საქართველოს სასტუმრო სექტორმა ბრუნვის ზრდით მშენებლობას გაუსწრო

საქართველოს სასტუმრო სექტორმა 2025 წელს ბრუნვის გაცილებით მაღალი ზრდა აჩვენა, ვიდრე მშენებლობამ. ბიზნესის საშუალო მაჩვენებლებზე სწრაფად ვითარდებოდა ოპერაციები უძრავი ქონებითაც, იუწყება საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური (Geostat). ქვეყნის საწარმოთა მთლიანი ბრუნვა 11,1%-ით, 253,7 მლრდ ლარამდე გაიზარდა. საქმიანი აქტივობის ზრდას თან ახლდა დასაქმებისა და ხელფასების მატება.

საქართველოს ბიზნესის ძირითადი მაჩვენებლები

2025 წელს საქართველოს საწარმოთა მთლიანმა ბრუნვამ 253,7 მლრდ ლარს მიაღწია — ეს 11,1%-ით მეტია 2024 წელთან შედარებით (₾228,5 მლრდ). წარმოებული პროდუქციისა და გაწეული მომსახურების ღირებულება 10,3%-ით, ₾99,9 მლრდ-მდე გაიზარდა. საწარმოებმა ₾123,5 მლრდ-ის საქონელი და მომსახურება შეიძინეს (+7,6%). აქედან ₾76,4 მლრდ შემდგომი გადაყიდვისთვის განხორციელებულ შესყიდვებზე მოდიოდა (+7%).

ბიზნესსექტორში დასაქმებულთა საშუალო წლიურმა რაოდენობამ 899 026 ადამიანს მიაღწია და 3,8%-ით გაიზარდა. საწარმოთა პერსონალის ხარჯები 12,2%-ით, ₾22,3 მლრდ-მდე გაიზარდა. საშუალო თვიურმა ხელფასმა ₾2 198,4 შეადგინა, რაც ₾173,9-ით მეტია წინა პერიოდთან შედარებით.

ბრუნვა თითქმის სამჯერ სწრაფად იზრდებოდა, ვიდრე დასაქმებულთა რაოდენობა, თუმცა ტემპით ჩამორჩებოდა პერსონალის ხარჯების ზრდას. ფულადი მაჩვენებლები არ არის კორექტირებული ფასების ცვლილებაზე, ამიტომ მათი დინამიკა პირდაპირ არ ასახავს წარმოების ფიზიკური მოცულობის ზრდას.

საქართველოს ბიზნესის დარგობრივი სტრუქტურა

ბრუნვის მიხედვით ლიდერობდა ხელოვნება, გართობა და დასვენება — ₾88,9 მლრდ (+16%), ანუ მთლიანი მაჩვენებლის 35%. ამ სექტორში წარმოებული პროდუქციისა და გაწეული მომსახურების ღირებულებამ ₾4,3 მლრდ-ს (+15,5%) მიაღწია, რაც საერთო გამოშვების დაახლოებით 4,3%-ს შეესაბამება. ამრიგად, დარგის წილი პირველ კატეგორიაში გაცილებით მაღალი იყო, ვიდრე მეორეში.

საბითუმო და საცალო ვაჭრობამ, ავტომობილებისა და მოტოციკლების რემონტის ჩათვლით, ორივე კრიტერიუმით მეორე ადგილი დაიკავა. მისი ბრუნვა 8,7%-ით, ₾85,4 მლრდ-მდე გაიზარდა, რითაც საწარმოთა საერთო შედეგის 33,6% უზრუნველყო. გამოშვება 10,2%-ით, ₾18,5 მლრდ-მდე გაიზარდა — ეს ჯამური ღირებულების 18,5%-ია. გართობის სექტორთან ერთად ვაჭრობამ ბიზნესის ფულადი ბრუნვის ორ მესამედზე მეტი შეადგინა.

დამამუშავებელი მრეწველობა პროდუქციის წარმოების რეიტინგს სათავეში ჩაუდგა: ₾18,8 მლრდ (+9,5%), ანუ საერთო მოცულობის 18,8%. ბრუნვა აქ ₾19,4 მლრდ-ს შეადგენდა (+7%), ხოლო მისი წილი — 7,7%-ს. მშენებლობას მსგავსი თანაფარდობა ჰქონდა: 18,1% და 6,1% ბრუნვაში.

ტრანსპორტისა და დასაწყობების მაჩვენებლებია — ₾11,6 მლრდ (+10,6%) და ₾9,3 მლრდ (+12%). შესაბამისი წილები 4,6% და 9,3% იყო. ინფორმაციისა და კომუნიკაციის სფეროში ორივე მნიშვნელობა ₾7,6 მლრდ-ს მიუახლოვდა, თუმცა ტემპები განსხვავდებოდა: 12,3% და 10,5%. ამ სფეროზე პროდუქციისა და მომსახურების მთლიანი წარმოების 7,6% მოდიოდა.

მშენებლობა და უძრავი ქონება საქართველოში

სამშენებლო საწარმოების ბრუნვა 1,7%-ით, ₾15,4 მლრდ-მდე გაიზარდა. ეს ანგარიშში წარმოდგენილ დარგებს შორის ზრდის ყველაზე დაბალი ტემპია, როდესაც ბიზნესსექტორის საშუალო მაჩვენებელი 11,1%-ია. აბსოლუტურ მაჩვენებელში მატებამ ₾262,2 მლნ შეადგინა.

გამოშვების ღირებულება 6,5%-ით, ₾18,1 მლრდ-მდე გაიზარდა — ₾1,1 მლრდ-ით მეტი, ვიდრე 2024 წელს. ამ მაჩვენებლით მშენებლობამ მესამე ადგილი დაიკავა დამამუშავებელი მრეწველობისა და ვაჭრობის შემდეგ. მასზე პროდუქციისა და მომსახურების მთლიანი მოცულობის 18,1% მოდიოდა საერთო ბრუნვის 6,1%-ის წინააღმდეგ. დასაქმებულთა რაოდენობა პრაქტიკულად არ შეცვლილა — 70 031 ადამიანი (+0,4%), ანუ გამოკვლეული საწარმოების პერსონალის 7,8%.

უძრავ ქონებასთან დაკავშირებულ ოპერაციებში ბრუნვამ ₾2,6 მლრდ-ს მიაღწია (+12,5%). გაწეული მომსახურების ღირებულება 14,9%-ით, ₾2,7 მლრდ-მდე გაიზარდა. ორივე მაჩვენებელმა გადააჭარბა საქართველოს საწარმოთა საშუალო დინამიკას. მათი ზრდა ფულად გამოხატულებაში შესაბამისად ₾291,2 მლნ და ₾348 მლნ იყო.

ამ სფეროში დასაქმება 5,6%-ით, 23 077-მდე გაფართოვდა. აბსოლუტურმა მატებამ 1 221 შეადგინა — თითქმის ოთხჯერ მეტი, ვიდრე მშენებლობაში. ამასთან, დასაქმებულთა რაოდენობით დარგი უძრავი ქონების სფეროს დაახლოებით სამჯერ აღემატებოდა, ხოლო ბრუნვით — ექვსჯერ.

სასტუმრო ბიზნესი და საზოგადოებრივი კვება საქართველოში

Geostat განთავსებასა და საზოგადოებრივ კვებას ერთ სექტორში აერთიანებს, თუმცა თითოეული მიმართულების შედეგებს ცალ-ცალკეც წარმოადგენს. მათი ერთობლივი ბრუნვა ₾3,99 მლრდ-ს (+15,9%), ხოლო გამოშვების ღირებულება — ₾4,06 მლრდ-ს (+15,4%) გაუტოლდა. ორივე მაჩვენებლით ამ ჯგუფმა გადაასწრო საქართველოს ბიზნესის საშუალო დინამიკას — შესაბამისად 11,1% და 10,3%.

სასტუმროებსა და დროებითი განთავსების სხვა ობიექტებში ბრუნვა 19,5%-ით, ₾1,662 მლრდ-მდე გაიზარდა. შედარებისთვის, მშენებლობაში ზრდამ მხოლოდ 1,7% შეადგინა. განთავსების მომსახურების ღირებულებამ ₾1,673 მლრდ შეადგინა (+19,2%). ამ სეგმენტში დასაქმებულთა საშუალო წლიური რაოდენობა 6,6%-ით, 21 088 ადამიანამდე გაიზარდა.

საზოგადოებრივ კვებაში, რომელიც მოიცავს რესტორნებს, კაფეებსა და სხვა ობიექტებს, ბრუნვამ ₾2,327 მლრდ შეადგინა (+13,4%). გამოშვება გაიზარდა 12,8%-ით, ₾2,385 მლრდ-მდე. აქ 27 737 დასაქმებული ფიქსირდებოდა (+5,1%). ამგვარად, საზოგადოებრივი კვება განთავსების სექტორს საქმიანობის მოცულობითა და თანამშრომელთა რიცხვით აღემატებოდა, თუმცა სამივე მაჩვენებლის ზრდის ტემპით ჩამორჩებოდა.

ორივე მიმართულება ერთად 48 825 ადამიანის დასაქმებას უზრუნველყოფდა — გამოკვლეულ ბიზნესში მომუშავეთა საერთო რაოდენობის 5,4%-ს. ეს მაჩვენებელი 5,7%-ით გაიზარდა. საზოგადოებრივ კვებაზე სექტორის პერსონალის 56,8% მოდიოდა, ხოლო სასტუმროებსა და დროებითი განთავსების სხვა ობიექტებზე — 43,2%.

დასაქმება და ხელფასები საქართველოში

ბიზნესსექტორში ყველაზე მსხვილი დამსაქმებელი იყო საბითუმო და საცალო ვაჭრობა, ავტომობილებისა და მოტოციკლების რემონტის ჩათვლით: 265 423 ადამიანი, ანუ ყველა დასაქმებულის 29,5%. დასაქმებულთა რაოდენობა აქ 5,6%-ით გაიზარდა. აბსოლუტურ გამოხატულებაში მატებამ 13 976 შეადგინა — გამოკვლეულ საწარმოებში დასაქმების საერთო ზრდის დაახლოებით 42,5%.

დამამუშავებელ მრეწველობაში 98 793 დასაქმებული აღირიცხა (+1,3%), ჯანდაცვასა და სოციალურ მომსახურებაში — 81 560 (+1,2%). მათი წილი შესაბამისად 11% და 9,1% იყო. შემდეგ მოდიოდა ტრანსპორტი და დასაწყობება — 77 323 (+3,6%), მშენებლობა — 70 031 (+0,4%), ინფორმაცია და კომუნიკაცია — 53 577 (+5%).

წარმოდგენილ დარგებს შორის ერთადერთი კლება მოპოვებით მრეწველობაში დაფიქსირდა: 0,4%-ით, 12 876 ადამიანამდე. მთლიანობაში, ბიზნესსექტორში დასაქმებულთა 43,8%-ს ქალები შეადგენდნენ, ხოლო 56,2%-ს — კაცები. დაქირავებულ პირთა რაოდენობას Geostat ცალკე აღრიცხავს: მან 827 200-ს მიაღწია (+3,2%).

კომპანიების პერსონალის ხარჯები 12,2%-ით, ₾22,3 მლრდ-მდე გაიზარდა. საშუალო თვიური შრომის ანაზღაურება დაახლოებით 8,6%-ით გაიზარდა და ₾2 198,4 შეადგინა. ქალებში მან ₾1 712,8-ს მიაღწია (+₾111,4). ეს გამოკვლეული ბიზნესის საერთო საშუალო მაჩვენებელზე 22,1%-ით დაბალია.

საწარმოთა ზომის მიხედვით ყველაზე მაღალი ხელფასი საშუალო კომპანიებში დაფიქსირდა — ₾2 755,6. მსხვილ კომპანიებში ის თვეში ₾2 497,3-ს შეადგენდა, ხოლო მცირეში — ₾1 507,4-ს. სხვაობა პირველ ორ ჯგუფს შორის 10,3% იყო, ხოლო საშუალო და მცირე ბიზნესს შორის — 82,8%.

მსხვილი, საშუალო და მცირე ბიზნესი საქართველოში

მსხვილმა საწარმოებმა საქართველოს ბიზნესის მთლიანი ბრუნვის 68,2% უზრუნველყვეს. საშუალო კომპანიებზე 15,8% მოდიოდა, ხოლო მცირეზე — 16,1%. ამრიგად, ფულადი შემოსავლების ორ მესამედზე მეტი პირველ ჯგუფშია კონცენტრირებული.

გამოშვების ღირებულების მიხედვით განაწილება უფრო თანაბარი იყო. მსხვილი ბიზნესის წილმა 45,8% შეადგინა, საშუალოს — 26,2%, მცირეს — 28%. ამ ორმა უკანასკნელმა კატეგორიამ ერთად პროდუქციისა და მომსახურების საერთო მოცულობის 54,2% შექმნა და უმსხვილესი კომპანიების შედეგს გადააჭარბა.

დასაქმებაში მცირე საწარმოები ლიდერობდნენ — მომუშავეთა საერთო რაოდენობის 40,9%. მსხვილი კომპანიები 39,4%-ს უზრუნველყოფდნენ, საშუალო — 19,7%-ს. მთლიანობაში, მცირე და საშუალო ბიზნესზე დასაქმებულთა 60,6% მოდიოდა, რაც ხაზს უსვამს მის მნიშვნელობას შრომის ბაზრისთვის.

სამი მაჩვენებლის შედარება ბიზნესის სტრუქტურაში განსხვავებებს აჩვენებს: მსხვილი კომპანიები ბრუნვის ძირითად ნაწილს აკონტროლებდნენ, მაგრამ სხვა საწარმოებს გამოშვებისა და დასაქმების ჯამური წილით ჩამორჩებოდნენ. მცირე ორგანიზაციები კი, პირიქით, ბრუნვაში 16,1%-იანი წილის ფონზე, სამუშაო ადგილების 40%-ზე მეტს უზრუნველყოფდნენ. საშუალო კომპანიებს შუალედური პოზიცია ეკავათ და მათი წვლილი პროდუქციისა და მომსახურების წარმოებაში უფრო მაღალი იყო, ვიდრე ფულად შემოსავლებში.

თბილისი და აჭარა საქმიანი აქტივობით ლიდერობენ

თბილისმა უზრუნველყო საქართველოს საწარმოთა ბრუნვის 79,2%, გამოშვების ღირებულების 64,6% და დასაქმების 62,1%. დედაქალაქი სამივე მაჩვენებლით ლიდერობდა. მისი წილი ფულად ოპერაციებში საგრძნობლად მაღალი იყო, ვიდრე პროდუქციისა და მომსახურების წარმოებაში ან დასაქმებულთა რაოდენობაში.

მეორე ადგილი აჭარამ დაიკავა: ბრუნვის 5,6%, გამოშვების 8,6% და დასაქმებულთა 10,1%. პირველი ორი მაჩვენებლის მიხედვით შემდეგ მოდიოდა ქვემო ქართლი — 3,7% და 7%, იმერეთი — 3,1% და 5,1%, სამეგრელო-ზემო სვანეთი — 2,2% და 4,1%. დედაქალაქთან ერთად ამ რეგიონებმა საერთო ბრუნვის 93,8% და პროდუქციისა და მომსახურების ღირებულების 89,4% შეადგინეს.

დასაქმების მიხედვით იმერეთს მესამე პოზიცია ეკავა თბილისისა და აჭარის შემდეგ, რაც მომუშავეთა საერთო რაოდენობის 7,1%-ს შეადგენდა. ქვემო ქართლზე 5,7% მოდიოდა, სამეგრელო-ზემო სვანეთზე — 3,6%. ამგვარად, რეგიონების განლაგება პერსონალის რაოდენობის მიხედვით განსხვავდებოდა მათი ფულადი შედეგების განაწილებისგან.

ქვეყნის დანარჩენ ნაწილში დასაქმების წილი 3,1%-ს არ აღემატებოდა — ეს მაჩვენებელი კახეთზე მოდიოდა. მას მოსდევდა შიდა ქართლი — 2,9%, მცხეთა-მთიანეთი — 1,9%, სამცხე-ჯავახეთი — 1,8% და გურია — 1,2%. ყველაზე დაბალი მაჩვენებელი რაჭა-ლეჩხუმსა და ქვემო სვანეთში დაფიქსირდა — 0,4%.

რას ნიშნავს ეს ინვესტორებისთვის

International Investment-ის ანალიტიკოსები აღნიშნავენ, რომ მშენებლობაში ინვესტირებისას მნიშვნელოვანია დეველოპერის ფინანსური მდგრადობის, დაფინანსების წყაროებისა და წინა პროექტებზე ვადების დაცვის შეფასება. ადრეულ ეტაპზე შეძენა გამართლებულია, თუ ფასდაკლება ანაზღაურებს მოლოდინს და ობიექტის ექსპლუატაციაში მიღების გადავადების რისკს. გაანგარიშებაში ასევე უნდა შევიდეს რემონტისა და კეთილმოწყობის ხარჯები: ისინი ზრდიან საწყის ბიუჯეტს და აყოვნებენ შემოსავლის მიღების დაწყებას.

ბინების შემოსავლიანობა საქართველოში ბოლო წლებში მცირდება. საცხოვრებლის გაძვირება ქირის ტარიფების უფრო თავშეკავებული დინამიკის ფონზე ზრდის უკუგების პერიოდს, ხოლო შენახვის ხარჯები და მოცდენის პერიოდები ამცირებს მოგებას. ასეთი შენაძენი უნდა შეფასდეს მესაკუთრის წმინდა შემოსავლებით მართვის, მომსახურებისა და გადასახადების გადახდის შემდეგ. მოკლევადიანი გაქირავებისთვის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია სეზონურობა: მაღალი შემოსავალი ზაფხულში არ იძლევა მთელი წლის განმავლობაში შესადარისი შედეგის გარანტიას.

სასტუმრო ბიზნესი უფრო მიმზიდველად გამოიყურება ინვესტორებისთვის, განსაკუთრებით პრემიუმ სეგმენტში, სადაც პროფესიონალური მართვა და მაღალი დონის სერვისი ქმნის პირობებს უფრო სტაბილური და მაღალი შემოსავლიანობისთვის. დამატებითი სერვისები აფართოებს შემოსავლის წყაროებს, ხოლო მთელი წლის მოთხოვნა ამცირებს დამოკიდებულებას ზაფხულის სეზონზე. ეს უპირატესობები ყველაზე მეტად ვლინდება ძლიერი ოპერატორისა და გააზრებული კონცეფციის მქონე ობიექტებში.

მიიღეთ კონსულტაცია უძრავ ქონებაში ინვესტიციების შესახებ International Investment-ის ექსპერტებისგან