სატრანსპორტო რევოლუცია საქართველოში: ახალი მაგისტრალები, რკინიგზა და აეროპორტები
საქართველოში ხორციელდება გრანდიოზული პროექტები, რომლებიც მოიცავს რკინიგზას, სამოქალაქო ავიაციასა და საგზაო ქსელს, განაცხადა პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი კობახიძემ. რეფორმები მიმართულია მართვის ეფექტიანობის გაზრდისკენ, გამტარუნარიანობის ზრდისა და ქვეყნის სატრანზიტო პოტენციალის გაძლიერებისკენ.
საქართველოს რკინიგზა: თბილისიდან ბათუმამდე 3,5 საათში
კომპანია «Georgian Railways»-მა ჩაატარა ოპტიმიზაცია, რაც საშუალებას იძლევა დამატებით მიღებულ იქნას 40 მლნ ლარზე ($15 200) მეტი წელიწადში. კომპანიის ფინანსური მაჩვენებლები შესამჩნევ ზრდას აჩვენებს: წმინდა მოგება 68 მლნ-დან 2024 წელს 145 მლნ-მდე გაიზარდა 2025 წელს, ხოლო საოპერაციო მარჟა 25%-დან 36%-მდე გაიზარდა.
განვითარების სტრატეგია ითვალისწინებს რკინიგზის სიმძლავრეების არსებით გაფართოებას. იგეგმება ახალი ლოკომოტივებისა და ვაგონების შესყიდვა, ასევე მართვის ავტომატიზებული სისტემების დანერგვა. შედეგად, ქსელის გამტარუნარიანობა წელიწადში 15-დან 30 მლნ ტონა ტვირთამდე უნდა გაიზარდოს, რაც ფაქტობრივად ნიშნავს ქვეყნის ლოგისტიკური პოტენციალის გაორმაგებას. სამგზავრო სეგმენტშიც მნიშვნელოვანი გაფართოებაა მოსალოდნელი: მატარებლების პარკის განახლებამ და ინფრასტრუქტურის მოდერნიზაციამ გადაყვანები წელიწადში 2-დან 5 მლნ მგზავრამდე უნდა გაზარდოს.
სარკინიგზო ქსელის განვითარება მოიცავს მიმოსვლის აღდგენას ქუთაისის გავლით, თბილისი–ბათუმისა და თბილისი–ახალციხის ხაზების მოდერნიზაციას. მგზავრობის დრო ამ მიმართულებებზე შემცირდება საათ-ნახევრით და 2-ჯერ შესაბამისად. ასევე დაგეგმილია ახალი სარკინიგზო შტოს მშენებლობა ანაკლიისკენ.
ავიაცია საქართველოში: მგზავრთნაკადის ზრდა და საერთაშორისო ქსელის გაფართოება
სამოქალაქო ავიაციაც ზრდის მდგრად დინამიკას აჩვენებს. აეროპორტების სისტემაში ხარჯების ოპტიმიზაციის ფარგლებში მიღწეულია დაახლოებით 70 მლნ ლარის ($26 600) ეკონომია. გაგრძელდა შეთანხმებები საერთაშორისო ოპერატორებთან TAV Airports და ADP. ამან მოიტანა ერთჯერადი შემოსავალი 25 მლნ დოლარის ოდენობით და უზრუნველყო $150 მლნ-ის ინვესტიციები.
ახალი შეთანხმების ფარგლებში თბილისის აეროპორტის გამტარუნარიანობა 53%-ით გაიზრდება, გაიზრდება სახელმწიფოს შემოსავლებიც, რომლებიც მის ექსპლუატაციასთან არის დაკავშირებული. ავიაკომპანიების რაოდენობა საქართველოში 62-დან 82-მდე გაიზარდა, ხოლო მარშრუტების რაოდენობა — 109-დან 125-მდე. გაფართოვდა ფრენების მიმართულებები. მგზავრთა გადაყვანის მოცულობა გაიზარდა 14%-ით, ხოლო ტვირთების — 54%-ით. 2025 წლის შედეგებით მაჩვენებელმა რეკორდულ 8,5 მლნ ადამიანს მიაღწია. გრძელდება რეგიონული აეროპორტების განვითარება და ახალი ინფრასტრუქტურული ობიექტების დაგეგმვა.
მთავარ გრძელვადიან პროექტად რჩება ახალი საერთაშორისო აეროპორტის მშენებლობა ვაზიანის რაიონში, რომელიც გათვლილია წელიწადში 20 მლნ მგზავრზე. მისი ექსპლუატაციაში გაშვება დატვირთვის გადანაწილებისა და საავიაციო ტრაფიკის პროგნოზირებული ზრდის მხარდაჭერის საშუალებას მოგვცემს. ფართოვდება მცირე აეროპორტების ქსელიც: თელავსა და მესტიაში ტერმინალების მოდერნიზაციამ უნდა გააძლიეროს რეგიონების შიდა კავშირი და ხელი შეუწყოს ტურისტული ნაკადების განვითარებას.
საგზაო ქსელი საქართველოში: მშენებლობის უდიდესი პროგრამა
საგზაო სექტორი რჩება ინფრასტრუქტურული პოლიტიკის ერთ-ერთ ყველაზე კაპიტალტევად მიმართულებად. რიკოთის დერეფნის დასრულება გახდა აღმოსავლეთ-დასავლეთის ტრანზიტის განვითარების მნიშვნელოვანი ეტაპი. 52 კმ სიგრძის ახალი მონაკვეთი მოიცავს ათეულობით საინჟინრო ნაგებობას, რამაც შესაძლებელი გახადა მანძილის შემცირება და მგზავრობის დროის ორჯერ შემცირება ქვეყნის ერთ-ერთ მთავარ სატრანსპორტო მარშრუტზე.
გრძელდება ეროვნული მნიშვნელობის ათეულობით მაგისტრალის მშენებლობა და მოდერნიზაცია. პროგრამის საერთო მასშტაბი მილიარდობით ლარად არის შეფასებული, ხოლო მიმდინარე ტენდერების რაოდენობა ასეულობით ითვლება. მთავარ სტრატეგიულ პროექტად რჩება თბილისის შემოვლითი გზის განვითარება, რომელიც 2030 წლისთვის დასრულდება.
არსებითი ყურადღება ეთმობა საერთაშორისო სატრანსპორტო დერეფნებს, ბათუმის, სადახლოსა და სასაზღვრო გამშვები პუნქტების მიმართულებების ჩათვლით. პროექტების მნიშვნელოვანი ნაწილი გათვლილია 2031 წლამდე პერიოდზე, რაც ფაქტობრივად აყალიბებს ქვეყნის გრძელვადიან საგზაო არქიტექტურას სატრანზიტო გადაზიდვებზე აქცენტითა და რეგიონულ ლოგისტიკურ ჯაჭვებში ინტეგრაციით.
საქართველოს პერსპექტივები
ანალიტიკოსები International Investment-იდან აღნიშნავენ, რომ სატრანსპორტო სფეროში მიმდინარე პროექტები აყალიბებს საქართველოში გადაადგილების უფრო ეფექტიან სისტემას. საგზაო ქსელის, სარკინიგზო ხაზებისა და საავიაციო ინფრასტრუქტურის განვითარება თანდათან აუმჯობესებს შიდა და საერთაშორისო მარშრუტების ხარისხს.
მცირდება მგზავრობის დრო რეგიონებს შორის, ფართოვდება ხელმისაწვდომობა საკვანძო მიმართულებებზე, მგზავრობის ლოგისტიკა ხდება უფრო მარტივი და მოსახერხებელი. ეს დადებითად აისახება ტურიზმის სექტორსა და ბიზნესგარემოზე. ცვლილებები პოზიტიურ გავლენას ახდენს საქართველოს საინვესტიციო მიმზიდველობაზეც, რაც აძლიერებს ინტერესს ქვეყნის მიმართ და ზრდის მის კონკურენტუნარიანობას.
