,9%-ით მეტია 2025 წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით.

რამდენი საცხოვრებლის ჩაბარებას გეგმავს ყაზახეთი მთელი 2026 წლის განმავლობაში?

მრეწველობისა და მშენებლობის სამინისტროს ოფიციალური პროგნოზი 18,5 მილიონ კვ. მ-ს შეადგენს. შედარებისთვის, 2025 წელს ჩაბარდა რეკორდული 20,1 მილიონი კვ. მ.

სად იზრდება მშენებლობა ყველაზე სწრაფად?

ულითაუს ოლქი ლიდერობს დაახლოებით სამმაგი ზრდით. მაღალ ტემპებს ასევე აჩვენებს ყიზილორდის, პავლოდარის, ატირაუსა და თურქესტანის ოლქები.

რომელი ქალაქია ყაზახეთის უმსხვილესი სამშენებლო ბაზარი?

ასტანა. იანვარ-ივლისში აქ შესრულდა 708,2 მილიარდი ტენგეს ღირებულების სამშენებლო სამუშაოები, ანუ ეროვნული მოცულობის 14%. ალმათი მეორე ადგილს იკავებს 560,6 მილიარდი ტენგეთი და 11,1%-იანი წილით.

ვინ აფინანსებს ყაზახეთის საინვესტიციო ციკლს?

კომპანიების საკუთარი სახსრები უზრუნველყოფს ძირითად კაპიტალში ინვესტიციების 67,7%-ს. სახელმწიფო ბიუჯეტზე მოდის 14%, საბანკო კრედიტებზე — 5,6%, სხვა ნასესხებ სახსრებზე — 12,7%.