საქართველოში 100 000 ლარამდე შემოსავლის მქონე პირებისთვის ქონების გადასახადი გაუქმდება

საქართველოში იგეგმება ქონების გადასახადის გაუქმება მოქალაქეებისთვის, რომელთა ოჯახის წლიური შემოსავალი 100 000 ლარს ($38 400) არ აღემატება. ამჟამად გათავისუფლების ზღვარი 40 000 ლარია ($15 400). პარლამენტი ცვლილებებს დაჩქარებული წესით განიხილავს. ახალი წესების გავრცელება უკვე 2026 წლის დეკლარაციებზე იგეგმება.

ქონების გადასახადი საქართველოში: რა იცვლება

პარლამენტის ბიურომ კანონპროექტი საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტს დაჩქარებული წესით განსახილველად გადასცა. ამჟამად საქართველოში ქონების გადასახადისგან თავისუფლდებიან მოქალაქეები, რომელთა ოჯახის წლიური შემოსავალი 40 000 ლარს ($15 400) არ აღემატება. 40 000-დან 100 000 ლარამდე ($15 400 – 38 400) შემოსავლის შემთხვევაში განაკვეთი დასაბეგრი აქტივების საბაზრო ღირებულების 0,05%-დან 0,2%-მდე მერყეობს. ₾100 000-ზე მეტი შემოსავლის მქონე ოჯახებისთვის კი ის მნიშვნელოვნად მაღალია — 0,8%-დან 1%-მდე.

2025 წელს ₾86,3 მლნ-ის ($33,1 მლნ) ქონების გადასახადი 107 000 მესაკუთრეს დაერიცხა. მათგან დაახლოებით 81 000-ს ჰქონდა ოჯახის შემოსავალი 40 000-დან 100 000 ლარამდე — ამ კატეგორიაზე ₾22,3 მლნ ($8,6 მლნ) მოდიოდა. კიდევ დაახლოებით 26 000 უძრავი ქონების მფლობელი საქართველოში წელიწადში ₾100 000-ზე მეტ შემოსავალს იღებდა — მათ ₾64 მლნ-ის ($24,6 მლნ) გადასახადი დაერიცხათ.

ცვლილებები გათავისუფლების ზღვარს წელიწადში ₾40 000-დან ₾100 000-მდე ზრდის. ამგვარად, შუალედური კატეგორია ფაქტობრივად გაუქმდება. პარლამენტი გეგმავს კანონპროექტის დაჩქარებული წესით განხილვას და მის მიღებას მიმდინარე სასესიო კვირის განმავლობაში. ეს საშუალებას მისცემს ახალი წესები 2026 წლის ვალდებულებებზე გავრცელდეს და მისი ამოქმედება მომდევნო პერიოდისთვის არ გადაიდოს.

როგორ იმოქმედებს რეფორმა თბილისისა და ბათუმის ბიუჯეტებზე

შემოსავლების ყველაზე დიდი შემცირება თბილისშია მოსალოდნელი. 2025 წელს დედაქალაქში ფიზიკურ პირებს მიწის გამოკლებით 65,49 მლნ ლარის ($25,1 მლნ) ქონების გადასახადი დაერიცხათ. ამ თანხიდან 16,09 მლნ ($6,2 მლნ) მოდიოდა მესაკუთრეებზე, რომელთა ოჯახის შემოსავალი 40 000-დან 100 000 ლარამდე იყო. ზღვრის გაზრდის შემდეგ ეს თანხები ქალაქის ბიუჯეტში აღარ შევა.

ბათუმში დარიცხვების საერთო მოცულობამ ₾8,48 მლნ ($3,3 მლნ) შეადგინა, მათ შორის ₾2,45 მლნ-ს ($940 000) იხდიდნენ მფლობელები, რომლებიც გადასახადისგან გათავისუფლდებიან. ქუთაისში 2025 წელს საერთო მაჩვენებელი ₾1,4 მლნ-ად ($537 000) შეფასდა, რეფორმის შემდეგ კი ქალაქის ბიუჯეტს ამ შემოსავლებიდან ₾571 600 ($219 000) მოაკლდება. ამრიგად, ამ ქალაქებს შორის შემოსავლების ყველაზე დიდი კლება აბსოლუტურ მაჩვენებლებში თბილისშია მოსალოდნელი.

2026 წელს მუნიციპალიტეტების დანაკლისი შემოსავლების კომპენსირება სახელმწიფო ბიუჯეტიდან იგეგმება. ამ მიზნებისთვის გათვალისწინებულია ₾22,3 მლნ ($8,6 მლნ). მომდევნო სამი წლის განმავლობაში რეფორმის ფინანსური ეფექტი ადგილობრივი ბიუჯეტების ფორმირებისას იქნება გათვალისწინებული.

რატომ აუქმებენ საქართველოში ქონების გადასახადს

პარლამენტში ამ გადაწყვეტილებას ბოლო ორი ათწლეულის განმავლობაში ეკონომიკური ვითარების ცვლილებით ხსნიან. საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტის თავმჯდომარის პირველმა მოადგილემ ირაკლი ხელაძემ განაცხადა, რომ ამ პერიოდში საქართველოში გაიზარდა დასაქმება და ოჯახების ნომინალური შემოსავლები, რის გამოც დაახლოებით 20 წლის წინ დადგენილი 40 000-ლარიანი ზღვარი დღევანდელ რეალობას აღარ შეესაბამება. რეფორმის წყალობით მოქალაქეებს მეტი თანხა დარჩებათ, რაც ეკონომიკურ ბრუნვაში დაბრუნებას შეძლებს.

ძველი ზღვრის გადახედვის აუცილებლობას აღიარებს Tax & Legal Solutions-ის დამფუძნებელი, ფინანსთა მინისტრის ყოფილი მოადგილე ზურაბ ძნელაშვილიც. ის აღნიშნავს, რომ 40 000 ლარს დღეს შედარებით დაბალი შემოსავლის მქონე ოჯახებიც კი შეიძლება აჭარბებდნენ. ექსპერტი მხარს უჭერს ზღვრის 100 000 ლარამდე გაზრდას, თუმცა ამავდროულად გვთავაზობს იმ დონის გადახედვას, რომლის შემდეგაც 0,8–1%-იანი განაკვეთი გამოიყენება. მისი აზრით, ისიც პროპორციულად უნდა გაიზარდოს.

ეკონომისტი პაატა ბაირახტარი უფრო ფართო პრობლემაზე ამახვილებს ყურადღებას. ის შეახსენებს, რომ მოქმედი ნორმები 2005 წლის შემდეგ არ გადახედილა, თუმცა ამ პერიოდში არსებითად შეიცვალა ფასები და სავალუტო კურსი. ამასთან, მოძველდა სხვა საგადასახადო ლიმიტებიც. თუ სახელმწიფო ქონების დაბეგვრის პირობებს აკორექტირებს, ჩნდება კითხვა სხვა სფეროებში ანალოგიური მაჩვენებლების გადახედვის შესახებაც.

რას ნიშნავს ეს ინვესტორებისთვის

International Investment-ის ანალიტიკოსები აღნიშნავენ, რომ ახალი საგადასახადო პირობები ამცირებს უძრავი ქონების ფლობის ხარჯებს მესაკუთრეთა ნაწილისთვის საქართველოში. ბაზარზე შესვლის ხელმისაწვდომ ზღვართან ერთად ეს ხელს უწყობს ქვეყნის კონკურენტუნარიანობას ინვესტორებისთვის, მათ შორის უცხოელებისთვისაც. ამას ხელს უწყობს სხვა პირობებიც: მარტივი შემოსვლა და ხანგრძლივი ყოფნა, ობიექტების შეძენაზე მინიმალური შეზღუდვები, საკუთრების უფლების სწრაფი რეგისტრაცია. პოტენციური შემოსავლიანობა ამასთანავე რჩება უფრო მაღალი, ვიდრე ბევრ სხვა ქვეყანაში.

ამავდროულად გასათვალისწინებელია, რომ ბაზრის შიგნით აქცენტები იცვლება. საცხოვრებელი უძრავი ქონების შემოსავლიანობა საქართველოში ზედიზედ მესამე წელია მცირდება ჭარბი მიწოდების ფონზე. ეს არ აუქმებს ბინების საინვესტიციო პოტენციალს, თუმცა უფრო მნიშვნელოვანს ხდის შესყიდვის ფასისა და სამომავლო საიჯარო შემოსავლის თანაფარდობას.

რენტაბელობის ცვლილება თანდათან აძლიერებს ინვესტორთა ინტერესს უძრავი ქონების სხვა სეგმენტების, მათ შორის სასტუმრო პროექტების მიმართ. განსაკუთრებით მიმზიდველია პრემიუმ დონის ობიექტები საერთაშორისო ბრენდით და პროფესიონალური მმართველი კომპანიით. ასეთი ფორმატი საშუალებას იძლევა უფრო სტაბილური უკუგების მოლოდინი არსებობდეს მდგრადი მოთხოვნის, მაღალი დატვირთვისა და ეფექტური საოპერაციო მოდელის წყალობით. ტურისტული ნაკადის ზრდა და ხარისხიანი სასტუმრო ინფრასტრუქტურის განვითარება აფართოებს ასეთი ინვესტიციების შესაძლებლობებს საქართველოში.

მიიღეთ კონსულტაცია უძრავ ქონებაში ინვესტიციების შესახებ International Investment-ის ექსპერტებისგან