ისრაელში საცხოვრებლის ფასები ოთხ წელიწადში 20%-ით შემცირდა

უმსხვილესი სამშენებლო კომპანია Tidhar-ის გენერალურმა დირექტორმა ური ლევინმა განაცხადა, რომ ისრაელში საცხოვრებლის ფასები ბოლო ოთხი წლის განმავლობაში რეალურად 20%-ით შემცირდა, თუმცა ოფიციალური სტატისტიკა ამას არ აჩვენებს. მიზეზებს შორის მან ფასდაკლებების, შეღავათებისა და ფინანსური პროგრამების ფართო გავრცელება დაასახელა, წერს Globes-ი.

შეღავათები დეველოპერებისგან ისრაელში: გაყიდვების ვარდნა

ოფიციალური სტატისტიკა არ ასახავს ფასების რეალურ დინამიკას, ხაზგასმით აღნიშნა ური ლევინმა, რადგან დეველოპერები საცხოვრებლის ღირებულების პირდაპირი შემცირების ნაცვლად სულ უფრო ხშირად იყენებენ ფინანსურ პროგრამებს, შეღავათებსა და გაყიდვების სტიმულირების სხვა ინსტრუმენტებს.

«ბოლო ოთხი წლის განმავლობაში ისრაელში საცხოვრებლის ფასები რეალურად 20%-ით დაეცა, — აღნიშნა მან — ფინანსურმა აქციებმა, შეღავათებმა და სხვა ინსტრუმენტებმა განაპირობა ის, რომ ეს კლება სტატისტიკაში არ აისახება. ცენტრალურ სტატისტიკურ ბიუროს უჭირს ასეთი დინამიკის დაფიქსირება, ამიტომ ბაზარი ვერ გრძნობს ფასების ვარდნის ფსიქოლოგიურ ეფექტს».

დეველოპერები იძულებულნი არიან მიმართონ მყიდველების მოზიდვის სხვადასხვა ზომას გაყიდვების შემცირების გამო. ცენტრალური სტატისტიკური ბიუროს მონაცემებით, 2026 წლის აპრილის ბოლოსთვის ისრაელში პირველად ბაზარზე დაახლოებით 84 000 ბინის რეალიზება ვერ მოხერხდა — ეს დაკვირვების მთელი ისტორიის განმავლობაში ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია. რეალიზაციის მიმდინარე ტემპით ამ მოცულობის გაყიდვას 29 თვეზე მეტი დასჭირდება.

იანვრიდან აპრილამდე 15,4%-ით ნაკლები გარიგება დაიდო, ვიდრე ოქტომბერ-დეკემბერში და 11%-ით ნაკლები წლიურ ჭრილში. მეორად ბაზარზე ვითარება კიდევ უფრო რთულია — კლება შესაბამისად 17,7% და 13%-ია. თელ-ავივში როგორც ახალაშენებული, ასევე არსებული ბინების გაყიდვები კვარტალში 27%-ით შემცირდა. ოლქის პირველად ბაზარზე მყიდველი ვერ მოიძებნა 25 ათასი ობიექტისთვის — მარაგის 30%, ქალაქში — თითქმის 10 000-ისთვის. იერუსალიმში რეალიზებული არ არის 10 000-ზე მეტი ერთეული.

ისრაელის სამშენებლო ბაზარი: რთული პერიოდი

კომპანია Tidhar-ის ხელმძღვანელმა მიმდინარე ეტაპს უძრავი ქონების ისრაელის ბაზრის ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე მძიმე უწოდა. ამასთან, დარგის ფუნდამენტური მაჩვენებლები მდგრადი რჩება, ქვეყნის ბაზარი კი — «ერთ-ერთი ყველაზე ძლიერია მსოფლიოში». ბინები კვლავ იყიდება, თუმცა დარგი შეიცვალა.

სამშენებლო სფერო ყველაზე სერიოზულ რყევებს 7 ოქტომბრის ტერორისტული აქტის შემდეგ შეეჯახა. თავდაპირველად სამშენებლო სამუშაოები შეჩერდა, შემდეგ კი პალესტინელი მუშაკების შემოსვლის აკრძალვის გამო მუშახელის მწვავე დეფიციტი წარმოიშვა. ამჟამად მუშაკთა რაოდენობა დასტაბილურდა, თუმცა კვლავ შეინიშნება კვალიფიციური კადრების ნაკლებობა.

«სექტორი რთულ ვითარებაშია, თუმცა, ჩემი აზრით, სწორედ ის გამოიყურება ყველაზე პერსპექტიულად, — აღნიშნა ლევინმა. — ნარჩუნდება მაღალი მოთხოვნა, ვითარდება ინფრასტრუქტურა, იწყება მეტროს პროექტის განხორციელება, შენდება მონაცემთა დამუშავების ცენტრები. ბაზარმა ადაპტაცია შეძლო».

ცვლილებების მიზეზები და პერსპექტივები

საბაზრო დინამიკის ცვლილების ერთ-ერთი მიზეზი ისრაელის ბანკის მიერ 2025 წლის მარტში დაწესებული შეზღუდვები გახდა. რეგულატორმა აკრძალა ფართოდ გავრცელებული დაფინანსების სქემები, რომელთა დროსაც მყიდველი თავიდან ბინის ღირებულების მხოლოდ მცირე ნაწილს იხდიდა, დარჩენილი თანხა კი მოგვიანებით შეღავათიანი პირობებით იფარებოდა. ამის შემდეგ დეველოპერების შესაძლებლობები მოთხოვნის სტიმულირებისთვის შემცირდა, ხოლო გაყიდვების სტატისტიკამ უფრო ზუსტად დაიწყო ბაზარზე არსებული რეალური ვითარების ასახვა.

ური ლევინი მოელის, რომ რთული ვითარება ბაზარზე კიდევ დიდხანს შენარჩუნდება. საპროცენტო განაკვეთები დროთა განმავლობაში დაიწევს, თუმცა იაფი ფულის ეპოქის დაბრუნების იმედი არ უნდა გვქონდეს. «კრიზისები შეიძლება დიდხანს გაგრძელდეს, ამიტომ აუცილებელია მოვემზადოთ არასტაბილურობის ხანგრძლივი პერიოდისთვის», — განაცხადა მან.

ვითარება შესაძლოა შეცვალოს საუდის არაბეთთან შეთანხმებამ ან მოახლოებულმა არჩევნებმა, თუმცა კომპანიებისთვის უმჯობესია ყველაზე კონსერვატიულ სცენარზე გააკეთონ ორიენტირი. ექსპერტი დეველოპერებს ურჩევს, შეამცირონ საბანკო დაფინანსებაზე დამოკიდებულება, შეამცირონ სასესხო ტვირთი, გაზარდონ უკვე არსებული აქტივების შემოსავლიანობა და მზად იყვნენ კრიზისული პერიოდები დამოუკიდებლად გადაიტანონ.

რას ნიშნავს ეს ინვესტორებისთვის

International Investment-ის ანალიტიკოსები აღნიშნავენ, რომ პროექტების შეფასებისას ისრაელში ინვესტორებმა მხედველობაში უნდა მიიღონ არა მხოლოდ გამოცხადებული ფასები, არამედ გარიგების რეალური პირობებიც, მათ შორის ფასდაკლებები, სუბსიდირებული იპოთეკური პროგრამები, გადახდის გადავადება და სხვა სტიმულები, რომლებსაც დეველოპერები სთავაზობენ.

გაუყიდავი ბინების დიდი მოცულობა, გარიგებების რაოდენობის კლება და შენარჩუნებული მაღალი საპროცენტო განაკვეთები მიუთითებს იმაზე, რომ ბაზარი წნეხის ქვეშ რჩება. მოთხოვნის გრძელვადიანი ფაქტორები მდგრადია, ხარისხიან ობიექტებს ყველაზე მოთხოვნად ლოკაციებში შეუძლიათ შეინარჩუნონ ზრდის პოტენციალი ბაზრის აღდგენის შემდეგ. თუმცა მოკლევადიან პერსპექტივაში ბაზარზე ვითარება, სავარაუდოდ, რთული დარჩება.

დამატებით ფაქტორებს შორისაა — შესვლის მაღალი ზღვარი და საცხოვრებელი უძრავი ქონების დაბალი შემოსავლიანობა. შედეგად, ისრაელის სულ უფრო მეტი მოქალაქე ახდენს ინვესტიციების დივერსიფიკაციას და განიხილავს უცხოურ ბაზრებს. ერთ-ერთ ყველაზე პოპულარულ მიმართულებად საქართველო რჩება: თბილისში ისრაელელები უკვე წარმოადგენენ უძრავი ქონების უცხოელი მყიდველების უმსხვილეს ჯგუფს, ხოლო ბათუმში ყველაზე აქტიურ ინვესტორთა რიცხვში შედიან.

მიიღეთ კონსულტაცია უძრავ ქონებაში ინვესტიციების შესახებ International Investment-ის ექსპერტებისგან