კვიპროსი შენგენის ზონაში გაწევრიანებას გადადებს
Cyprus Mail
კვიპროსი 2026 წელს შენგენის ზონასთან შეერთებას ვერ მოასწრებს, როგორც ეს ადრე იყო დაგეგმილი. ახლა გაწევრიანება მოსალოდნელია არაუადრეს 2027 წლისა, თანაც ზუსტი ვადები კვლავ გაურკვეველია. გადავადებამ შესაძლოა შეაკავოს უცხოური ინვესტიციები უძრავ ქონებაში და შეამციროს მუდმივი ბინადრობის ადგილობრივი პროგრამის მიმზიდველობა.
ევროკავშირთან შეთანხმება ჭიანურდება
კვიპროსი ევროკავშირის წევრი ჯერ კიდევ 2004 წელს გახდა, მაგრამ დღემდე რჩება შენგენის ზონის მიღმა. 2025 წლის მაისში პრეზიდენტი ნიკოს ქრისტოდულიდისი გვპირდებოდა საჭირო სამუშაოების დეკემბრის ბოლომდე დასრულებას.
2026 წლის ივლისში ევროკომისიამ დადებითად შეაფასა მზადება კვიპროსის შენგენში გაწევრიანებისთვის. საბოლოო გადაწყვეტილება ერთხმად უნდა მიიღოს ევროკავშირის საბჭომ. შემოდგომაზე რესპუბლიკის შეერთების საკითხი იუსტიციისა და შინაგან საქმეთა მინისტრების სხდომის დღის წესრიგში არ შეიტანეს.
10 ოქტომბერს მიგრაციისა და საერთაშორისო დაცვის მინისტრის მოადგილემ ნიკოლას იოანიდისმა ტელერადიოკომპანია CyBC-ს განუცხადა, რომ ხელისუფლება ნოემბრის დასაწყისისთვის დარჩენილი ექვსი ღონისძიების დასრულებას და შემდეგ მათი შესრულების შესახებ ევროკომისიის ინფორმირებას გეგმავს. მთავრობა ახლა იმედოვნებს კვიპროსის შენგენის ზონაში გაწევრიანებას 2027 წელს, თუმცა განაცხადის განხილვის თარიღი ჯერ განსაზღვრული არ არის.
კუნძულის გაყოფა ართულებს მოლაპარაკებებს
მთავარი დაბრკოლება კვიპროსის ჩრდილოეთ ნაწილის პოლიტიკურ სტატუსს უკავშირდება. 1974 წლიდან კუნძულს ყოფს ეგრეთ წოდებული „მწვანე ხაზი“, რომელიც მთავრობის მიერ კონტროლირებად ტერიტორიას აცალკევებს თვითგამოცხადებული ჩრდილოეთ კვიპროსის თურქული რესპუბლიკისგან, რომელსაც მხოლოდ ანკარა აღიარებს. მთელი კუნძული შედის ევროკავშირში, თუმცა ჩრდილოეთში ევროკავშირის კანონმდებლობის მოქმედება შეჩერებულია.
განსაკუთრებულ სირთულეს წარმოადგენს სასაზღვრო კონტროლის ორგანიზება. ორ ნაწილს შორის მოქმედებს ცხრა ოფიციალური გამშვები პუნქტი, ხოლო თავად გამყოფი ხაზი იურიდიულად არ მიიჩნევა ევროკავშირის საგარეო საზღვრად. შენგენში გასაწევრიანებლად აუცილებელია უცხოელთა გადაადგილების შემოწმების უზრუნველყოფა ამ ტერიტორიების არსებული სტატუსის შენარჩუნებით. ნიქოზია შიშობს, რომ სრულფასოვანი სასაზღვრო რეჟიმის შემოღება ფაქტობრივად დააფიქსირებს ქვეყნის გაყოფას. დამატებით უთანხმოებას იწვევს შესვლა-გასვლის რეგისტრაციის სისტემა EES, რომლის გამოყენებასაც ხელისუფლება გამშვებ პუნქტებზე არ გეგმავს.
კიდევ ერთი პრობლემა უკავშირდება ბრიტანულ სამხედრო ბაზებს. დეკელიის რაიონში განლაგებულია პერგამოსისა და სტროვილიის გამშვები პუნქტები, სადაც შემოწმებას დიდი ბრიტანეთის სამსახურები ახორციელებენ. ნიქოზია ლონდონთან და ბრიუსელთან განიხილავს არსებული პროცედურების შენგენის მოთხოვნებთან შესაბამისობაში მოყვანის შესაძლებლობას. ავსტრიამ და ნიდერლანდებმა უკვე გამოხატეს არაოფიციალური შეშფოთება ამ მონაკვეთებზე უსაფრთხოებასთან დაკავშირებით, თუმცა საჯაროდ გაწევრიანების დაბლოკვის განზრახვა არ გამოუცხადებიათ.
სავიზო რეჟიმი უცვლელი დარჩება
ვადების გადატანა ინარჩუნებს მოქმედ შეზღუდვებს კვიპროსსა და შენგენის ზონის ქვეყნებს შორის მოგზაურობაზე. რესპუბლიკის ეროვნული ვიზები არ იძლევა შეთანხმების სხვა სახელმწიფოებში ვიზიტის უფლებას, ხოლო ადგილობრივი ბინადრობის ნებართვა არ ცვლის შენგენის ვიზას. ამასთან, უცხოელებს, რომელთაც აქვთ შენგენში შესვლის მოქმედი ორჯერადი ან მრავალჯერადი ნებართვები, შეუძლიათ კუნძულზე გამგზავრება დამატებითი გაფორმების გარეშე დადგენილი პირობების დაცვით.
შეერთების შემდეგ სიტუაცია შეიცვლება უპირველეს ყოვლისა კვიპროსში ბინადრობის ნებართვის მფლობელებისთვის. ისინი მიიღებენ ზონის დანარჩენ ქვეყნებში ცალკე ვიზის გარეშე ყოფნის შესაძლებლობას 180-დღიან პერიოდში 90 დღემდე ვადით. ასეთი ნებართვა არ იძლევა სხვა სახელმწიფოში მუშაობის ან მუდმივად ცხოვრების უფლებას.
გადავადებას მნიშვნელობა აქვს უძრავი ქონების უცხოელი მყიდველებისთვისაც, რომლებიც საინვესტიციო პროგრამით იღებენ მუდმივ ბინადრობას. ჯერჯერობით ეს სტატუსი იძლევა კვიპროსში ცხოვრების უფლებას, მაგრამ არ ანიჭებს დამატებით უპირატესობებს ევროპაში მოგზაურობისთვის. თავისუფალი გადაადგილების პერსპექტივა ქვეყნის შენგენში გაწევრიანებასთან ერთად გადაიდო.
კვიპროსი გადახედავს „ოქროს ვიზების“ პროგრამას
კვიპროსის მუდმივი ბინადრობის ინვესტიციებით მიღების პროგრამა განაგრძობს მოქმედებას. დაბანდების მინიმალური თანხა შეადგენს €300 ათასს. საცხოვრებლის შეძენისას აუცილებელია ახალაშენებული ობიექტის არჩევა უშუალოდ დეველოპერისგან, ხოლო მის ღირებულებას ემატება დღგ. სხვა ვარიანტებს შორისაა კომერციული უძრავი ქონება, წილები ადგილობრივ კომპანიებში და საინვესტიციო ფონდები. განმცხადებელმა ასევე უნდა დაადასტუროს წლიური შემოსავალი €50 ათასიდან.
სექტემბერში ხელისუფლებამ განაცხადა ამ სტატუსის მიღების პირობების გამკაცრების განზრახვის შესახებ. ბოლო ორი წლის განმავლობაში გაიცა დაახლოებით 1,5 ათასი ნებართვა, ხოლო ამჟამად მოწმდება მოთხოვნებთან შესაბამისობა იმ მფლობელების მიერ, რომლებმაც 2013 წლიდან გააფორმეს დაახლოებით 12 ათასი დოკუმენტი. მთავრობა ასევე განიხილავს შესაძლებლობას, მეტი უცხოური კაპიტალი მიმართოს განათლებაში, თავდაცვასა და ინოვაციებში.
პროგრამის გადახედვა დაკავშირებულია შენგენის ზონაში გაწევრიანებისთვის მზადებასთან, რამაც შესაძლოა გაზარდოს მისი მიმზიდველობა უცხოელი ინვესტორებისთვის. კონკრეტული ცვლილებები ჯერ დამტკიცებული არ არის, ხოლო მათი ამოქმედების ვადები უცნობია, იუწყება Cyprus Mail.
უძრავი ქონების უცხოელი მყიდველები ასევე აწყდებიან შეზღუდვებს გადახდების განხორციელებისას. განსაკუთრებით მწვავედ ეს პრობლემა რუსეთის და ბელარუსის მოქალაქეების წინაშე დგას, რომლებსაც უწევთ თანხების გადარიცხვა უცხოური ბანკების მეშვეობით და მათი წარმომავლობის დადასტურება. მუდმივი ბინადრობის მისაღებად მოთხოვნების დაცვის შემთხვევაშიც კი, ფინანსურმა შემოწმებამ შესაძლოა შეაფერხოს გარიგება.
კვიპროსის უძრავი ქონება: მოთხოვნა და პერსპექტივები
International Investment-ის ანალიტიკოსები აღნიშნავენ, რომ შენგენში გაწევრიანების გადატანა ხდება კვიპროსის უძრავ ქონებაზე აქტიური მოთხოვნის ფონზე. 2026 წლის ცხრა თვეში კუნძულზე დარეგისტრირდა ნასყიდობის 14 969 ხელშეკრულება, რაც 14%-ით აღემატება 2025 წლის ანალოგიური პერიოდის მაჩვენებელს. უცხოელ მყიდველებზე გარიგებების დაახლოებით 42% მოდიოდა.
გადავადებამ შესაძლოა შეამციროს მუდმივი ბინადრობის მიღების მიზნით საცხოვრებელში ინვესტიციების მიმზიდველობა, რადგან შენგენის ზონაში თავისუფალი მგზავრობის შესაძლებლობა გადაიდო. ბაზრისთვის შედეგების შეფასება ჯერჯერობით ნაადრევია: გამოქვეყნებული სტატისტიკა ასახავს ვითარებას ხელისუფლების ოქტომბრის განცხადებამდე.
დამატებითი რისკები უკავშირდება მშენებლობის მოცულობის ზრდას. 2027–2028 წლებში ბაზარზე შესაძლოა გამოვიდეს ახალი ობიექტების მნიშვნელოვანი რაოდენობა, რაც გააძლიერებს კონკურენციას მყიდველებისთვის. შემდგომი პერსპექტივები დამოკიდებული იქნება მოთხოვნისა და მიწოდების თანაფარდობაზე, უძრავი ქონების ღირებულებაზე, ინვესტირების პირობებსა და ევროპული ინტეგრაციის ვადებზე.
მიიღეთ კონსულტაცია უძრავ ქონებაში ინვესტიციების შესახებ International Investment-ის ექსპერტებისგან
FAQ: ხშირად დასმული კითხვები
როდის შევა კვიპროსი შენგენის ზონაში?
ხელისუფლება 2027 წლის იმედოვნებს, მაგრამ ზუსტი თარიღი ჯერ არ არსებობს. შეერთება შესაძლებელია აუცილებელი პროცედურების დასრულებისა და ევროკავშირის საბჭოს ერთსულოვანი გადაწყვეტილების შემდეგ.
რატომ არ შევიდა კვიპროსი შენგენში 2026 წელს?
ერთ-ერთი მთავარი გადაუჭრელი საკითხია სასაზღვრო კონტროლი გაყოფილ კუნძულზე. დამატებითი სირთულეები უკავშირდება „მწვანე ხაზის“ გადაკვეთის რეჟიმს და შენგენის ქვეყნების პოლიტიკური თანხმობის აუცილებლობას.
შესაძლებელია თუ არა კვიპროსში შენგენის ვიზით შესვლა?
დიახ, მოქმედი ორჯერადი ან მრავალჯერადი C კატეგორიის ვიზა იძლევა კუნძულზე შესვლის უფლებას ცალკე ეროვნული ვიზის გარეშე დადგენილი პირობების დაცვით. ცალკეული მოქალაქეობებისთვის გათვალისწინებულია გამონაკლისები.
შესაძლებელია თუ არა შენგენში მოგზაურობა კვიპროსის ბინადრობის ნებართვით?
ჯერჯერობით ასეთი ბინადრობის ნებართვა თავისთავად არ იძლევა შენგენის ზონაში უვიზო მგზავრობის უფლებას. ქვეყნის სრულუფლებიანი გაწევრიანების შემდეგ შესაბამისი ნებართვების მფლობელები შეძლებენ შეთანხმების სხვა სახელმწიფოებში ვიზიტს 180-დღიან პერიოდში 90 დღემდე ვადით.
რა ინვესტიციებია საჭირო კვიპროსში მუდმივი ბინადრობის მისაღებად?
მოქმედი პროგრამით დაბანდების მინიმალური ოდენობა შეადგენს €300 000-ს. ახალი საცხოვრებლის შეძენისას დამატებით გადაიხდება დღგ. განმცხადებელმა ასევე უნდა დაადასტუროს წლიური შემოსავალი €50 000-დან და შეასრულოს სხვა მოთხოვნები.
გაუქმდება თუ არა „ოქროს ვიზების“ პროგრამა კვიპროსში?
2026 წლის 20 ოქტომბრის მდგომარეობით პროგრამა მოქმედებს. ხელისუფლება განიხილავს პირობების გამკაცრებას, თუმცა საბოლოო ცვლილებები და მათი ამოქმედების თარიღი ჯერ გამოცხადებული არ არის.
როგორ იმოქმედებს შენგენში გაწევრიანების გადადება კვიპროსის უძრავი ქონების ბაზარზე?
გადავადებამ შესაძლოა შეამციროს საცხოვრებლის შეძენის მიმზიდველობა მუდმივი ბინადრობისა და მომავალში ევროპაში უვიზო მოგზაურობის მიზნით. თუმცა დადასტურებული მონაცემები ამ გადაწყვეტილების გამო გაყიდვების შემცირების შესახებ ჯერჯერობით არ არსებობს.
