ესპანეთში ტურიზმმა საცხოვრებლის ღირებულება 3 800 ევროთი გაზარდა
ტურიზმს კვლავ ადანაშაულებენ ევროპის ქვეყნებში საცხოვრებლის ქირისა და შესყიდვის ფასების ზრდაში. New Economics Foundation-ის ანალიტიკოსებმა შვიდი ქვეყნის მონაცემებზე დაყრდნობით ჩაატარეს კვლევა, რითაც დაადასტურეს კავშირი უცხოელი სტუმრების დიდ ნაკადსა და უძრავი ქონების ბაზარს შორის. ყველაზე დიდი გავლენა დაფიქსირდა ესპანეთში, პორტუგალიაში, იტალიასა და საბერძნეთში.
nტურიზმის ზრდა და გავლენა ესპანეთის საცხოვრებელი უძრავი ქონების ბაზარზე
nკვლევა მოიცავს 2019-2025 წლების პერიოდს და ფოკუსირებულია ავიამოგზაურებზე. ესპანეთში ასეთი მოგზაურების რაოდენობა 12,8%-ით გაიზარდა. ბალეარის კუნძულებზე ერთ მცხოვრებზე 9,2 ტურისტი მოდიოდა, კანარის კუნძულებზე — 4,9, კატალონიაში — 2, მაშინ როცა ევროპაში საშუალო მაჩვენებელი 0,9-ია.
nამასთან, საცხოვრებელი 3 800 ევროთი გაძვირდა, ხოლო საიჯარო განაკვეთები თვეში 236 ევრომდე (+1,7%) გაიზარდა წინა დონესთან შედარებით. სავარაუდოა, რომ 2031 წლისთვის გასაქირავებელი საცხოვრებლის საფასური სწორედ ამ ფაქტორის გამო შესაძლოა კიდევ 217 ევროთი გაიზარდოს.
nსაცხოვრებლის გაქირავება და ტურისტებისგან მიღებული შემოსავლები ესპანეთში
nესპანეთის ბანკმა უკვე გაამახვილა ყურადღება ტურისტული ან სეზონური გაქირავებისთვის განკუთვნილი საცხოვრებლის პრობლემაზე. ქვეყანაში დაახლოებით 400 000 მსგავსი ობიექტია. პრობლემები ფიქსირდება ასევე მეორე სახლების სექტორშიც, რომლებიც ესპანეთის მოქალაქეებსა და უცხოელებს ეკუთვნით. ამ სეგმენტში ყოველწლიურად საშუალოდ 50 000 გარიგება ფიქსირდება.
nშემოსავლების დინამიკა ტურისტული აქტივობის ზრდას ჩამორჩება. მასპინძლობის სფერო ესპანეთში ეკონომიკაში ნამუშევარი საათების დაახლოებით 10%-ს უზრუნველყოფს, მაგრამ მთლიანი დამატებული ღირებულების დაახლოებით 5%-ს ქმნის. დარგში რეალური ხელფასები 2008-დან 2024 წლამდე პერიოდში შემცირდა, ტურისტული ნაკადის ზრდისა და მინიმალური ხელფასის თანმიმდევრული მატების მიუხედავად.
nესპანეთის აეროპორტები: გაფართოება
nტურიზმის ინტენსივობა ესპანეთის ცალკეულ რეგიონებში საშუალო ევროპულ მაჩვენებელზე მნიშვნელოვნად მაღალი რჩება. ნაკადის გაფართოებასთან დაკავშირებით ესპანეთმა 12,9 მლრდ ევრო მიმართა ორი უმსხვილესი აეროპორტის — ბარახასის (მადრიდი) და ელ-პრატის (ბარსელონა) ინფრასტრუქტურის განვითარებაზე.
nანალიტიკოსები ელიან, რომ ეს ტერმინალები პერსპექტივაში მგზავრთა ნაკადის მოცულობით შესაძლოა ამსტერდამის სხიპჰოლის დონეზე გავიდეს. აღინიშნება ეკოლოგიური დავებიც საჰაერო ნავსადგურის რეკონსტრუქციისას ლა-რიკარდას ბუნებრივ ზონებზე შესაძლო ზემოქმედების გამო. გარდა ამისა, ფრენების მოცულობის ზრდასთან დაკავშირებით ფიქსირდება ემისიების მატება. 2025 წელს ესპანეთმა და იტალიამ 2019 წლის დონეებს შესაბამისად 14%-ით და 10%-ით გადააჭარბეს. ამასთან, 2019 წელს ტურისტულ სექტორზე გლობალური ემისიების 8,8% მოდიოდა.
nსაცხოვრებლის დეფიციტი ესპანეთში
nგავლენა არათანაბრად ნაწილდება რეგიონებსა და ქალაქებს შორის ტურისტული მოთხოვნის მიხედვით, ამიტომ შედეგების პირდაპირ გადატანა ქვეყნის მთელ ტერიტორიაზე არ შეიძლება. ანალიტიკოსები დასძენენ, რომ ფასებს ასევე ზრდის ხელმისაწვდომი საცხოვრებლის დეფიციტი, ბიუროკრატიული დაბრკოლებები, არაეფექტური ურბანული დაგეგმარება და სამუშაო ძალის დეფიციტი. ამასთან, კვლევაში აღნიშნულია, რომ უძრავი ქონების ღირებულება გაიზარდა ასევე პორტუგალიაში, იტალიასა და საბერძნეთში, მაგრამ შემცირდა ბელგიაში, დანიაში, გერმანიაში, ნიდერლანდებსა და პოლონეთში.
nესპანეთის ბანკის მონაცემებით, ქვეყანაში საცხოვრებლის დეფიციტმა 750 000 ერთეულს მიაღწია. 2025 წელს ქვეყანაში დაახლოებით 240 ათასი ახალი შინამეურნეობა გაჩნდა, მაშინ როცა ექსპლუატაციაში მხოლოდ 92 000 უძრავი ქონების ობიექტი შევიდა. ქირა ზოგჯერ შინამეურნეობების შემოსავლის 60%-ს აღწევს. ამასთან დაკავშირებით ესპანეთში რეგულარულად იმართება მასობრივი პროტესტები, რომელთა დროსაც მოქალაქეები მოუწოდებენ ტურისტებისა და ინვესტორების ნაკადის, ასევე მოკლევადიან გაქირავებაში არსებული საცხოვრებლის მოცულობის შემცირებისკენ.
nესპანეთის უძრავი ქონების ბაზრის რეფორმა
nესპანეთის ხელისუფლებამ შემოიღო რამდენიმე ზომა, რომელმაც გაამკაცრა საცხოვრებლის გაქირავების წესები. ამან გამოიწვია მიწოდების მოცულობის შემცირება. ამავდროულად ფიქსირდება ფასების ზრდის ტემპის შენელება ზოგიერთ ლოკაციაში. მთავრობა პარლამენტში წარსადგენად ამზადებს ზომების ახალ პაკეტს, რომელიც ითვალისწინებს დღგ-ის გაზრდას მოკლევადიან ტურისტულ გაქირავებაზე 21%-მდე.
nახალი განაკვეთი გავრცელდება 30 დღეზე ნაკლები ვადით გაქირავებაზე 10 000-ზე მეტი მოსახლეობის მქონე მუნიციპალიტეტებში. ასევე გადაიხედება დროებითი კონტრაქტების წესები, სავალდებულო ხდება წერილობითი ხელშეკრულებები. შემოთავაზებულია საგადასახადო სტიმულების დაწესება იმ მემამულეებისთვის, რომლებიც ამცირებენ ან ყინავენ საფასურს. მანამდე ამ ინიციატივების ნაწილი უკვე მიღებული იყო დეკრეტის სახით, თუმცა შემდეგ კონგრესში მხარდაჭერა ვერ მიიღო.
nრეფორმის მეორე ნაწილი ორიენტირებულია საცხოვრებლის მიწოდების გაფართოებაზე. საგადასახადო ცვლილებების გარდა, ის ითვალისწინებს მშენებლობაში ადმინისტრაციული პროცედურების გამარტივებას. მთავრობის წარმომადგენელმა ელმა საისმა პაკეტს საბინაო კრიზისზე «გაბედული და ყოვლისმომცველი» პასუხი უწოდა და ხაზი გაუსვა მისი განხორციელებისთვის პოლიტიკური თანხმობის აუცილებლობას.
nდასკვნა
nInternational Investment-ის ანალიტიკოსები აღნიშნავენ ესპანეთში უძრავი ქონების ბაზრის რეგულირების გაძლიერებას, სადაც შეზღუდვები პირველ რიგში მოკლევადიანი გაქირავების სეგმენტს ეხება. ბარსელონაში მიღებულია გადაწყვეტილება 2028 წლისთვის ტურისტული გაქირავების ბაზრის ეტაპობრივი დახურვის შესახებ. რიგ რეგიონებში მოქმედებს მორატორიუმები და დამატებითი შეზღუდვები.
nინვესტორებისთვის ეს ნიშნავს პოტენციური შემოსავლიანობის შემცირებას ცალკეულ სეგმენტებში და მარეგულირებელი რისკების ზრდას. ზოგიერთ ზონაში საცხოვრებლის მოკლევადიანი გაქირავების მოდელმა შესაძლოა ეკონომიკური მიზანშეწონილობა დაკარგოს. დამატებით წნეხს ქმნის საგადასახადო ტვირთის შესაძლო ცვლილებები და სახელმწიფოს მხრიდან კონტროლის გაძლიერება.
nგრძელვადიანი გაქირავების სეგმენტი და ხელმისაწვდომი საცხოვრებლის პროექტები მეტ ინსტიტუციურ მხარდაჭერასა და სტიმულებს იღებს. ეს თანდათანობით ანაცვლებს ინვესტორთა ინტერესს ნაკლები ვოლატილობის მქონე უფრო მდგრადი მოდელებისკენ, თუმცა ასეთი ობიექტების რენტაბელობა უფრო დაბალია.
n
