დიდ ბრიტანეთში საცხოვრებლის ფასები მაისის შემდეგ პირველად გაიზარდა

სექტემბერში დიდი ბრიტანეთის საცხოვრებლის საშუალო ღირებულება 0,7%-ით გაიზარდა და £367 440 (€427 000) შეადგინა. ამასთან, მაჩვენებელი 0,8%-ით დაბალია გასული წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით. ზაფხულის კლების შემდეგ ბაზარი უფრო გააქტიურდა, თუმცა გასაყიდი ობიექტების დიდმა რაოდენობამ გააძლიერა კონკურენცია გამყიდველებს შორის და შეზღუდა ფასების ზრდა, იტყობინება Rightmove.

საცხოვრებლის ფასების დინამიკა დიდ ბრიტანეთში

ზაფხულში დიდ ბრიტანეთში საცხოვრებლის ფასები ზედიზედ სამი თვე მცირდებოდა: 0,6%-ით ივნისში, 1%-ით ივლისში და 2%-ით აგვისტოში. სექტემბერში ბაზარი მაისის შემდეგ პირველად დაუბრუნდა ზრდას — საშუალო ღირებულებამ 0,7%-ით მოიმატა, რაც ამ პერიოდისთვის ჩვეულ ტემპს აღემატება. ბოლო ათი წლის განმავლობაში შემოდგომის პირველ თვეში მაჩვენებელი საშუალოდ 0,5%-ით იზრდებოდა.

სექტემბრის ზრდას ჯერ არ აუნაზღაურებია ზაფხულის ვარდნა. ფასები კვლავ 2,3%-ით დაბალია ივნისის დონეზე და 0,8%-ით ნაკლებია, ვიდრე ერთი წლის წინ. Rightmove-ში გამოცოცხლებას უკავშირებენ ზაფხულის სიმშვიდის შემდეგ ბაზარზე გამყიდველებისა და მყიდველების დაბრუნებას. ამასთან, ვითარება შესამჩნევად განსხვავდება უძრავი ქონების კატეგორიის მიხედვით.

ხუთწლიანი დინამიკა მიმდინარე ცვლილებების უფრო ფართო კონტექსტს იძლევა. ამ პერიოდის პირველ ნახევარში საცხოვრებლის სწრაფი გაძვირების შემდეგ ტემპები საგრძნობლად შენელდა, ხოლო ბოლო წლებში ფასები შედარებით ვიწრო დიაპაზონში მერყეობს. 2026 წელს საშუალო ღირებულებამ მაისში £378 304-ს მიაღწია, შემდეგ აგვისტოში £364 999-მდე შემცირდა და სექტემბერში £367 440-მდე აღდგა.

პირველი საცხოვრებლის შემძენთათვის განკუთვნილი ობიექტები საშუალოდ £225 199-ად (€262 000) არის შეთავაზებული. თვის განმავლობაში ისინი 0,1%-ით გაიაფდა, წლიურად კი — 0,9%-ით. უძრავი ქონება მათთვის, ვინც უფრო ძვირადღირებულ სახლში გადადის, საშუალოდ £344 837 (€401 000) ღირს. მისი ღირებულება თვეში 0,9%-ით გაიზარდა, მაგრამ შარშანდელ დონეზე 0,1%-ით დაბალი დარჩა.

ზედა სეგმენტში ფასები გაიზარდა 0,9%-ით, £672 728-მდე (€782 000). წლიურად ასეთი ობიექტები 0,5%-ით გაძვირდა. ყველაზე შესამჩნევი აღდგენა შეინიშნება უფრო ძვირადღირებულ უძრავ ქონებაში, ხოლო საცხოვრებელი მათთვის, ვინც ბაზარზე პირველად გამოდის, გაიაფებას განაგრძობს.

საცხოვრებლის მიწოდება დიდ ბრიტანეთში გაიზარდა

დიდ ბრიტანეთში საცხოვრებლის მიწოდების მოცულობა ბოლო 12 წლის განმავლობაში ყველაზე მაღალი გახდა ანალოგიური პერიოდის მაჩვენებლებს შორის. აგვისტოში ერთ აგენტზე საშუალოდ გასაყიდად გამოტანილი 65 ობიექტი მოდიოდა, მაისში არსებული 63-ისა და აპრილში 62-ის წინააღმდეგ. ამასთან, მოთხოვნა შარშანდელზე სუსტი რჩება: პოტენციური მყიდველების მოთხოვნების რაოდენობა 9%-ით შემცირდა.

უძრავი ქონების ფართო არჩევანი მყიდველთა დაბალი აქტიურობის ფონზე აძლიერებს კონკურენციას გამყიდველებს შორის. ამ პირობებში განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია საცხოვრებლის საწყისი ღირებულება. 2026 წლის დასაწყისიდან გაყიდული სახლებისა და ბინების 74%-მა მყიდველი გამოცხადებული ფასის შემდგომი შემცირების გარეშე იპოვა.

უძრავი ქონების სააგენტო Benham and Reeves-ის დირექტორი მარკ ფონ გრუნდჰერი აღნიშნავს, რომ განსაკუთრებით მაღალი კონკურენცია შეინიშნება ლონდონში. დედაქალაქში მყიდველებს დიდი არჩევანი აქვთ, ამიტომ გადაჭარბებულმა ფასმა შესაძლოა სწრაფად შეამციროს ინტერესი ობიექტის მიმართ. გამყიდველებისთვის მნიშვნელოვანია ფასის სწორად განსაზღვრა უძრავი ქონების ბაზარზე გამოტანისთანავე.

Rightmove-ის ექსპერტი კოლინ ბებკოკი ყურადღებას ამახვილებს დიდი მოცულობის მიწოდებისა და უფრო სუსტი მოთხოვნის კომბინაციაზე. გამყიდველებს უწევთ კონკურენცია გაუწიონ მყიდველთა მცირე რაოდენობას, ამიტომ უძრავი ქონების ფასი და ხარისხი გარიგების დადებისას მნიშვნელოვანი ფაქტორები ხდება.

საცხოვრებლის ფასები დიდი ბრიტანეთის რეგიონებში

ფასების ყველაზე შესამჩნევი ზრდა სექტემბერში დაფიქსირდა შოტლანდიაში — 3,8%-ით, £207 426-მდე (€241 000). გასულ წელთან შედარებით საცხოვრებელი 4,2%-ით გაძვირდა. ბაზარი აქ ქვეყანაში ერთ-ერთ ყველაზე აქტიურად რჩება: მყიდველის პოვნას საშუალოდ 33 დღე სჭირდება.

ლონდონში უძრავი ქონების ღირებულება 1,8%-ით გაიზარდა, £657 775-მდე (€765 000), თუმცა 2025 წლის სექტემბრის დონეზე 2,6%-ით დაბალი რჩება. გაყიდვას მნიშვნელოვნად მეტი დრო სჭირდება, ვიდრე შოტლანდიაში: დედაქალაქში მყიდველს საშუალოდ 78 დღის განმავლობაში ეძებენ. ინგლისის ჩრდილო-აღმოსავლეთში საცხოვრებელი £199 973 (€233 000) ღირს, რაც 0,9%-ით მეტია წინა თვესთან შედარებით და 2,7%-ით — წლიურ გამოხატულებაში. ჩრდილო-დასავლეთში ფასებმა მიაღწია £274 774-ს (€320 000), მოიმატა რა შესაბამისად 0,5% და 1,7%.

უელსში დაფიქსირდა 0,4%-იანი კლება, £268 610-მდე (€312 000), თუმცა გასულ წელთან შედარებით უძრავი ქონება 0,4%-ით ძვირი რჩება. ინგლისის სამხრეთ-აღმოსავლეთში ღირებულებამ £471 138-ს (€548 000) მიაღწია: თვის განმავლობაში იგი 0,3%-ით გაიზარდა, მაგრამ წლიურად 1,8%-ით შემცირდა.

კიდევ უფრო შესამჩნევად რეგიონული განსხვავებები ვლინდება იმ ობიექტების წილში, რომელთათვისაც მყიდველის პოვნა ხერხდება. შოტლანდიაში ეს მაჩვენებელი 91%-ს აღწევს, ინგლისის ჩრდილო-დასავლეთში — 71%-ს, სამხრეთ-აღმოსავლეთში — 56%-ს, ხოლო ლონდონში — მხოლოდ 42%-ს. კოლინ ბებკოკი (Colleen Babcock) Rightmove-დან აღნიშნავს არსებით სხვაობას ქვეყნის ჩრდილოეთსა და სამხრეთს შორის: უფრო ხელმისაწვდომი ფასების მქონე ბაზრები უფრო მაღალ აქტიურობას ავლენს, მაშინ როცა ძვირადღირებულ რეგიონებში გამყიდველებს გარიგებისთვის უფრო დიდხანს უწევთ ლოდინი.

იპოთეკა და საცხოვრებლის ღირებულება დიდ ბრიტანეთში

საშუალო განაკვეთი ორწლიან იპოთეკაზე ფიქსირებული პროცენტით გაიზარდა აგვისტოში არსებული 5,09%-დან 5,29%-მდე სექტემბერში. თებერვლის ბოლოს, ირანში ომის დაწყებამდე, იგი 4,25%-ს შეადგენდა. შედეგად, ახალ კრედიტზე ყოველთვიური გადასახადი ახლა დაახლოებით £180-ით (€209) მეტია, ვიდრე კონფლიქტის დაწყებამდე. განაკვეთების ზრდას უკავშირებენ ფინანსურ ბაზრებზე შენარჩუნებულ გაურკვევლობას.

პირველი უძრავი ქონების მყიდველებისთვის იპოთეკა ამასთან იჯარაზე იაფი ჯდება. ორი ან ნაკლები საძინებლის მქონე საცხოვრებლის შეძენისას და 10%-იანი პირველადი შენატანის პირობებში საშუალო გადასახადი შეადგენს £1 199-ს (€1 394) თვეში. ანალოგიური ობიექტის იჯარა საშუალოდ £1 297 (€1 508) ღირს. სხვაობა თვეში £98-ს (€114) აღწევს, თუმცა შესაძენად აუცილებელია პირველადი შენატანის დაგროვება და ბანკის შემოსავლის მოთხოვნებთან შესაბამისობა.

ასეთი საცხოვრებლის £225 199 (€262 000) საშუალო ღირებულებისას ერთ მომუშავე მყიდველს შეუძლია მაქსიმუმ £176 904 (€206 000) იპოთეკური კრედიტის იმედი ჰქონდეს, თუ სესხის თანხა შეზღუდულია 4,5 წლიური შემოსავლით. ორი მომუშავე მსესხებლისთვის საანგარიშო მაქსიმუმი შეადგენს £353 808-ს (€411 000). ეს შეფასებები ეფუძნება დიდი ბრიტანეთის ეროვნული სტატისტიკის სამსახურის მონაცემებს საშუალო ხელფასის შესახებ.

Rightmove-ის იპოთეკის ექსპერტი მეტ სმიტი (Matt Smith) აღნიშნავს, რომ განაკვეთების ზრდა ზრდის მსესხებელთა ყოველთვიურ ხარჯებს, ხოლო გაურკვევლობამ დაკრედიტების შემდგომი ღირებულების შესახებ შესაძლოა აიძულოს პოტენციურ მყიდველთა ნაწილი, გადადოს საცხოვრებლის შეძენა. ამასთან, ბაზარზე რჩება იპოთეკური პროდუქტების ფართო არჩევანი სხვადასხვა ოდენობის პირველადი შენატანის მქონე კლიენტებისთვის.

რას ნიშნავს ეს ინვესტორებისთვის

ფასის უმნიშვნელო ზრდა ვითარებას კარდინალურად არ ცვლის. დიდ ბრიტანეთში უცხოური კაპიტალისთვის პირობები გაუარესდა. 2022 წლის თებერვლიდან დაიხურა საიმიგრაციო პროგრამა Tier 1 (Investor), რომელიც მსხვილი ინვესტორებისთვის იყო განკუთვნილი. 2025 წლის აპრილში გაუქმდა non-dom რეჟიმი, რაც უცხოური შემოსავლებისა და კაპიტალის ნაზრდის შეღავათიანი დაბეგვრით სარგებლობის საშუალებას იძლეოდა. მის ნაცვლად შემოიღეს ოთხწლიანი სისტემა Foreign Income and Gains (FIG), რომელიც ხელმისაწვდომია ახალი საგადასახადო რეზიდენტებისთვის ქვეყნის ფარგლებს გარეთ მინიმუმ ათი წლის ცხოვრების შემდეგ. ამ პერიოდის დასრულების შემდეგ უცხოური შემოსავლები და კაპიტალის ნაზრდი იბეგრება საერთო საფუძველზე.

ცვლილებები უკვე აისახება შეძლებული რეზიდენტების ნაწილის ქცევაზე: ზოგიერთმა მეწარმემ და ინვესტორმა დატოვა დიდი ბრიტანეთი. ამ ჯგუფის წარმომადგენლობის შემცირებამ შესაძლოა დამატებით შეასუსტოს მოთხოვნა ლონდონის პრემიალურ სეგმენტში, სადაც საერთაშორისო კაპიტალი ტრადიციულად მნიშვნელოვან როლს ასრულებს. საიჯარო ბაზარი მხოლოდ ნაწილობრივ ანაზღაურებს ამ რისკებს. საშუალო მთლიანი შემოსავლიანობა buy-to-let დიდ ბრიტანეთში შეადგენს დაახლოებით 5,8%-ს, ხოლო ლონდონში — 5,1%-ს. გადასახადების, უძრავი ქონების შენახვის ხარჯების, შესაძლო მოცდენის პერიოდებისა და კრედიტის ღირებულების შემდეგ ფაქტობრივი შემოსავლიანობა უფრო დაბალი იქნება.

International Investment-ის ანალიტიკოსები აღნიშნავენ, რომ ყველაზე რთული ვითარება პრემიალურ სეგმენტში ყალიბდება, პირველ რიგში კი ლონდონში. შესვლის მაღალი ღირებულება შერწყმულია შედარებით დაბალ საიჯარო შემოსავლიანობასთან, ფასების თავშეკავებულ დინამიკასთან და გაყიდვის უფრო ხანგრძლივ ვადებთან. ხელმისაწვდომ რეგიონებში საცხოვრებლის ფასისა და იჯარიდან შემოსავლების თანაფარდობა საგრძნობლად უკეთესია. ამჟამინდელი ბაზარი შეიძლება საინტერესო იყოს ინვესტორებისთვის დიდი არჩევანისა და ფასდაკლებაზე მოლაპარაკების შესაძლებლობის გამო, თუმცა ინვესტიციების სწრაფ ამოღებაზე გათვლა რთულია. უახლოეს პერსპექტივაში ამას ხელს უშლის ძვირი იპოთეკა, საცხოვრებლის გაქირავებიდან მიღებული ზომიერი მოგება და უძრავი ქონების არსებითი გაძვირების წინაპირობების არარსებობა.

მიიღეთ კონსულტაცია უძრავ ქონებაში ინვესტიციების შესახებ International Investment-ის ექსპერტებისგან