ევროზონის ეკონომიკა ძლიერი მეორე კვარტალის შემდეგ გაძლიერდა

ევროზონის ეკონომიკა 2026 წლის მეორე კვარტალში წინა სამ თვესთან შედარებით 0,4%-ით გაიზარდა, რამაც ორჯერ გადააჭარბა ბაზრის პროგნოზს (დაახლოებით 0,2%) და პირველ კვარტალში არსებული ნულოვანი ზრდიდან ბოლო პერიოდის ყველაზე შესამჩნევ კვარტალურ გაფართოებაზე გადავიდა. წლიურ გამოხატულებაში მთლიანი შიდა პროდუქტი 1%-ით გაიზარდა. მესამე კვარტალის პირველი მონაცემებიც უკეთესად გამოიყურება: ივლისში საქმიანი აქტივობის საბოლოო კონსოლიდირებული ინდექსი 52 პუნქტამდე გაიზარდა, თუმცა ზრდა არათანაბარი რჩება, ხოლო 2,9%-იანი ინფლაცია და ენერგეტიკული წნეხი ევროპის ცენტრალური ბანკის პოლიტიკის შერბილების სივრცეს ზღუდავს.

ევროზონის მშპ მეორე კვარტალში 0,4%-ით გაიზარდა

10 აგვისტოს გამოქვეყნებული Bloomberg-ის სტატია მიუთითებს ევროზონის ეკონომიკის პერსპექტივების გაძლიერებაზე აპრილ-ივნისის მოულოდნელად ძლიერი შედეგების შემდეგ. ძირითადი თეზისი დასტურდება უახლესი ოფიციალური და გამოკითხვის მაჩვენებლებით: მეორე კვარტალი მოლოდინზე საგრძნობლად უკეთესი აღმოჩნდა, ხოლო ივლისის ინდიკატორები საქმიანი აქტივობის ზრდის გაგრძელებაზე მიუთითებს.

Eurostat-ის წინასწარი ექსპრეს-შეფასებით, ევროზონის 21 ქვეყნის მთლიანი შიდა პროდუქტი მეორე კვარტალში იანვარ-მარტთან შედარებით 0,4%-ით გაიზარდა. ევროკავშირის ეკონომიკა მთლიანობაში 0,5%-ით გაიზარდა. წლიურ გამოხატულებაში მატებამ შესაბამისად 1% და 1,2% შეადგინა. პირველ კვარტალში ევროზონის ზრდა შემდგომი გადახედვების შემდეგ 0%-ს შეადგენდა, ხოლო ევროკავშირის — 0,1%-ს. სტატისტიკური უწყება აფრთხილებს, რომ მეორე კვარტალის მონაცემები ჯერჯერობით არასრულ ინფორმაციას ემყარება; შემდეგი შეფასება 14 აგვისტოს არის დაგეგმილი.

ევროზონის შედეგი ორჯერ მაღალი აღმოჩნდა საბაზრო კონსენსუსზე (დაახლოებით 0,2%). თავისთავად 0,4%-იანი მაჩვენებელი სწრაფ ზრდასთან დაბრუნებას არ ნიშნავს, თუმცა ეკონომიკისთვის, რომელიც წლის დასაწყისში სტაგნაციის ზღვარზე ბალანსირებდა, ეს ცვლილება არსებითია.

ირლანდიის მონაცემების გადახედვამ პირველი კვარტალის სურათი შეცვალა

განსაკუთრებულ ყურადღებას ითხოვს იანვარ-მარტის მონაცემების ისტორია. ივნისში ევროზონის პირველი კვარტალის ზრდის შეფასება მინუს 0,2%-მდე გადაიხედა. ამის მიზეზი გახდა ირლანდიის ოფიციალური მშპ-ის მოსალოდნელზე გაცილებით ღრმა ვარდნა.

თავდაპირველად ირლანდიის სტატისტიკურმა უწყებამ პირველ კვარტალში ქვეყნის მშპ-ის ვარდნა 12,1%-ით შეაფასა. მოგვიანებით საბოლოო შეფასება მინუს 7%-მდე გაუმჯობესდა. ამასთანავე, მოდიფიცირებული შიდა მოთხოვნის მაჩვენებელი, რომელიც უკეთ ასახავს აქტივობას უშუალოდ ირლანდიის ეკონომიკის შიგნით და გამორიცხავს საერთაშორისო კორპორაციების საქმიანობიდან გამომდინარე დამახინჯებების ნაწილს, 0,3%-ით გაიზარდა.

ირლანდიის მონაცემების გადახედვის შემდეგ მთელი ევროზონის კვარტალური ზრდის შეფასება მინუს 0,2%-დან 0%-მდე აიწია. ევროპის ცენტრალურმა ბანკმა ცალკე აღნიშნა, რომ სწორედ ირლანდიის უჩვეულო ვოლატილობამ მოახდინა არსებითი გავლენა ზაფხულში მომზადებულ პროგნოზებზე. ირლანდიის გარეშე სავალუტო ბლოკის ეკონომიკა პირველ კვარტალში დაახლოებით 0,3%-ით გაიზარდა.

ამ სტატისტიკურ თავისებურებას მნიშვნელობა აქვს მეორე კვარტალის ინტერპრეტაციისთვისაც: ძლიერი საერთო მაჩვენებლის შესამჩნევი ნაწილი კვლავ ირლანდიას უკავშირდება.

ირლანდიამ, ლიეტუვამ და შვედეთმა ყველაზე სწრაფი ზრდა აჩვენეს

ირლანდიის მშპ მეორე კვარტალში 3,9%-ით გაიზარდა წინა კვარტალში 7%-იანი ვარდნის შემდეგ. თუმცა 2025 წლის მეორე კვარტალთან შედარებით ქვეყნის ეკონომიკა 5,6%-ით მცირე რჩებოდა, რაც მაჩვენებლის რყევების მასშტაბს აჩვენებს.

წინასწარი მონაცემების წარმომდგენ ქვეყნებს შორის მეორე შედეგი აჩვენა ლიეტუვამ 1,7%-იანი ზრდით. მესამე გახდა შვედეთი — მისი ეკონომიკა 1,4%-ით გაიზარდა. სწორედ შვედეთი იყო შეცდომით გამოტოვებული მასალის წინა ვერსიაში.

ფინეთი გაიზარდა 0,9%-ით, პორტუგალია — 0,8%-ით, ესპანეთი — 0,7%-ით. ნიდერლანდებმა 0,4% მოიმატა. გერმანიამ, საფრანგეთმა და იტალიამ მშპ მხოლოდ 0,2%-ით გაზარდეს თითოეულმა. ბელგიასა და ავსტრიაში კვარტალური ზრდა ნულოვანი აღმოჩნდა.

წლიურ გამოხატულებაში განსაკუთრებით გამოირჩევა ესპანეთი 2,7%-იანი ზრდით. გერმანია გაიზარდა 0,9%-ით, საფრანგეთი — 0,7%-ით, იტალია — 1%-ით.

ამგვარად, ევროზონის საერთო მაჩვენებელი სავალუტო კავშირის სამი უმსხვილესი კონტინენტური ეკონომიკის დინამიკაზე ძლიერად გამოიყურება.

ესპანეთი კვლავ საგრძნობლად უსწრებს გერმანიასა და საფრანგეთს

ესპანეთი რეგიონის ერთ-ერთ ყველაზე მდგრად მსხვილ მამოძრავებელ ძალად რჩება. მისი ეკონომიკა 0,7%-ით გაიზარდა პირველ კვარტალში 0,6%-იანი მატების შემდეგ, ხოლო წლიური ტემპი 2,7%-ის დონეზე ნარჩუნდება.

გერმანია, პირიქით, შენელდა პირველ კვარტალში არსებული 0,4%-დან 0,2%-მდე მეორეში. საფრანგეთი აღდგა 0,1%-იანი კლების შემდეგ, მაგრამ ასევე მხოლოდ 0,2%-ით გაიზარდა. იტალია 0,3%-დან 0,2%-მდე შენელდა.

ეს განსხვავება მნიშვნელოვანია საშუალოვადიანი პროგნოზისთვის. გერმანია რჩება სავალუტო კავშირის უმსხვილეს ეკონომიკად და ევროპის ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან სამრეწველო ექსპორტიორად. ამიტომ ევროზონის სრულფასოვანი დაჩქარების შენარჩუნება უფრო რთული იქნება გერმანიის წარმოების, ინვესტიციებისა და შიდა მოთხოვნის უფრო მდგრადი აღდგენის გარეშე.

ივლისის საქმიანი აქტივობა წინასწარ შეფასებაზე მაღალი აღმოჩნდა

ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი შესწორება ეხება საქმიანი აქტივობის ინდექსებს.

წინა ვერსიაში გამოყენებული იყო შესყიდვების მენეჯერთა კონსოლიდირებული ინდექსის ივლისის წინასწარი შეფასება — 51,9 პუნქტი. 10 აგვისტოსთვის უკვე გამოქვეყნებულია საბოლოო მონაცემები.

S&P Global იტყობინება, რომ ევროზონის საქმიანი აქტივობის საბოლოო კონსოლიდირებულმა ინდექსმა ივლისში 52 პუნქტი შეადგინა — მაქსიმუმი ბოლო რვა თვის განმავლობაში. საწარმოო ინდექსმა 51,9 პუნქტი შეადგინა, ხოლო მომსახურების სფეროს მაჩვენებელი ივნისის 49,4-დან 51,7-მდე გაიზარდა. ამგვარად, მომსახურება ზრდას დაუბრუნდა სამთვიანი კლების შემდეგ. ახალი შეკვეთების მოცულობა და საერთო საქმიანი აქტივობა ყველაზე სწრაფი ტემპით იზრდებოდა 2025 წლის ნოემბრის შემდეგ.

50 პუნქტზე მაღალი დონე ჩვეულებრივ საქმიანობის გაფართოებას შეესაბამება, 50-ზე დაბალი — შემცირებას.

ეს მონაცემები აძლიერებს არგუმენტს იმის სასარგებლოდ, რომ მეორე კვარტალის ზრდა არ ყოფილა მხოლოდ სტატისტიკური ნახტომი. ივლისი მესამე კვარტალის პირველი თვე გახდა და საწარმოთა გამოკითხვები აქტივობის შემდგომ გაფართოებაზე მიუთითებს.

სამომხმარებლო სექტორი ჯერჯერობით უფრო ფრთხილ სიგნალს იძლევა

სურათი არაერთგვაროვანი რჩება, თუ რეალურ გაყიდვებს შევხედავთ.

საცალო ვაჭრობის მოცულობა ევროზონაში ივნისში მაისთან შედარებით 0,3%-ით შემცირდა, თუმცა 2025 წლის ივნისთან შედარებით 0,7%-ით მაღალი იყო. მაისში თვიური მაჩვენებელი 0,4%-ით გაიზარდა.

ეს აჩვენებს, რომ შრომის მდგრადი ბაზარი ჯერჯერობით სამომხმარებლო ხარჯების უწყვეტ დაჩქარებად არ გადაქცეულა.

ამავდროულად, მწარმოებელთა ფასები მრეწველობაში ივნისში მაისთან შედარებით 0,3%-ით შემცირდა წინა თვის 0,2%-იანი ზრდის შემდეგ. თუმცა წლიურ გამოხატულებაში საწარმოო ფასები 4,6%-ით მაღალი რჩებოდა.

კომპანიებისთვის ეს შერეული სიგნალია: საწარმოო ხარჯების მიმდინარე წნეხი შესუსტდა, მაგრამ ფასების დონე გასულ წელთან შედარებით საგრძნობლად მომატებული რჩება.

ეკონომიკური განწყობები ივლისში გაუმჯობესდა

კიდევ ერთი პოზიტიური სიგნალი ბიზნესისა და მოსახლეობის გამოკითხვებიდან შემოვიდა.

ევროკომისიამ განაცხადა, რომ ევროზონაში ეკონომიკური განწყობის ინდექსი ივლისში 1,5 პუნქტით გაიზარდა 96,9-მდე. დასაქმების მოლოდინების ინდექსი ერთბაშად 3,5 პუნქტით აიწია 97,2-მდე.

სამომხმარებლო ნდობა ზედიზედ მესამე თვეა გაუმჯობესდა — 1,7 პუნქტით მინუს 15,9-მდე. თუმცა მას ჯერ კიდევ არ აუნაზღაურებია თებერვლიდან დაგროვილი გაუარესება და გრძელვადიან საშუალო დონეზე დაბლა რჩება.

ამიტომ სრულფასოვან სამომხმარებლო ბუმზე საუბარი ჯერ ნაადრევია. მონაცემები უფრო წლის პირველი ნახევრის ენერგეტიკული შოკის შემდეგ ნდობის ეტაპობრივ აღდგენაზე მიუთითებს.

უმუშევრობა ისტორიულ მინიმუმებთან ახლოს რჩება

შრომის ბაზარი განაგრძობს შიდა მოთხოვნის მხარდაჭერას.

ივნისში უმუშევრობის დონე ევროზონაში 6,3%-ს შეადგენდა. გამოქვეყნებულ სტატისტიკაში მაჩვენებელი ხასიათდება როგორც სტაბილური მაისის გადახედილ დონესთან და წინა წლის ივნისთან შედარებით.

უმუშევართა რაოდენობამ 11,13 მლნ ადამიანს მიაღწია, რაც თვის განმავლობაში 71 ათასით გაიზარდა. ახალგაზრდული უმუშევრობა 25 წლამდე ასაკის პირებში 14,9%-დან 14,8%-მდე შემცირდა.

დაბალი უმუშევრობა მოხმარების მკვეთრი შემცირების რისკს ზღუდავს. ამავდროულად, შრომის მდგრად ბაზარს შეუძლია ხელი შეუწყოს ხელფასების ზრდას და ინფლაციას მომსახურების სფეროში, რაც მნიშვნელოვანია ევროპის ცენტრალური ბანკის გადაწყვეტილებებისთვის.

ევროზონის ინფლაცია კვლავ გაიზარდა 2,9%-მდე

უფრო სწრაფი ზრდის მთავარ შეზღუდვად საფასო სიტუაცია რჩება.

წინასწარი წლიური ინფლაცია ევროზონაში ივლისში 2,9%-მდე გაიზარდა ივნისის 2,8%-დან. ერთ თვეში სამომხმარებლო ფასების ჰარმონიზებული ინდექსი 0,2%-ით გაიზარდა.

წნეხის ძირითადი წყარო ენერგიაა. ენერგეტიკული საქონელი ერთ წელიწადში 10%-ით გაძვირდა ივნისის 8,5%-იანი ზრდის შემდეგ. მომსახურების ინფლაცია 3,2%-დან 3,3%-მდე დაჩქარდა. სურსათი, ალკოჰოლი და თამბაქო 1,2%-ით გაძვირდა, არასასურსათო სამრეწველო საქონელი ენერგიის გამოკლებით — 0,9%-ით.

საბაზო ინფლაციამ ენერგიის, სურსათის, ალკოჰოლისა და თამბაქოს გამოკლებით 2,5% შეადგინა ივნისის 2,4%-ის წინააღმდეგ.

სრული ივლისის მონაცემები 19 აგვისტოს გამოქვეყნდება.

2026 წლის იანვრიდან ევროზონაში შედის ბულგარეთი, ამიტომ მიმდინარე აგრეგატები უკვე 21 ქვეყნისთვის ითვლება. ამის გათვალისწინება ასევე მნიშვნელოვანია გრძელი სტატისტიკური მწკრივების შედარებისას.

ECB განაკვეთებს უცვლელად ტოვებს ივნისის გაზრდის შემდეგ

ევროპის ცენტრალურმა ბანკმა 23 ივლისს ძირითადი საპროცენტო განაკვეთები უცვლელად დატოვა.

დეპოზიტების განაკვეთი შეადგენს 2,25%-ს, ძირითადი რეფინანსირების ოპერაციების — 2,40%-ს, ხოლო ზღვრული დაკრედიტების განაკვეთი — 2,65%-ს.

მიმდინარე დონე მოქმედებს განაკვეთების 25 საბაზისო პუნქტით, ანუ 0,25 პროცენტული პუნქტით გაზრდის შემდეგ, რაც ძალაში 17 ივნისს შევიდა. გადაწყვეტილება მიღებულ იქნა ენერგეტიკულ შოკთან დაკავშირებული ინფლაციური რისკების გაძლიერების შემდეგ.

მშპ-ის უფრო ძლიერი ზრდის, 2,9%-იანი ინფლაციისა და საქმიანი აქტივობის აღდგენის კომბინაცია ამცირებს განაკვეთების სწრაფი შემცირების საფუძველს.

პირიქით, შემდგომი ტრაექტორია დამოკიდებული იქნება იმაზე, თუ რამდენად მდგრადი აღმოჩნდება ენერგეტიკული წნეხი და დამკვიდრდება თუ არა მომსახურების ინფლაცია 3%-ზე ზემოთ.

ECB-ის პროგნოზი ჯერჯერობით 1%-ზე ნაკლებ ზრდას ითვალისწინებს

ევროსისტემის ივნისის პროგნოზები მომზადდა მეორე კვარტალის მოულოდნელად ძლიერ მონაცემებამდე.

საბაზისო სცენარი ითვალისწინებს ევროზონის რეალური მშპ-ის ზრდას 0,8%-ით 2026 წელს, 1,2%-ით 2027 წელს და 1,5%-ით 2028 წელს. საშუალო ინფლაცია პროგნოზირებულია 3%-ის დონეზე 2026 წელს, 2,3%-ის დონეზე 2027 წელს და 2%-ის დონეზე 2028 წელს.

მიმდინარე წლისთვის პროგნოზი საკმაოდ სუსტი რჩება, თუმცა ძლიერი მეორე კვარტალი ქმნის მათემატიკურ პოტენციალს მისი მომატებისთვის შემდეგი გადახედვებისას.

პროგნოზის მნიშვნელოვანი შეზღუდვაა სუსტი საგარეო კონკურენტუნარიანობა. ევროსისტემა მოელის, რომ ექსპორტის ზრდას შეაკავებს ევროზონის მწარმოებელთა წილის შემდგომი შემცირება მსოფლიო ბაზრებზე.

ევროკომისია და სავალუტო ფონდი 0,9%-იან ზრდას ელიან

ევროკომისიის საგაზაფხულო პროგნოზი ითვალისწინებს ევროზონის ეკონომიკის ზრდას 0,9%-ით 2026 წელს და 1,2%-ით 2027 წელს. საშუალო ინფლაცია პროგნოზირებულია შესაბამისად 3%-ისა და 2,3%-ის დონეზე. პროგნოზი არსებითად გაუარესდა ახლო აღმოსავლეთში ენერგეტიკული შოკის შემდეგ.

საერთაშორისო სავალუტო ფონდი ასევე მოელის 0,9%-იან ზრდას მიმდინარე წელს და 1,2%-იანს მომავალ წელს. ფონდის შეფასებით, საშუალო ინფლაცია შეადგენს 2,9%-ს 2026 წელს და 2,3%-ს 2027 წელს. ძირითადი რისკები გადახრილია უფრო სუსტი ზრდისა და უფრო მაღალი ინფლაციისკენ ენერგომომარაგების შესაძლო ახალი შეფერხებების შემთხვევაში.

ორი ინსტიტუტის პროგნოზების დამთხვევა აჩვენებს, რომ ძლიერ მეორე კვარტალს ჯერჯერობით არ შეუცვლია ნელი წლიური ზრდის საბაზისო მოლოდინი.

ECB-ის პროგნოზისტთა გამოკითხვა უკვე ნაწილობრივ მოძველდა

განსაკუთრებულ ყურადღებას იმსახურებს პროფესიონალ პროგნოზისტთა ივლისის გამოკითხვა.

მისი მონაწილეები მშპ-ის წლიურ ზრდას მხოლოდ 0,6%-ით ელოდნენ 2026 წელს, 1,2%-ით 2027 წელს და 1,3%-ით 2028 წელს. თუმცა გამოკითხვა ჩატარდა იმ მომენტში, როდესაც პირველი კვარტალის ხელმისაწვდომი შეფასება ჯერ კიდევ აჩვენებდა ევროზონის მშპ-ის ვარდნას 0,2%-ით.

ირლანდიის შემდგომი გადახედვის შემდეგ პირველი კვარტალი 0%-მდე გაიზარდა, ხოლო ფაქტობრივი მეორე კვარტალი 0,4%-იანი ზრდით ორჯერ უფრო ძლიერი აღმოჩნდა გამოკითხვის მონაწილეთა მოლოდინებზე, რომლებიც დაახლოებით 0,2%-ს ვარაუდობდნენ.

თავად მარეგულირებელი აღნიშნავდა, რომ წლიური პროგნოზის გაუარესების ნაწილი შესაძლოა ავტომატურად გაქრეს სტატისტიკური გადახედვების შემდეგ. მონაწილეები ასევე მოელოდნენ კვარტალური ზრდის ეტაპობრივ დაჩქარებას დაახლოებით 0,3%-მდე მეოთხე კვარტალისთვის.

ამიტომ 0,6%-იანი შეფასება ამჟამად ზევით გადახედვის ერთ-ერთ ყველაზე სავარაუდო კანდიდატად გამოიყურება, თუ შემდეგი მონაცემები მკვეთრ გაუარესებას არ აჩვენებს.

ძლიერი მეორე კვარტალი ეკონომიკურ ბუმს არ ნიშნავს

მონაცემებს რამდენიმე აშკარა შეზღუდვა გააჩნია.

0,4%-იან ზრდას ნაწილობრივ მხარს უჭერს უკიდურესად ვოლატილური ირლანდია. გერმანია, საფრანგეთი და იტალია მხოლოდ 0,2%-ით გაიზარდნენ. საცალო გაყიდვები ივნისში შემცირდა. ეკონომიკური განწყობის ინდექსი მის გრძელვადიან საშუალოზე დაბლა რჩება.

ამასთანავე, პოზიტიური სიგნალები ერთდროულად გამრავლდა: მშპ-მ მოლოდინს გადააჭარბა, ივლისის საქმიანი აქტივობის კონსოლიდირებულმა ინდექსმა რვათვიან მაქსიმუმს მიაღწია, მომსახურება ზრდას დაუბრუნდა, ეკონომიკური განწყობები გაუმჯობესდა, ხოლო უმუშევრობა დაბალ დონეზე რჩება.

ეს საშუალებას იძლევა ვისაუბროთ არა ბუმზე, არამედ მესამე კვარტალში ზომიერი ზრდის გაგრძელების ალბათობის გაზრდაზე.

როგორც International Investment-ის ექსპერტები იტყობინებიან, მეორე კვარტალის შედეგი მართლაც აუმჯობესებს ევროზონის ეკონომიკის შეფასებას, თუმცა 0,4%-ის მექანიკურად გადატანა შემდეგ პერიოდებზე არ შეიძლება. ირლანდიის მონაცემები უკიდურესად ვოლატილური რჩება, ხოლო სავალუტო კავშირის სამი უმსხვილესი კონტინენტური ეკონომიკა მხოლოდ 0,2%-ით გაიზარდა. უფრო მნიშვნელოვან სიგნალად საქმიანი აქტივობის ივლისის გაუმჯობესება გამოიყურება: თუ ის შენარჩუნდება აგვისტოსა და სექტემბერში, მთელი 2026 წლის ზრდის პროგნოზების გადახედვა, სავარაუდოდ, ზევით მოუწევთ. მთავარი რისკი იმაში მდგომარეობს, რომ ზრდა და ინფლაცია ამჟამად ერთდროულად ძლიერდება. ინფლაციის დაახლოებით 3%-ზე შენარჩუნებისა და ენერგეტიკული ფასების ორნიშნა ზრდის პირობებში ევროპის ცენტრალურ ბანკს ნაკლები შესაძლებლობა ექნება კრედიტის ღირებულების შემცირებით დაუჭიროს მხარი ეკონომიკას, ხოლო ახალ ენერგეტიკულ შოკს შეუძლია ერთდროულად გააუარესოს ზრდა და გაახანგრძლივოს მომატებული განაკვეთების პერიოდი.